دۇنيا بانكىسى سۈرىيەنىڭ ئىشەنچلىك ۋە ئەرزان توك بىلەن تەمىنلەش ئۇل ئەسلىھەلىرىنى قايتا بەرپا قىلىشىغا ياردەم بېرىش ئۈچۈن 146 مىليون دوللارلىق ياردەم مەبلىغىنى تەستىقلىدى. بۇ، ئون يىلدىن ئارتۇق داۋاملاشقان ئىچكى ئۇرۇشتا ۋەيران بولغان بۇ ھالقىلىق ساھەنى قايتا قۇرۇش يولىدىكى مۇھىم بىر قەدەم ھېسابلىنىدۇ.
دۇنيا بانكىسى پەيشەنبە كۈنى ئېلان قىلغان باياناتىدا مۇنداق دېدى: بۇ ياردەم 14 يىللىق توقۇنۇشتا ئېغىر زىيانغا ئۇچرىغان توك ئۇل ئەسلىھەلىرىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈشكە ئىشلىتىلىدۇ. بۇ ۋەيرانچىلىق سەۋەبىدىن دۆلەتنىڭ كۆپ قىسىم جايلىرىدا يېقىلغۇ قىسلىقى ۋە توك توختاش ئەھۋاللىرى ئېغىر بولۇۋاتاتتى.
سۈرىيە ئېنېرگىيە مىنىستىرى مۇھەممەد ئەلبەشىر بۇ قارارنى قىزغىن قارشى ئالىدىغانلىقىنى بىلدۈرۈپ، بۇ مەبلەغنىڭ سۈرىيە توك تورىنى قوشنا دۆلەتلەر تۈركىيە ۋە ئىيوردانىيەنىڭ توك تورلىرىغا قايتا ئۇلاشنى ئۆز ئىچىگە ئالغان «ئىستراتېگىيەلىك تۈرلەر»گە ئىشلىتىلىدىغانلىقىنى تەكىتلىدى.
ئەلبەشىر X ئىجتىمائىي تاراتقۇ سۇپىسىدا يوللىغان يازمىسىدا: «بۇ، سۈرىيەنىڭ ئېنېرگىيە بىخەتەرلىكى ۋە ئىقتىسادىي جەھەتتىن ئەسلىگە كېلىشى ئۈچۈن مۇھىم بىر بۇرۇلۇش نۇقتىسى» دەپ يېزىپ، دۇنيا بانكىسىنىڭ قوللىشىغا مىننەتدارلىق بىلدۈردى.
تۈركىيەنىڭ كۈچىيىۋاتقان رولى
بۇ بايانات تۈركىيەنىڭ سۈرىيەنىڭ ئۇرۇشتىن كېيىنكى قايتا قۇرۇش تىرىشچانلىقىنى قوللىشىنى كۈچەيتىۋاتقان بىر پەيتكە توغرا كەلدى.
ماي ئېيىدا، تۈركىيە ئېنېرگىيە مىنىستىرى ئالپئارسلان بايراقتار ئەنقەرەنىڭ سۈرىيەگە يىلىغا ئىككى مىليارد كۇب مېتىر تەبىئىي گاز يەتكۈزۈپ بېرىدىغانلىقى ھەققىدىكى مۇھىم بىر ئېنېرگىيە كېلىشىمىنى ئېلان قىلغانىدى. بۇ كېلىشىمنىڭ 1300 مېگاۋاتقا يېتىدىغان توك ھاسىل قىلىپ، سۈرىيەنىڭ ئۇزۇنغا سوزۇلغان توك قىسلىقىنى يېنىكلىتىشى مۆلچەرلەنمەكتە.
دەمەشىقنى زىيارەت قىلغان بايراقتار، تۈركىيەنىڭ يەنە جىددىي ئېھتىياجلارنى قاندۇرۇشقا ياردەم بېرىش ئۈچۈن سۈرىيەگە بىۋاسىتە 1000 مېگاۋات قوشۇمچە توك بىلەن تەمىنلەيدىغانلىقىنىمۇ بىلدۈرگەنىدى. بۇ تەبىئىي گاز ۋە توك كېلىشىملىرى ئەنقەرەنىڭ سۈرىيەنىڭ مۇقىملىقى ۋە ئەسلىگە كېلىشىگە بولغان ئۇزۇن مۇددەتلىك ئىستراتېگىيەلىك ۋەدىسىنىڭ بىر ئىپادىسى سۈپىتىدە قارالدى.
بىر نەچچە كۈندىن كېيىن، تۈركىيەنىڭ مۇئاۋىن جۇمھۇر رەئىسى جەۋدەت يىلماز سۈرىيە ئىقتىسادىنى قايتا قۇرۇش ھەققىدىكى يۇقىرى دەرىجىلىك سۆھبەتلەر ئۈچۈن سۈرىيە پىرېزىدېنتى ئەھمەد شارانى ئەنقەرەدە كۈتۈۋالدى. ئىككى تەرەپ مەبلەغ جەلپ قىلىش، ئاممىۋى مۇلازىمەتنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش ۋە ئېمبارگودىن كېيىنكى تېخىمۇ كەڭ دائىرىلىك ئەسلىگە كېلىشكە ئاساس سېلىش ئۈچۈن لايىھەلەنگەن مالىيە ۋە قۇرۇلمىلىق ئىسلاھاتلارغا ئائىت بىر يول خەرىتىسىنى مۇزاكىرە قىلدى.
ئاجىز ئەسلىگە كېلىش، ئۇزۇن مۇساپە
خەلقئارا ۋە رايونلۇق ئارىلىشىشلارنىڭ كۈچىيىشىگە قارىماي، سۈرىيەنىڭ ئەسلىگە كېلىش مۇساپىسى يەنىلا مۇرەككەپ ۋەزىيەتتە تۇرماقتا.
دۆلەتنىڭ ئېنېرگىيە ئۇل ئەسلىھەلىرىنىڭ كۆپ قىسمى ۋەيران بولغان ياكى ئىشتىن توختىغان. خەلقئارالىق ئىئانە قىلغۇچىلار بولسا سىياسىي ئېنىقسىزلىق ۋە ھەل قىلىنمىغان ئىنسانپەرۋەرلىك كىرىزىسلىرى سەۋەبىدىن قايتا قۇرۇشقا مەبلەغ سېلىشتىن ئېھتىيات قىلماقتا.
شۇنداقتىمۇ، پەيشەنبە كۈنىدىكى بۇ بايانات بەزى ئاكتىپ ئىلگىرىلەشلەرنىڭ قولغا كەلگەنلىكىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. دۇنيا بانكىسىنىڭ ياردىمى ۋە تۈركىيەنىڭ رايون خاراكتېرلىك كاپالەتچى ھەم ئېنېرگىيە ھەمراھى سۈپىتىدە كۈچىيىۋاتقان رولى، خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ سۈرىيەنىڭ جىددىي تەرەققىيات ئېھتىياجىنى قاندۇرۇش ئۈچۈن تېخىمۇ ماسلاشقان ھەرىكەتكە ئۆتۈۋاتقانلىقىدىن بېشارەت بېرىدۇ.
