ئىران پارلامېنتى دۆلەت خەۋپسىزلىكى ۋە تاشقى سىياسەت كومىتېتىنىڭ بىرىنچى كاتىپى بەھنام سائىدى ئومان بىلەن كېلىشىم ھاسىل قىلىشنىڭ ھورمۇز بوغۇزىنىڭ ئېچىلىدىغانلىقىدىن دېرەك بەرمەيدىغانلىقىنى، بوغۇزنىڭ ئىرانغا قارىتىلغان تەھدىتلەر ئاخىرلاشقۇچە يېپىق قالىدىغانلىقىنى ئېيتتى.
ئىران دۆلەت تېلېۋىزىيەسىگە قاراشلىق «ياش ژۇرنالىستلار كۇلۇبى» (YJC) نىڭ زىيارىتىنى قوبۇل قىلغان بەھنام سائىدى، ئومان بىلەن ئېلىپ بېرىلغان سۆھبەتنىڭ پەقەت پاراخوتلار ۋە دېڭىز قاتناش ۋاسىتىلىرىنىڭ ئۆتۈش شەكلى ھەم لىنىيەلىرىنى بېكىتىشكىلا ئالاقىدار ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.
ئومان بىلەن ھاسىل قىلىنغان كېلىشىمنىڭ ھورمۇز بوغۇزىنى ئېچىشنى مەقسەت قىلمايدىغانلىقىنى تەكىتلىگەن سائىدى مۇنداق دېدى: «ھورمۇز بوغۇزى مەسىلىسى پەقەت ئامېرىكا دېڭىز تەھدىتى ۋە قامالنى توختىتىپ رايوندىن ئايرىلغاندا، شۇنداقلا ئۇرۇشنىڭ ئاخىرلاشقانلىقى ئېلان قىلىنغاندا ئاندىن سۆھبەتلىشىشكە بولىدىغان تېمىدۇر. شۇڭلاشقا، نۆۋەتتىكى باسقۇچتا ھورمۇز بوغۇزىنى ئېچىشقا ھېچقانداق سەۋەب يوق». ئۇ يەنە مۇنداق دەپ كۆرسەتتى: «ئومان شۇنى ئېسىدە تۇتۇشى كېرەككى، ئىران ئامېرىكانىڭ ھورمۇز بوغۇزىغا ئارىلىشىشىغا ۋە ئۇ يەردە مەۋجۇت بولۇپ تۇرۇشىغا ھەرگىز يول قويمايدۇ.»
ئىران-ئامېرىكا توقۇنۇشى ۋە تېھران بىلەن مەسقەتنىڭ ھورمۇز بوغۇزى مۇزاكىرىسى
ئىران بىلەن ئامېرىكا ئوتتۇرىسىدا 14-ئىيۇندا پاكىستاننىڭ ۋاسىتىچىلىكىدە ھاسىل قىلىنغان كېلىشىمنىڭ بىرىنچى باسقۇچىدا، ئامېرىكانىڭ ئىراننىڭ توڭلىتىپ قويۇلغان مەبلىغىنى قويۇپ بېرىشى بەدىلىگە ھورمۇز بوغۇزىنى ئېچىش، شۇنداقلا ئىراننىڭ بۇ ئىستراتېگىيەلىك سۇ يولىدىن ئۆتىدىغان پاراخوتلاردىن 60 كۈنگىچە ھېچقانداق ھەق ئالماسلىقى قارار قىلىنغان ئىدى.
لېكىن، ئامېرىكا كېلىشىم ئىمزالانغاندىن كېيىن ئىراننىڭ توڭلىتىلغان مەبلىغىنى قويۇپ بەرمىگەن، ئەكسىچە ھورمۇز بوغۇزىدىن ئۆتۈش ئۈچۈن ئومان دېڭىز تەۋەلىكىدە باشقا بىر قوشۇمچە يول بەلگىلىگەن. ئامېرىكانىڭ بۇ قەدىمىنى كېلىشىمگە خىلاپلىق قىلىش دەپ قارىغان ئىران، بوغۇزدىن ئۆتۈشنى چەكلەپ، «رۇخسەتسىز ئۆتمەكچى بولغان» بىر قىسىم پاراخوتلارغا زەربە بەرگەن. كېلىشىمگە قارىماي، ئىككى دۆلەت ئوتتۇرىسىدىكى جىددىي ۋەزىيەت تۈپەيلىدىن 8-ئىيۇل كۈنى ھورمۇز بوغۇزى ئەتراپىدا شىددەتلىك توقۇنۇشلار باشلىنىپ، تەخمىنەن ئىككى ھەپتە داۋاملاشقان ئىدى.
ئىران شۇنىڭدىن كېيىن ھورمۇز بوغۇزىغا قىرغاقداش بولغان ئومان بىلەن پاراخوتلارنىڭ بىخەتەر ئۆتۈش يوللىرىنى بېكىتىش ئۈچۈن يېڭىدىن سۆھبەت باشلىدى. ئىران تاشقى ئىشلار مۇئاۋىن مىنىستىرى كازىم غەرىبئابادى 5-ئاۋغۇست كۈنى بەرگەن باياناتىدا، ئومان بىلەن بولغان سۆھبەتنىڭ ئاخىرقى باسقۇچقا كەلگەنلىكىنى، بېكىتىلىۋاتقان لىنىيەنىڭ 2 ئايدىن 4 ئايغىچە داۋاملىشىدىغان «ۋاقىتلىق لىنىيە» ئىكەنلىكىنى تىلغا ئېلىپ، ھورمۇز بوغۇزىنىڭ تولۇق ئېچىلىشىنىڭ يەنىلا ئامېرىكانىڭ پوزىتسىيەسىگە باغلىق ئىكەنلىكىنى تەكىتلىگەن ئىدى.
