تۈركىيە شامال ئېنېرگىيەسىدە دۇنيادا 5-، قۇياش ئېنېرگىيەسىدە 10-ئورۇندا تۇرىدۇ
ئىقتىساد
2 مىنۇت ئوقۇش
تۈركىيە شامال ئېنېرگىيەسىدە دۇنيادا 5-، قۇياش ئېنېرگىيەسىدە 10-ئورۇندا تۇرىدۇتۈركىيە 2025-يىلى شامال ئېنېرگىيەسى ئەسلىھەلىرىنى قۇرۇشتا دۇنيادا 5-، قۇياش ئېنېرگىيەسى ئەسلىھەلىرىنى قۇرۇشتا بولسا 10-ئورۇندا تۇردى.
تۈركىيە شامال ئېنېرگىيەسىدە دۇنيادا 5-، قۇياش ئېنېرگىيەسىدە 10-ئورۇندا تۇرىدۇ

خەلقئارا ئېنېرگىيە ئانالىز قىلىش ۋە تەتقىقات ئورگىنى BloombergNEF (BNEF) تەرىپىدىن  «تۈركىيەنىڭ 2026 – يىللىق ئېنېرگىيەگە ئۆتۈش دەۋرى» ناملىق دوكلاتىدا، قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە، ئېنېرگىيە ساقلاش سىستېمىلىرى، باتارېيە ۋە توك ئاپتوموبىل ئېكولوگىيە سىستېمىسى، پاكىز سانائەت، كاربون بازارلىرى ۋە يېڭى ئېنېرگىيەگە مەبلەغ سېلىش مەبلەغ بىلەن تەمىنلەشكە مۇناسىۋەتلىك نۆۋەتتىكى ئەھۋاللار بىلەن بىرگە، 2035-يىلى ۋە 2050-يىللىق پىلانلارغا باھا بېرىلدى.

تۈركىيەنىڭ ئۆتكەن يىلى شامال ئېنېرگىيەسى ئەسلىھەلىرىنى قۇرۇشتا دۇنيادا 5-، قۇياش ئېنېرگىيەسى ئەسلىھەلىرىنى قۇرۇشتا بولسا 10-ئورۇندا تۇرغانلىقىغا دائىر ئۇچۇرلار ئورۇن ئالغان دوكلاتقا ئاساسلانغاندا، تۈركىيە ھەر ئىككى تېخنولوگىيە ساھەسىدە دۇنيانىڭ ئالدىنقى قاتاردىكى بازارلىرى قاتارىدىن ئورۇن ئالغان.

بۇ دائىرىدە، تۈركىيەدە 2026-يىلىدىن 2035-يىلىغىچە بولغان مەزگىلدە جەمئىي 25 گىگاۋاتلىق يېڭى شامال ئېنېرگىيەسى ئىقتىدارىنىڭ ئىشقا كىرىشتۈرۈلىدىغانلىقى مۆلچەرلەنمەكتە. قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە مەنبەلىرى رايونى (YEKA) لايىھەلىرىنىڭ مەزكۇر مەزگىلدىكى يېڭى شامال ئېنېرگىيەسى قۇرۇلۇشلىرىنىڭ تەخمىنەن %37 تىنى تەشكىل قىلىشى كۈتۈلمەكتە.

ئۆتكەن يىلى ئىجازەت ئالغان تەخمىنەن 19 گىگاۋاتلىق ئېنېرگىيە ساقلاش ئىقتىدارىغا ئىگە شامال ئېنېرگىيەسى ئىستانسىسى لايىھەسىنىڭ قۇرۇلۇشى بىلەن، تۈركىيەدە قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە ئىقتىدارىنىڭ كۆرۈنەرلىك دەرىجىدە ئاشىدىغانلىقى مۆلچەرلەنمەكتە.

ئېنېرگىيە ساقلاش تېخنىكىلىرىدىكى تەرەققىياتلارنىڭ شامال ئېنېرگىيەسىنىڭ ئېلېكتر سىستېمىسىدىكى رولىنى تېخىمۇ كۈچەيتىشى كۈتۈلۈۋاتقان بىر پەيتتە، تېخىمۇ يۇقىرى نىسبەتتىكى ئاساسىي يۈك ئېھتىياجىنى قامداش ئۈچۈن قوشۇمچە شامال ئېنېرگىيەسى ۋە باتارېيە سېلىنمىلىرىغا ئېھتىياج تۇغۇلماقتا.

