سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ئىسپانىيە ۋە لاتىن ئامېرىكاسىدىكى بەش دۆلەت ۋېنېسۇئېلاغا قىلىنغان «ھەربىي مۇداخىلە»نى رەت قىلدى
بەش دۆلەت قوشما بايانات ئېلان قىلىپ، بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنى ۋەزىيەتكە ئارىلىشىشقا ۋە ۋېنېسۇئېلادىكى كەسكىنلىشىۋاتقان ۋەزىيەتنى تىنچىتىشقا ياردەم بېرىشكە چاقىردى.
ئىسپانىيە ۋە لاتىن ئامېرىكاسىدىكى بەش دۆلەت ۋېنېسۇئېلاغا قىلىنغان «ھەربىي مۇداخىلە»نى رەت قىلدى
US attacks on Venezuela kills at least 80. / Reuters
2026-يىلى1-ئاينىڭ5-كۈنى

ئىسپانىيە ۋە لاتىن ئامېرىكاسىدىكى بەش دۆلەت (بىرازىلىيە، چىلى، كولومبىيە، مېكسىكا ۋە ئۇرۇگۋاي) ئامېرىكانىڭ ۋېنېسۇئېلادىكى ھەربىي ھەرىكىتىدىن قاتتىق ئەنسىرەيدىغانلىقىنى بىلدۈرۈپ، بۇنىڭ رايون خاراكتېرلىك مۇقىملىققا ئېغىر خەۋپ ئېلىپ كېلىدىغانلىقىنى ئېيتىپ ئاگاھلاندۇردى.

مەزكۇر دۆلەتلەر يەكشەنبە كۈنى ئېلان قىلغان قوشما باياناتىدا مۇنداق دېدى: «خەلقئارا قانۇننىڭ ئاساسىي پىرىنسىپلىرىغا، بولۇپمۇ ب د ت نىزامنامىسىدىكى كۈچ ئىشلىتىش ياكى تەھدىت سېلىشنى چەكلەش، دۆلەتلەرنىڭ ئىگىلىك ھوقۇقى ۋە تېررىتورىيە پۈتۈنلۈكىگە ھۆرمەت قىلىش بەلگىلىمىلىرىگە خىلاپ بولغان، ۋېنېسۇئېلا تېررىتورىيەسىدە بىر تەرەپلىمە ئېلىپ بېرىلغان ھەربىي ھەرىكەتلەردىن قاتتىق ئەنسىرەيدىغانلىقىمىزنى ۋە بۇ قىلمىشلارنى قەتئىي رەت قىلىدىغانلىقىمىزنى ئىپادىلەيمىز».

بۇ بايانات ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپنىڭ، ئامېرىكا ھەربىي كۈچلىرىنىڭ ۋېنېسۇئېلاغا كىرىپ جۇمھۇر رەئىس نىكولاس مادۇرۇ ۋە رەپىقىسى سىلىيا فلورېسنى «قولغا چۈشۈرگەنلىكىنى» جاكارلىشى، شۇنداقلا زۆرۈر تېپىلسا ئامېرىكا قوشۇنلىرى ئارقىلىق دۆلەتنى ۋاقىتلىق ئامېرىكا كونتروللۇقىغا ئالىدىغانلىقىغا ۋەدە بېرىشىدىن كېيىن ئېلان قىلىندى.

مادۇرۇ ئەر-خوتۇن شەنبە كۈنى كەچتە نيۇيوركقا ئېلىپ بېرىلغان بولۇپ، شۇنىڭدىن بېرى برۇكلىندىكى بىر قاماقخانىدا تۇتۇپ تۇرۇلماقتا. مادۇرۇ زەھەرلىك چېكىملىك ئەتكەسچىلىكى ۋە تېررورلۇق تەشكىلاتى دەپ بېكىتىلگەن گۇرۇھلار بىلەن تىل بىرىكتۈرۈش قاتارلىق فېدېراتسىيە دەرىجىلىك جىنايى قىلمىشلارنى سادىر قىلىش بىلەن ئەيىبلەنمەكتە.

مادۇرۇ بۇ ئەيىبلەشلەرنى رەت قىلغان بولسا، كاراكاستىكى دائىرىلەر ئەر-خوتۇننىڭ دەرھال قويۇپ بېرىلىشىنى تەلەپ قىلدى.

ئالتە دۆلەت يەنە مۇنداق دەپ تەكىتلىدى: «ۋېنېسۇئېلادىكى ۋەزىيەت چوقۇم تىنچ يول بىلەن، دىيالوگ، سۆھبەت ۋە ۋېنېسۇئېلا خەلقىنىڭ ئىرادىسىگە تولۇق ھۆرمەت قىلىش ئاساسىدا، سىرتقى مۇداخىلىسىز ۋە خەلقئارا قانۇن دائىرىسىدە ھەل قىلىنىشى كېرەك».

