تۈركىيە 1922-يىلى گرېك ئارمىيەسىگە قارشى دۇملۇپىنار ئۇرۇشىدا قولغا كەلتۈرۈلگەن غەلىبىنىڭ 103 يىللىقىنى تەبرىكلەيدۇ. بۇ غەلىبە ئازادلىق ئۇرۇشىنىڭ بۇرۇلۇش نۇقتىسى ھېسابلىنىدۇ.

تۈركىيە جۇمھۇرىيىتىنىڭ قۇرغۇچىسى مۇستاپا كامال ئاتاتۈركنىڭ رەھبەرلىكىدە، بۈيۈك ھۇجۇمنىڭ بىر قىسمى بولغان بۇ ھەربىي ھەرىكەت، 26-ئاۋغۇست باشلىنىپ 18-سېنتەبىر ئاخىرلاشقان بولۇپ، تۈركىيەنىڭ مۇستەقىللىقىنى تولۇق كاپالەتكە ئىگە قىلدى.

تارىخشۇناسلار ئاتاتۈركنىڭ قوماندانلىقىدىكى بۇ غەلىبە، تۈركىيەنىڭ ئۆز تەقدىرىنى بەلگىلەش ئىرادىسىنى ۋە ئانادولۇدىكى مەڭگۈلۈك مەۋجۇتلۇقىنى جاكارلىدى، دەپ تەكىتلەيدۇ.

تۈركىيە جۇمھۇرىيىتىنىڭ جۇمھۇر رەئىسى رەجەپ تاييىپ ئەردوغانمۇ زەپەر بايرىمىنى تەبرىكلەپ: «30-ئاۋغۇست زەپەر بايرىمى پەقەت بىر ھەربىي غەلىبە بولۇپلا قالماستىن، بەلكى يەنە خەلقىمىزنىڭ قايتا تىرىلىشىنىڭ، مەۋجۇتلۇق كۈرىشىنىڭ ۋە ئەبەدىي مۇستەقىللىقىنىڭ ئىسپاتىدۇر» دېدى.

ئەردوغان مۇنداق دېدى:

«بۈگۈنكى ۋەزىپىمىز، 30-ئاۋغۇستتا يېقىلغان مۇستەقىللىق مەشئىلىنى ئىتتىپاقلىق ۋە باراۋەرلىك بىلەن تېخىمۇ كۈچلۈك كېلەچەككە يەتكۈزۈشتۇر.»

بۇ مۇبارەك كۈن مۇناسىۋىتى بىلەن تەبرىكنامە ئېلان قىلغان تۈركىيە ئىستىخبارات ئىدارىسىنىڭ باشلىقى ئىبراھىم كالىن يازمىسىدا مۇنۇلارغا ئورۇن ئاجراتتى:

«خەلقىمىزنىڭ مۇستەقىللىق ۋە ئەركىنلىك سۆيگۈسى قەتئىي ئىرادە بىلەن بېزەلگەن 30-ئاۋغۇست غەلىبىسىنىڭ 103 يىللىقىنى خاتىرىلەيمىز. تارىخ بويىچە نۇرغۇن قىيىنچىلىقلارنى ئىتتىپاقلىق، باراۋەرلىك ۋە ئىشەنچ بىلەن يېڭىپ كەلگەن ئەزىز خەلقىمىز، بۈگۈنمۇ ئوخشاش قەتئىي ئىراە ۋە ئەقىل-پاراسەت بىلەن كەلگۈسىگە قاراپ ئىلگىرىلىمەكتە. بىز دۆلەتلىك ئىستىخبارات ئىدارىسى بولۇش سۈپىتىمىز بىلەن، بۇ مۇبارەك مىراسنىڭ مەسئۇلىيىتىنى چوڭقۇر تونۇپ، دۆلىتىمىزنىڭ مەۋجۇتلۇقى، خەلقىمىزنىڭ بىخەتەرلىكى ۋە مۇستەقىللىقىمىزنىڭ كاپالىتى ئۈچۈن ۋەزىپىمىزنى زور تىرىشچانلىق  ھەمدە سەزگۈرلۈك بىلەن داۋاملاشتۇرىمىز.»

ئۇ سۆزىنى مۇنداق ئاخىرلاشتۇردى:

 «بۇ مۇناسىۋەت بىلەن، ئالدى بىلەن غازى مۇستاپا كامال ئاتاتۈرك ۋە ئۇنىڭ سەپداشلىرىنى، شۇنداقلا بۇ زېمىننى بىزگە ۋەتەن قىلغان بارلىق شېھىدلىرىمىزنى رەھمەت، مىننەتدارلىق ۋە ھۆرمەت بىلەن ئەسلەيمەن؛ ئەزىز خەلقىمىزنىڭ 30-ئاۋغۇست زەپەر بايرىمىنى چىن قەلبىمدىن سەمىمىي تەبرىكلەيمەن.»

