سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ئىسپانىيە ۋە لاتىن ئامېرىكاسىدىكى بەش دۆلەت ۋېنېسۇئېلاغا قىلىنغان «ھەربىي مۇداخىلە»نى رەت قىلدى
بەش دۆلەت قوشما بايانات ئېلان قىلىپ، بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنى ۋەزىيەتكە ئارىلىشىشقا ۋە ۋېنېسۇئېلادىكى كەسكىنلىشىۋاتقان ۋەزىيەتنى تىنچىتىشقا ياردەم بېرىشكە چاقىردى.
ئىسپانىيە ۋە لاتىن ئامېرىكاسىدىكى بەش دۆلەت ۋېنېسۇئېلاغا قىلىنغان «ھەربىي مۇداخىلە»نى رەت قىلدى
US attacks on Venezuela kills at least 80. / Reuters
2026-يىلى1-ئاينىڭ5-كۈنى

ئىسپانىيە ۋە لاتىن ئامېرىكاسىدىكى بەش دۆلەت (بىرازىلىيە، چىلى، كولومبىيە، مېكسىكا ۋە ئۇرۇگۋاي) ئامېرىكانىڭ ۋېنېسۇئېلادىكى ھەربىي ھەرىكىتىدىن قاتتىق ئەنسىرەيدىغانلىقىنى بىلدۈرۈپ، بۇنىڭ رايون خاراكتېرلىك مۇقىملىققا ئېغىر خەۋپ ئېلىپ كېلىدىغانلىقىنى ئېيتىپ ئاگاھلاندۇردى.

مەزكۇر دۆلەتلەر يەكشەنبە كۈنى ئېلان قىلغان قوشما باياناتىدا مۇنداق دېدى: «خەلقئارا قانۇننىڭ ئاساسىي پىرىنسىپلىرىغا، بولۇپمۇ ب د ت نىزامنامىسىدىكى كۈچ ئىشلىتىش ياكى تەھدىت سېلىشنى چەكلەش، دۆلەتلەرنىڭ ئىگىلىك ھوقۇقى ۋە تېررىتورىيە پۈتۈنلۈكىگە ھۆرمەت قىلىش بەلگىلىمىلىرىگە خىلاپ بولغان، ۋېنېسۇئېلا تېررىتورىيەسىدە بىر تەرەپلىمە ئېلىپ بېرىلغان ھەربىي ھەرىكەتلەردىن قاتتىق ئەنسىرەيدىغانلىقىمىزنى ۋە بۇ قىلمىشلارنى قەتئىي رەت قىلىدىغانلىقىمىزنى ئىپادىلەيمىز».

بۇ بايانات ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپنىڭ، ئامېرىكا ھەربىي كۈچلىرىنىڭ ۋېنېسۇئېلاغا كىرىپ جۇمھۇر رەئىس نىكولاس مادۇرۇ ۋە رەپىقىسى سىلىيا فلورېسنى «قولغا چۈشۈرگەنلىكىنى» جاكارلىشى، شۇنداقلا زۆرۈر تېپىلسا ئامېرىكا قوشۇنلىرى ئارقىلىق دۆلەتنى ۋاقىتلىق ئامېرىكا كونتروللۇقىغا ئالىدىغانلىقىغا ۋەدە بېرىشىدىن كېيىن ئېلان قىلىندى.

مادۇرۇ ئەر-خوتۇن شەنبە كۈنى كەچتە نيۇيوركقا ئېلىپ بېرىلغان بولۇپ، شۇنىڭدىن بېرى برۇكلىندىكى بىر قاماقخانىدا تۇتۇپ تۇرۇلماقتا. مادۇرۇ زەھەرلىك چېكىملىك ئەتكەسچىلىكى ۋە تېررورلۇق تەشكىلاتى دەپ بېكىتىلگەن گۇرۇھلار بىلەن تىل بىرىكتۈرۈش قاتارلىق فېدېراتسىيە دەرىجىلىك جىنايى قىلمىشلارنى سادىر قىلىش بىلەن ئەيىبلەنمەكتە.

مادۇرۇ بۇ ئەيىبلەشلەرنى رەت قىلغان بولسا، كاراكاستىكى دائىرىلەر ئەر-خوتۇننىڭ دەرھال قويۇپ بېرىلىشىنى تەلەپ قىلدى.