ب د ت نى جىددىيچىلىكنى پەسەيتىشكە چاقىرىش

مەزكۇر ئالتە دۆلەت يەنە بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى باش كاتىپى ئانتونىيو گۇتېررېسنى جىددىيچىلىكنى پەسەيتىش ۋە رايون تىنچلىقىنى قوغداشقا ئاكتىپ تۆھپە قوشۇشقا چاقىردى. باياناتتا يەنە: «خەلقئارا قانۇنغا زىت بولغان، رايوننىڭ سىياسىي، ئىقتىسادىي ۋە ئىجتىمائىي مۇقىملىقىغا تەھدىت سالىدىغان، تەبىئىي ياكى ئىستراتېگىيەلىك بايلىقلارنىڭ ھۆكۈمەت تەرىپىدىن كونترول قىلىنىشى، باشقۇرۇلۇشى ياكى سىرتقى كۈچلەر تەرىپىدىن قولغا كىرگۈزۈلۈشىگە بولغان ئەندىشىمىزنى بىلدۈرىمىز» دېيىلدى.

ترامپ شەنبە كۈنى قىلغان سۆزىدە، مادۇرۇ قولغا ئېلىنغاندىن كېيىن، ئامېرىكانىڭ مەلۇم مەزگىل ۋېنېسۇئېلا ھۆكۈمىتىنى نازارەت قىلىدىغانلىقىنى ئېيتتى. ئۇ مۇخبىرلارنى كۈتۈۋېلىش يىغىنىدا: «بىخەتەر، مۇۋاپىق ۋە ئادىل بىر ئۆتكۈنچى باسقۇچ تاماملانغۇچە دۆلەتنى بىز باشقۇرىمىز» دېگەنلەرنى سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلدى.

ئىزدىنىڭ
سۈرىيە دائىرىلىرى تېررورلۇق تەشكىلاتى ي پ گ قويۇپ بەرگەن 81 نەپەر دائىش مەھبۇسىنى قايتىدىن تۇتتى
ئىراندىكى نامايىشلاردا قازا قىلغانلارنىڭ سانى 4000 دىن ئاشتى
ئامېرىكا مالىيە مىنىستىرى گىرېنلاندىيە مەسىلىسىدە خىتاي تەھدىتى بارلىقىنى ئىما قىلدى
خاككېرلار ئىراننىڭ تېلېۋىزىيە ئىستانسىسىغا ھۇجۇم قىلدى
خىتايدا تۇغۇت نىسبىتى ئەڭ تۆۋەن سەۋىيەگە چۈشۈپ قالدى
ترامپ گىرېنلاندىيەدىكى «رۇسىيە تەھدىتى» گە تاقابىل تۇرۇشقا ۋەدە بەردى
سۈرىيە پىرېزىدېنتى دۆلەتتىكى بىخەتەرلىك ئۆزگىرىشلىرى سەۋەبىدىن گېرمانىيە زىيارىتىنى كېچىكتۈردى
ئىسپانىيەدىكى يۇقىرى سۈرئەتلىك پويىز ۋەقەسىدە  ئاز دېگەندە 21 كىشى ئۆلۈپ، ئونلىغان كىشى يارىلاندى
تۈركىيە سۈرىيەنىڭ ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىنى قوللايدۇ، بىرلىككە ۋە تولۇق بىر گەۋدىلىشىشكە چاقىرىدۇ
سۈرىيە ئۇرۇش توختىتىشنى ھاياتىي بىر قەدەم سۈپىتىدە قارشى ئالدى
ئىسپانىيەدىكى پويىز ۋەقەسىدە ھاياتىدىن ئايرىلغانلار سانى 39 غا يەتتى
ياۋروپا ئىتتىپاقى ترامپنىڭ تاموژنا تەھدىتىدىن كېيىن جىددىي يىغىن چاقىرىدۇ
ئەردوغان: سۈرىيەدە تېررورىزمنىڭ پۈتۈنلەي تازىلىنىشى ناھايىتى مۇھىم
تۈركىيە: سۈرىيەدىكى ئۆزگىرىشلەر «تېررورىزمدىن تازىلانغان رايون» ئۈچۈن بۇرۇلۇش نۇقتىسى ھېسابلىنىدۇ
ئىشغالىيەت ئاستىدىكى غەربىي قىرغاقتا ئىسرائىلىيەلىك قانۇنسىز كۆچمەنلەر 4 پەلەستىنلىكنى يارىلاندۇردى