سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ئىران بىلەن ياۋروپا ئەللىرى تۈركىيەدە يادرو سۆھبىتى ئۆتكۈزىدۇ
ئىران، ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپنىڭ تېھران بىلەن يادرو كېلىشىمى تۈزۈشنىڭ «يېقىنلىشىپ قالغانلىقى»نى ئوتتۇرىغا قويۇشىدىن كېيىن، جۈمە كۈنى تۈركىيەدە ئەنگلىيە، فىرانسىيە ۋە گېرمانىيە بىلەن سۆھبەت ئۆتكۈزۈشكە تەييارلانماقتا.
ئىران بىلەن ياۋروپا ئەللىرى تۈركىيەدە يادرو سۆھبىتى ئۆتكۈزىدۇ
/ Reuters
2025-يىلى5-ئاينىڭ16-كۈنى

ئىستانبۇلدىكى بۇ ئۇچرىشىش، تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ئابباس ئاراقچىنىڭ، ياۋروپا دۆلەتلىرىنىڭ 2015-يىلدىكى كېلىشىم دائىرىسىدە بىكار قىلىنغان بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنىڭ ئېمبارگولىرىنى قايتىدىن يولغا قويغان ئەھۋالدا «ئورنىغا كەلتۈرگىلى بولمايدىغان» ئاقىۋەتلەرنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغانلىقى ھەققىدىكى ئاگاھلاندۇرۇشىدىن كېيىن ئىشقا ئاشۇرۇلماقتا.

«E3» دەپ ئاتالغان مەزكۇر ئۈچ ياۋروپا دۆلىتى، خىتاي، رۇسىيە ۋە ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى مەزكۇر بۇ كېلىشىمگە تەرەپ دۆلەتلەر ئىدى.

لېكىن، ترامپ 2018-يىلىدىكى تۇنجى پىرېزىدېنتلىقى ئۆتەش مەزگىلىدە بۇ كېلىشىمدىن بىر تەرەپلىمە ھالدا ۋاز كېچىپ ھەمدە ئىراننىڭ بانكا ساھەسى ۋە نېفىت ئېكسپورتىغا قارىتىلغان ئېمبارگولارنى قايتىدىن يولغا قويۇش ئارقىلىق كېلىشىمگە بۇزغۇنچىلىق قىلغانىدى.

بىر يىلدىن كېيىن ئىران، كېلىشىم دائىرىسىدىكى ئۆز ۋەدىلىرىدىن ۋاز كېچىش ئارقىلىق ئامېرىكانىڭ بۇ قەدىمىگە جاۋاب قايتۇردى. بۇ كېلىشىم، ئىراننىڭ يادرو پائالىيەتلىرىنى بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنىڭ نازارىتى ئاستىدا چەكلەش ئارقىلىق ئېمبارگودىن كەچۈرۈم قىلىنىشىغا كاپالەتلىك قىلىشنى مەزمۇن قىلاتتى.

ئۈچ ياۋروپا دۆلىتى، ئىراننىڭ (كېلىشىمگە) ئەمەل قىلماسلىقىغا قارىتا، ب د ت ئېمبارگولىرىنى قايتىدىن يولغا قويۇشنى مەزمۇن قىلغان 2015-يىلدىكى كېلىشىمنىڭ «قايتىش مېخانىزمى»نى  ئىشقا كىرىشتۈرۈش ياكى كىرگۈزمەسلىكنى مۇزاكىرە قىلماقتا؛ بۇ مۇزاكىرىلەر ئۆكتەبىردە ئاخىرلىشىدۇ.

ئىراننىڭ يۇقىرى دەرىجىلىك دىپلوماتى، بۇنداق بىر مەۋقەنىڭ «بولۇپمۇ ياۋروپالىقلارغا تەسىر كۆرسىتىدىغان يەرشارى خاراكتېرلىك يادرو كېڭىيىش كىرىزىسىنى پەيدا قىلىش خەۋپى بارلىقى»نى بىلدۈردى.

