«Financial Times» گېزىتىنىڭ خەۋەر قىلىشىچە، ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ رۇسىيە پىرېزىدېنتى ۋلادىمىر پۇتىنغا بېسىم ئىشلىتىش ئۈچۈن ياۋروپا ئىتتىپاقىنى خىتاي ۋە ھىندىستانغا يۈز پىرسەنت تاموژنا بېجى يۈرگۈزۈشكە چاقىرغان.
بۇ تەلەپ ئامېرىكا ۋە ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ يۇقىرى دەرىجىلىك ئەمەلدارلىرىنىڭ ۋاشىنگتوندا چاقىرىلغان <موسكۋاغا قارشى ئىقتىسادىي بېسىمنى كۈچەيتىش يوللىرىنى مۇزاكىرە قىلىش> يۇقىرى دەرىجىلىكلەر يىغىنىدا ئوتتۇرىغا قويۇلغان.
ترامپ يىغىنغا تېلېفون ئارقىلىق قاتنىشىپ، سۆھبەتچىلەرنى بىۋاسىتە ھەرىكەتكە ئۆتۈشكە ئۈندىگەن.
خەۋەرگە ئاساسلانغاندا، ترامپ: «بۇ يەردىكى ئەڭ بىۋاسىتە ئۇسۇل، ھەممىمىزنىڭ زور مىقداردا تاموژنا بېجى يولغا قويۇشىمىز ۋە خىتايلار نېفىت سېتىۋېلىشنى توختاتقۇچە بۇ باجلارنى داۋاملاشتۇرۇشىمىزدىن ئىبارەت. ئۇ نېفىتنىڭ ھەقىقەتەن بارىدىغان باشقا كۆپ يېرى يوق» دېگەن.
يەنە بىر ئامېرىكا ئەمەلدارى ھۆكۈمەتنىڭ ياۋروپا ئىتتىپاقى يولغا قويىدىغان ھەرقانداق تاموژنا بېجىنى «ئوخشاش دەرىجىدە ئەكس ئەتتۈرۈشكە» تەييار ئىكەنلىكىنى بىلدۈرۈپ، ۋاشىنگتوننىڭ ھىندىستان ۋە خىتايدىن ئىمپورت قىلىنىدىغان مەھسۇلاتلارغا قاراتقان باجنى ئوخشاش ئۆلچەمگە كۆتۈرەلەيدىغانلىقىغا ئىشارەت قىلغان.
بۇ تەكلىپ رۇسىيەنىڭ پۈتۈن ئۇكرائىنا مىقياسىدا ھاۋا ھۇجۇمى ھەرىكىتىنى كۈچەيتكەن بىر پەيتتىكى ئاق ساراينىڭ ئۈمىدسىزلىكىنىڭ كۈچىيىۋاتقانلىقىنى كۆز ئالدىمىزدا نامايان قىلماقتا.
تىنچلىق كېلىشىمىگە ئېلىپ بارىدىغان ئېنىق بىر يول خەرىتىسى بولمىغاچقا، ترامپ ماس قەدەملىك تاموژنا بېجىنىڭ موسكۋانىڭ ئەڭ چوڭ ئىككى نېفىت خېرىدارى بولغان خىتاي ۋە ھىندىستاننى سېتىۋېلىشنى ئازايتىشقا مەجبۇرلاش ئارقىلىق رۇسىيەنىڭ ئىقتىسادىي جان تومۇرىنى ئۈزۈپ تاشلايدىغان سودا ۋاسىتىلىرىگە يۈزلەنگەن.
ھىندىستان 2022-يىلى فېۋرالدىكى تاجاۋۇزدىن بۇيان رۇسىيە خام نېفىتىنىڭ ئىمپورتىنى زور دەرىجىدە ئاشۇرغان بولسا، خىتاي ئەڭ چوڭ ئومۇمىي خېرىدارلىق ئورنىنى ساقلاپ كەلمەكتە.
بۇ ئىككى دۆلەت بىرلىكتە رۇسىيەنىڭ دېڭىز-ئوكيان ئارقىلىق ئېكسپورت قىلىنىدىغان نېفىتىنىڭ مۇتلەق كۆپ قىسمىنى سېتىۋېلىپ، غەربنىڭ ئېمبارگولىرىنىڭ تەسىرىنى يېنىكلىتىدىغان ئىنتايىن مۇھىم كىرىم مەنبەسى بىلەن تەمىنلىمەكتە.
ترامپ بىرلىككە كەلگەن ترانسئاتلانتىك سېپى بەرپا قىلىپ بېسىم ئىشلىتىش ئارقىلىق، ياۋروپا ۋە ئامېرىكانىڭ يەر شارى سودا ئېقىمىنى پىشاڭ قىلىپ، رۇسىيەنىڭ مالىيە مەنبەسىنى بوغۇۋالالايدىغانلىقىغا ئىشەنمەكتە.
بىر ئامېرىكا ئەمەلدارىنىڭ نەقىل كەلتۈرۈشىچە، «ئۇچۇر ئېنىق: غەرب كىرېمىل سارىيىنى قىسقۇچقا ئېلىش ئۈچۈن قولىدىكى ھەر بىر ۋاسىتىنى ئىشلىتىشى كېرەك».
بىريۇسسېلنىڭ قانداق جاۋاب قايتۇرىدىغانلىقى تېخىچە ئېنىق ئەمەس، چۈنكى ياۋروپا ئىتتىپاقىغا ئەزا دۆلەتلەر يېڭى سودا چەكلىمىلىرى مەسىلىسىدە ئىختىلاپلىق ھالەتتە تۇرماقتا.
بەزى ھۆكۈمەتلەر تەمىنات زەنجىرى ۋە دۆلەت ئىچىدىكى پۇل پاخاللىقىغا ئالاقىدار خەتەرلەرنى سەۋەب كۆرسىتىپ، تېخىمۇ كەڭ دائىرىلىك تاموژنا بېجىغا قارشى چىقماقتا.
شۇنداقتىمۇ، ترامپنىڭ بۇ چاقىرىقى ئېنېرگىيە سودىسىنى قوللاشنى داۋاملاشتۇرۇۋاتقان ئۈچىنچى دۆلەتلەرنى بىۋاسىتە بېسىم ئاستىغا ئېلىش ئارقىلىق، موسكۋاغا قاراتقان ئىقتىسادىي بېسىمنىڭ دائىرىسىنى كېڭەيتىش ئۈچۈن ۋاشىنگتون تەرىپىدىن ھازىرغىچە ئوتتۇرىغا قويۇلغان ئەڭ كۈچلۈك بېسىم تەكلىپى بولۇپ ھېسابلىنىدۇ.
