ئىران: رامكا كېلىشىمىنىڭ مۇھىم ماددىلىرى تىنچلىق سۆھبىتىدىن ئىلگىرى دەپسەندە قىلىندى

قالىباف X سۇپىسىدا ئېلان قىلغان باياناتىدا، تېھران بىلەن ۋاشىنگتون ئارىسىدا ئۇرۇش توختىتىشنى مۇزاكىرە قىلىشقا بولىدىغان «سۆھبەت ئاساسى»نىڭ ئاللىبۇرۇن دەپسەندە قىلىنغانلىقىنى، شۇڭا يەنىمۇ ئىلگىرىلىگەن ھالدا سۆھبەت ئېلىپ بېرىشنىڭ «مۇۋاپىق ئەمەسلىكى»نى تەكىتلىدى. ئۇ ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنىڭ ئۇرۇش توختىتىش پىلانىغا خىلاپلىق قىلغان ئۈچ تۈرلۈك ۋەقە قاتارىدا لىۋاندىكى ھۇجۇملارنىڭ داۋاملىشىشى، بىر ئۇچقۇچىسىز ھاۋا ئاپپاراتىنىڭ ئىران ھاۋا تەۋەلىكىگە كىرىشى ۋە ئىراننىڭ ئۇران قويۇلدۇرۇش ھوقۇقىنىڭ رەت قىلىنىشى قاتارلىقلارنى تىلغا ئالدى.

ئىسرائىلىيە پەيشەنبە كۈنى لىۋانغا قارىتا كەڭ كۆلەملىك بومباردىمان باشلىغان بولۇپ، بۇ تېھران بىلەن ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى ئارىسىدىكى نازۇك ئۇرۇش توختىتىشنىڭ ئىككىنچى كۈنىگە توغرا كەلدى. ئىككى تەرەپ ئىككى ھەپتىلىك ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمى ھاسىل قىلىپ، يېقىن شەرقتە مىڭلىغان كىشىنىڭ ئۆلۈمىگە ۋە يەر شارى خاراكتېرلىك ئىقتىسادىي تەۋرىنىشكە يول ئاچقان ئۇرۇشنى ئاخىرلاشتۇرۇش سۆھبىتى ئۈستىدە بىرلىككە كەلگەندىن كېيىن، ئۆزلىرىنى غەلىبە قىلدۇق، دەپ جاكارلىغان ئىدى. بىراق، ئىسرائىلىيەنىڭ پايتەخت بېيرۇت شەھەر مەركىزىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالغان نوپۇس زىچ رايونلارغا ئەڭ ئېغىر ھۇجۇملارنى ئېلىپ بېرىشى بىلەن كېلىشىمدىكى دەز كەتكەن نۇقتىلار ئاشكارىلاندى. لىۋان پۇقرالار مۇداپىئە ئەترىتىنىڭ سانلىق مەلۇماتلىرىغا قارىغاندا، ئىسرائىلىيە ھۇجۇملىرىدا قازا قىلغانلار 254 كە، يارىلانغانلار بولسا 1165 كە يەتكەن.

ئىسرائىلىيە تەرەپ لىۋاننىڭ ئامېرىكا-ئىران ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىنىڭ بىر قىسمى ئەمەسلىكىنى ئەسكەرتتى. بۇ قاراشنى يەنە پاكىستاندا تېھران بىلەن ئېلىپ بېرىلىدىغان سۆھبەتلەرگە يېتەكچىلىك قىلىشى پىلانلانغان ئامېرىكا پىرېزىدېنت ياردەمچىسى جېي دى ۋانس (JD Vance) مۇ تەكرارلىدى. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، بىر نەپەر ئامېرىكا ئەمەلدارى ئىراننىڭ 10 ماددىلىق پىلانىنىڭ ئاقساراي ئۇرۇشنى توختىتىپ تۇرۇش ئۈچۈن قوبۇل قىلغان شەرتلەر بىلەن ئوخشاش ئەمەسلىكىنى بىلدۈرۈپ، ۋەزىيەتنى تېخىمۇ مۇرەككەپلەشتۈرۈۋەتتى.

بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى كىشىلىك ھوقۇق كومىتېتى ئالىي كومىسسارى ۋولكېر تۈرك «دەھشەتلىك» دەپ سۈپەتلىگەن بېيرۇتتىكى ئاگاھلاندۇرۇشسىز ھۇجۇملار خەلق ئارىسىدا زور ۋەھىمە پەيدا قىلدى. ئىران ئىنقىلابىي مۇھاپىزەتچىلەر قوشۇنى ئىسرائىلىيە لىۋاندىكى ھۇجۇملىرىنى توختاتمىسا، قايتۇرما ھۇجۇمغا ئۆتىدىغانلىقىنى ئېيتىپ ئاگاھلاندۇردى. بۇ جىددىي ۋەزىيەت جۈمە كۈنى ئۆتكۈزۈلىدىغان مۇھىم سۆھبەتلەر ئالدىدا يۈز بەرمەكتە.

يەنە بىر تەرەپتىن، ئۇرۇش توختىتىش داۋاملىشىۋاتقان بولسىمۇ، ھورمۇز بوغۇزىنىڭ قايتىدىن تاقالغانلىقى خەۋەر قىلىندى؛ ئاقساراي بۇنىڭغا «قەتئىي قوبۇل قىلغىلى بولمايدۇ» دەپ باھا بەردى. ئىران بولسا دېڭىز مىناسى خەۋپى سەۋەبلىك پاراخوتلار ئۈچۈن باشقا ئايلانما يوللارنى ئېلان قىلدى. ئۇرۇش توختىتىشقا ۋاستىچىلىك قىلغان پاكىستان باش مىنىستىرى شەھباز شەرىف، تەرەپلەرنى «ئېھتىياتچان بولۇشقا ۋە ئىككى ھەپتىلىك ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىگە ھۆرمەت قىلىش»قا چاقىردى.

تېھران كوچىلىرىدا سۈكۈت ھۆكۈمران بولۇپ، پۇقرالار ئامېرىكانىڭ چوڭ كۆلەملىك ھۇجۇمىدىن ئەنسىرىمەكتە. شۇنداقتىمۇ، بىر قىسىم كىشىلەر ئۆز دۆلىتىدىن پەخىرلىنىدىغانلىقىنى بىلدۈرمەكتە. ياۋروپا دۆلەتلىرى، كانادا ۋە ئەنگلىيە ئۇرۇشنى تېزدىن ئاخىرلاشتۇرۇش ئۈچۈن سۆھبەتنى داۋاملاشتۇرۇش كېرەكلىكىنى تەكىتلىسە، پاپا لېئو بۈگۈنكى كۈنلەرگە «ھەقىقىي ئۈمىد پەيتى» دەپ باھا بەردى.