ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ پەيشەنبە (2026-يىلى 22-يانۋار) كۈنى داۋوستا يېڭى «تىنچلىق كېڭىشى» (Board of Peace) نى ئېلان قىلىدۇ ۋە ئۇكرائىنا پىرېزىدېنتى بىلەن كۆرۈشىدۇ. ئۇ گرېنلاندقا قاراتقان تەھدىتىدىن يېنىۋالغان كۈننىڭ ئەتىسىلا ئۆزىنى تىنچلىق ئەلچىسى سۈپتىدە ئالدىغا چىقىرىشقا باشلىدى.
ترامپ چارشەنبە (21-يانۋار) كۈنى تۇيۇقسىز بايانات ئېلان قىلىپ، ياۋروپاغا قارىتىلغان تاموژنا بېجىنى ئەمەلدىن قالدۇرىدىغانلىقىنى ۋە دانىيەدىن گرېنلاندتىن ئېلىش ئۈچۈن ھەربىي ھەرىكەت قوللىنىش ئېھتىماللىقىنى ئەمەلدىن قالدۇرغانلىقىنى ئېلان قىلدى. بۇ بايانات دۇنيا رەھبەرلىرىنىڭ يىغىنىنى زىلزىلىگە سالغان كىرىزىسنى قىسمەن پەسەيتتى.
ترامپ شۋېيتسارىيەنىڭ قار تېيىلىش ئارامگاھىدا ئۆتكۈزۈلگەن داۋوس يىغىننىڭ ئىككىنچى كۈنىدە، خەلقئارالىق توقۇنۇشلارنى ھەل قىلىدىغان تالاش-تارتىشتىكى ئورگىنى — «تىنچلىق كېڭىشى» نى، ئىمزا قويۇش مۇراسىمى بىلەن تونىتىدۇ.
بۇ يېڭى قۇرۇلغان كېڭەشنىڭ دائىمىي ئەزالىق ھەققى 1 مىليارد دوللار بولۇپ، ترامپ رۇسىيە پىرېزىدېنتى ۋلادىمىر پۇتىن، ئىسرائىلىيە باش مىنىستىرى بېنيامىن نېتانياھۇ ۋە ۋېنگىرىيە باش مىنىستىرى ۋىكتور ئوربان قاتارلىق رەھبەرلەرنى قاتنىشىشقا تەكلىپ قىلدى.
ترامپ چارشەنبە كۈنى كېڭەشكە قاتنىشىشقا قوشۇلغان رەھبەرلەرنىڭ بىرى بولغان مىسىر پىرېزىدېنتى ئابدۇل فەتتاھ ئەل سىسى بىلەن كۆرۈشكەندە: «مېنىڭچە بۇ دۇنيادا قۇرۇلغان ئەڭ ئۇلۇغ كېڭەش» دېدى.
بۇ كېڭەشنىڭ ئوتتۇرىغا چىقىشى ترامپنىڭ سەككىز توقۇنۇشنى ئاخىرلاشتۇردۇم دېگەن دەۋاسىغا قارىماي، نوبېل تىنچلىق مۇكاپاتىغا ئېرىشەلمىگەنلىكىدىن تۇغۇلغان ئۈمىدسىزلىكى كۈچەيگەن مەزگىلگە توغرا كەلدى.
ئەسلىدە ئىسرائىلىيە بىلەن بولغان شىددەتلىك ئۇرۇشتىن كېيىن، غەززەنى قايتا قۇرۇشقا رەھبەرلىك قىلىش مەقسەت قىلىنغان بۇ كېڭەشنىڭ نىزامنامەسى، ئۇنىڭ رولىنى پەقەت پەلەستىن تېررىتورىيەسى بىلەنلا چەكلىمەيدۇ. بۇ ئەھۋال ترامپنىڭ بۇ ئورگان ئارقىلىق بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى (ب د ت) غا رىقابەتچى بولۇشنى خالايدىغانلىقى ھەققىدىكى ئەندىشىلەرنى قوزغىدى.
فىرانسىيە ۋە ئەنگلىيە قاتارلىق ئامېرىكانىڭ ئاساسلىق ئىتتىپاقداشلىرى بۇنىڭغا گۇمان بىلەن قارىغان بولسىمۇ، ئوتتۇرا شەرقتىكى ترامپقا دوستانە مۇناسىۋەتتىكى سەئۇدى ئەرەبىستان ۋە قاتار قاتارلىق دۆلەتلەر قاتنىشىشقا قوشۇلدى.
ترامپ ھۆكۈمىتىنىڭ يۇقىرى دەرىجىلىك بىر ئەمەلدارى چارشەنبە كۈنى مۇخبىرلارغا، تەكلىپ ئەۋەتىلگەن 50 كە يېقىن دۆلەت رەھبىرىنىڭ ئىچىدە تەخمىنەن 35 رەھبەرنىڭ ھازىرغىچە قوشۇلۇشقا ۋەدە بەرگەنلىكىنى ئېيتتى.
ترامپ يەنە پۇتىننىڭ كېڭەشكە قاتنىشىشقا قوشۇلغانلىقىنى ئېيتتى، ئەمما كرېمىل ھازىرغىچە تەكلىپنى مۇلاھىزە قىلىۋاتقانلىقىنى بىلدۈردى.
مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - EU lawmakers put US trade deal on ice over Trump's Greenland push, tariff threats