ئالتە دۆلەت يەنە مۇنداق دەپ تەكىتلىدى: «ۋېنېسۇئېلادىكى ۋەزىيەت چوقۇم تىنچ يول بىلەن، دىيالوگ، سۆھبەت ۋە ۋېنېسۇئېلا خەلقىنىڭ ئىرادىسىگە تولۇق ھۆرمەت قىلىش ئاساسىدا، سىرتقى مۇداخىلىسىز ۋە خەلقئارا قانۇن دائىرىسىدە ھەل قىلىنىشى كېرەك».

ب د ت نى جىددىيچىلىكنى پەسەيتىشكە چاقىرىش

مەزكۇر ئالتە دۆلەت يەنە بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى باش كاتىپى ئانتونىيو گۇتېررېسنى جىددىيچىلىكنى پەسەيتىش ۋە رايون تىنچلىقىنى قوغداشقا ئاكتىپ تۆھپە قوشۇشقا چاقىردى. باياناتتا يەنە: «خەلقئارا قانۇنغا زىت بولغان، رايوننىڭ سىياسىي، ئىقتىسادىي ۋە ئىجتىمائىي مۇقىملىقىغا تەھدىت سالىدىغان، تەبىئىي ياكى ئىستراتېگىيەلىك بايلىقلارنىڭ ھۆكۈمەت تەرىپىدىن كونترول قىلىنىشى، باشقۇرۇلۇشى ياكى سىرتقى كۈچلەر تەرىپىدىن قولغا كىرگۈزۈلۈشىگە بولغان ئەندىشىمىزنى بىلدۈرىمىز» دېيىلدى.

ترامپ شەنبە كۈنى قىلغان سۆزىدە، مادۇرۇ قولغا ئېلىنغاندىن كېيىن، ئامېرىكانىڭ مەلۇم مەزگىل ۋېنېسۇئېلا ھۆكۈمىتىنى نازارەت قىلىدىغانلىقىنى ئېيتتى. ئۇ مۇخبىرلارنى كۈتۈۋېلىش يىغىنىدا: «بىخەتەر، مۇۋاپىق ۋە ئادىل بىر ئۆتكۈنچى باسقۇچ تاماملانغۇچە دۆلەتنى بىز باشقۇرىمىز» دېگەنلەرنى سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلدى.

ئىزدىنىڭ
بېيجىڭ: ترامپ خىتاينى باھانە قىلىۋاتىدۇ
ئىران ئامېرىكا بىلەن سۆھبەت ئۆتكۈزۈشكىمۇ، ئۇرۇشقىمۇ تەييار ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى
ترامپ غەززە تىنچلىق كېڭىشى قۇرۇلۇۋاتقانلىقىنى جاكارلىدى
ئامېرىكا بىلەن دانىيە گىرېنلاندىيە مەسىلىسى توغرىسىدا سۆھبەت ئۆتكۈزىدۇ
ترامپ: ئىران يادرو مەسىلىسىنى مۇزاكىرە قىلىش ئۈچۈن بىز بىلەن ئالاقە قىلدى
ئارگېنتىنا ئەلچىخانىسىنى قۇددۇسقا كۆچۈرۈش پىلانىنى توختىتىپ قويدى
ب د ت ئىراننى سوغۇققان بولۇشقا چاقىردى
باڭلادىش غەززەدىكى خەلقئارالىق قوشۇنغا قاتنىشىشنى تەلەپ قىلدى
ترامپ قوماندانلارغا گىرېنلاندىيە ئېلىش پىلانىنى تۈزۈشكە پەرمان چۈشۈردى
تۈركىيە سۇدانغا توننىلارچە ئىنسانپەرۋەرلىك ياردەملىرى قاچىلانغان  «ياخشىلىق پاراخوتى» ئەۋەتتى
ترامپ: بىز  «ياردەمگە تەييار»
ئۇكرائىنا: رۇسىيە قارا دېڭىزدا ئىككى يۈك پاراخوتىغا ھۇجۇم قىلدى
ترامپ: ئەگەر بىز قولغا چۈشۈرمىسەك، رۇسىيە ياكى خىتاي گرېنلاندىيەنى ئىگەللىۋالىدۇ
سۈرىيە ي پ گ تېررورچىلىرىنى ھەلەبتىن قوغلاپ چىقىرىش ئۈچۈن ھەرىكەت باشلىدى
تۈركىيە ھاۋا يوللىرى شىركىتى ئىرانغا 17 قېتىملىق ئايروپىلان سەپىرىنى بىكار قىلدى