ئەمما، فىرانسىيەنىڭ ھەپتىلىك «Le Point» ژۇرنىلىغا يېزىلغان بىر ماقالىدە، تېھراننىڭ ياۋروپا بىلەن بولغان مۇناسىۋىتىدە «يېڭى بىر سەھىپە ئېچىشقا تەييار» ئىكەنلىكىنىمۇ بىلدۈرگەنلىكى قەيت قىلىندى.

ياۋروپا دۆلەتلىرى بىلەن جۈمە كۈنى ئۆتكۈزۈلىدىغان بۇ ئۇچرىشىش، تېھراننىڭ تەبىرى بويىچە «قىيىن ئەمما پايدىلىق» دەپ باھا بېرىلگەن ئامېرىكا – ئىران تۆتىنچى نۆۋەتلىك يادرو سۆھبىتىدىن بىر ھەپتە ئۆتمەيلا ئىشقا ئاشۇرۇلماقتا.

ئاراقچى، جۈمە كۈنىدىكى سۆھبەتنىڭ مۇئاۋىن تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىرى دەرىجىسىدە ئۆتكۈزۈلىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

ئىزدىنىڭ
ئىسلامئاباد: ئامېرىكا بىلەن ئىران يېڭى بىر نۆۋەتلىك سۆھبەت باشلاش ئۈچۈن دىيالوگنى داۋاملاشتۇرماقتا
ئىسرائىلىيە جەنۇبىي لىۋاننى ئۇزۇن مۇددەت بېسىۋېلىش پىلانىنى ئوتتۇرىغا قويدى
باش مىنىستىر مېرز نېتانياھۇنى غەربىي قىرغاقىنى «قىسمەن بېسىۋېلىش» مەسىلىسىدە ئاگاھلاندۇردى
ئىران يادرو قۇيۇلدۇرۇشنى 5 يىل توڭلىتىشنى تەكلىپ قىلدى، ئامېرىكا 20 يىلدا چىڭ تۇردى
ۋانىس: پاكىستاندىكى ئىران سۆھبەتلىرىدە «زور ئىلگىرىلەش» قولغا كەلتۈرۈلدى
خاقان فىدان: ئىسرائىلىيەنىڭ تۈركىيەنى يېڭى دۈشمەن دەپ ئېلان قىلىشنىڭ كۇيىدا ئىكەنلىكىنى كۆرۈۋاتىمىز
جەنۇبىي كورېيە بىلەن پولشا مۇداپىئە ساھەسىدىكى ئالاقىلەرنى چوڭقۇرلاشتۇرماقتا
رۇسىيە - ئۇكرائىنا ئوتتۇرىسىدا پاسخا بايرىمى مۇناسىۋىتى بىلەن باشلانغان ئۇرۇش توختىتىش ئاخىرلاشتتى
پېدرو سانچېز: «خىتاي-ياۋروپا ئىتتىپاقى ئوتتۇرىسىدىكى سودا تەڭپۇڭسىزلىقىنى داۋاملاشتۇرغىلى بولمايدۇ»
ترامپ ئىرانغا يېڭى ھۇجۇم قوزغاش پىلانىنى كۆزدىن كەچۈرمەكتە
ئىران-ئامېرىكا ئۇرۇش جىددىيچىلىكى داۋاملىشىۋاتقان بىر پەيتتە، ترامپ تىغ ئۇچىنى 14- لېيونغا قاراتتى
ئاراقچى: سۆھبەت نابۇت بولۇشتىن ئىلگىرى كېلىشىم ھاسىل قىلىشقا ئىنتايىن يېقىنلاشقان ئىدۇق
ئامېرىكانىڭ ئىران پورتلىرىنى قورشاۋغا ئېلىش قارارىدىن كېيىن نېفىت باھاسى ئۆرلىدى
رۇسىيە بىلەن ئۇكرائىنا 175 تىن ئۇرۇش ئەسىرىنى ئالماشتۇردى
رۇسىيە بىلەن ئۇكرائىنا ئوتتۇرىسىدا 32 سائەتلىك «پاسكا» ئۇرۇش توختىتىشى يولغا قويۇلدى