تۈرك تارىخ ئىدارىسىنىڭ باشلىقى يۈكسەل ئۆزگەن بۇ غەلىبىنى 1071-يىلدىكى مالازگىرت غەلىبىسىگە ئوخشىتىپ، بۇ غەلىبىنىڭ تۈرك خەلقىنىڭ ئانادولۇ زېمىنىدا مەڭگۈ يىلتىز تارتىدىغانلىقىنىڭ جاكارلىنىشى ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.

ئۆزگەن مۇنداق دېدى:

«مالازگىرت ئۇرۇشى بۇ جۇغراپىيەنىڭ بىزگە دەرۋازىسىنى ئېچىپ، يېڭى بىر ئۇپۇق، يېڭى بىر مەدەنىيەت بەرپا قىلىش ئىمكانىيىتىنى بەخش ئەتكەندەك، بۈيۈك ھۇجۇم ۋە 30-ئاۋغۇست زەپىرىمۇ تۈركلەرنىڭ ئانادولۇدا مەڭگۈ ياشايدىغانلىقىنى، ياشايدىغانلىقىمىزنى ۋە بۇ ئىرادىمىزنىڭ مەڭگۈ داۋاملىشىدىغانلىقىنى پۈتكۈل دۇنياغا جاكارلىدى.»

ئۇ سۆزىنى مۇنداق داۋاملاشتۇردى:

 «بۈيۈك ھۇجۇم، ئىمپېرىيالىست كۈچلەر تۈركلەرگە كىيدۈرمەكچى بولغان كىيىمنى يىرتىۋەتتى. تۈركلەرنى ئاۋال ياۋروپادىن، ئاندىن ئانادولۇدىن ئوتتۇرا ئاسىياغا قوغلىۋەتمەكچى بولغان ئىدىيەگە بېرىلگەن بىر زەربە.»

ئىشغالىيەتنىڭ ئاخىرلىشىشى

ئوسمانلى ئىمپېرىيەسى بىرىنچى دۇنيا ئۇرۇشىدا يېڭىلگەندىن كېيىن، ئىتتىپاقداش دۆلەتلەر  ئىمپېرىيەنىڭ زېمىنلىرىنى ئىشغال قىلدى. بۇ ئەھۋال «ئازادلىق ئۇرۇشى» دەپ ئاتالغان كەسكىن قارشىلىق كۆرسىتىشنى پۈتكۈل مەملىكەت بويىچە قوزغىدى.

تۈرك ئەسكەرلىرى ئاتاتۈركنىڭ رەھبەرلىكىدە ئانادولۇدىكى چەت ئەل كۈچلىرىنىڭ كونتروللۇقىنى يوق قىلدى.

1922-يىلى 30-ئاۋغۇست كۈتاھيانىڭ غەربىدىكى دۇملۇپىناردا يۈز بەرگەن بۇ ھالقىلىق جەڭ، گرېك قىسىملىرىنىڭ مەغلۇبىيىتى بىلەن، تۈرك-گرېك ئۇرۇشىنى تۈركىيە پايدىسىغا ۋە قايتۇرۇۋالغىلى بولمايدىغان شەكىلدە ئۆزگەرتتى.

1922-يىلىنىڭ ئاخىرلىرىغىچە چەت ئەل قىسىملىرى ئىشغال قىلغان زېمىنلاردىن چېكىنىپ چىقتى ۋە كېيىنكى يىلى (1923-يىلى 29-ئۆكتەبىر) تۈركىيە جۇمھۇرىيىتىنىڭ جاكارلىنىشىغا ئاساس تەييارلاندى.

بۈگۈنكى كۈننىڭ مەنىسى ۋە ئەھمىيىتىگە ئاساسەن، جۇمھۇر رەئىس رەجەپ تاييىپ ئەردوغاننىڭ يۇقىرى دەرىجىلىك مىنىستىرلار ۋە گېنېراللار بىلەن بىرلىكتە پايتەخت ئەنقەرەدىكى ئاتاتۈرك  خاتىرە سارىيى ئىچىدىكى  ئاتاتۈرك قەبرىسىگە گۈلچەمبىرەك قويۇشى كۈتۈلمەكتە.