قۇياش ئېنېرگىيەسى ئىقتىدارىنىڭ 2030-يىلىغىچە ئىككى ھەسسە ئاشىدىغانلىقى كۈتۈلمەكتە

تۈركىيە ئۆتكەن يىلى قۇياش ئېنېرگىيەسى ئەسلىھەلىرىنى قۇرۇشتا 6 گىگاۋات 400 مېگاۋاتلىق يېڭى ئىقتىدار بىلەن دۇنيادا 10-ئورۇندا تۇردى. تۈركىيەنىڭ قۇياش ئېنېرگىيەسى بويىچە قۇرۇلغان كۈچىنىڭ 2030-يىلىغىچە تەخمىنەن ئىككى ھەسسە ئاشىدىغانلىقى ھېسابلانماقتا.

ئۆتكەن يىلى ئىشقا كىرىشتۈرۈلگەن يېڭى قۇياش ئېنېرگىيەسى ئىقتىدارىنىڭ %84 تىنى، ئاساسلىقى ئۆز ئېھتىياجىنى قامداش مەقسىتىدە قۇرۇلغان ئىجازەتسىز قۇياش ئېنېرگىيەسى ئىستانسىلىرى تەشكىل قىلىدۇ.

ئىجازەتسىز قۇياش ئېنېرگىيەسى لايىھەلىرى 2026-يىلىمۇ يېڭى ئەسلىھەلەرنى قۇرۇشنىڭ ئاساسلىق مەنبەسى بولۇشنى داۋاملاشتۇرىدۇ. 2028-يىلىدىن 2035-يىلىغىچە بولغان مەزگىلدە قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە مەنبەلىرى رايونى (YEKA) خېرىدار چاقىرىشلىرى ۋە چوڭ كۆلەملىك سېلىنمىلارنىڭ تەسىرى بىلەن، ئىجازەتلىك قۇياش ئېنېرگىيەسى ئىستانسىلىرىنىڭ قۇرۇلۇش نىسبىتىنىڭ ئاشىدىغانلىقى مۆلچەرلەنمەكتە.

يەنە بىر تەرەپتىن، قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە مەنبەلىرى رايونى (YEKA) خېرىدار چاقىرىشلىرى بىلەن بىرگە، سەئۇدى ئەرەبىستان ۋە ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى بىلەن تەرەققىي قىلدۇرۇلغان ھەمكارلىقلار قۇياش ئېنېرگىيەسى سېلىنمىلىرىنى قوللايدىغان مۇھىم ئامىللار قاتارىدىن ئورۇن ئالماقتا.

تۈركىيەدە باتارېيە ساقلاش بازىرىنىڭمۇ يېقىن كەلگۈسىدە تېز سۈرئەتتە ئاشىدىغانلىقى كۈتۈلمەكتە. باتارېيە تەننەرخىنىڭ تۆۋەنلىشى، قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيەنىڭ قۇرۇلغان كۈچىنىڭ ئېشىشى ۋە يەرلىك ئىشلەپچىقىرىش ئىقتىدارىنىڭ تەرەققىي قىلىشى بىلەن ئېنېرگىيە ساقلاش سېلىنمىلىرىنىڭ سۈرئىتى تېخىمۇ تېزلىشىدۇ.

تۈركىيەنىڭ 2035-يىلىغىچە 8 گىگاۋاتلىق باتارېيە ساقلاش ئىقتىدارىغا يېتىپ، ئېنېرگىيە دەۋرىگە ئۆتۈشنى تېزلىتىشى كۈتۈلمەكتە. قۇرۇلىدىغان ساقلاش ئىقتىدارىنىڭ تەخمىنەن %90 تىنى ئېلېكتر تورى مىقياسىدىكى لايىھەلىرى تەشكىل قىلىدۇ.

يېقىنقى مەزگىللەردە تۈزۈلگەن ئىجازەت بەلگىلىمىلىرى بىلەن، يېڭى ئېلېكتر تورى مىقياسىدىكى ساقلاش ئىجازەتلىرىنىڭ پەقەت شامال ۋە قۇياش ئېنېرگىيەسى ئىستانسىلىرى بىلەن بىرلەشتۈرۈلگەن لايىھەلىرىگە بېرىلىشىمۇ سېلىنمىلارنى قوللىماقتا.

ئىزدىنىڭ
رۇسىيە ئۇكرائىناغا كېچىدە 17 باشقۇرۇلىدىغان بومبا ۋە 202 قوراللىق ھاۋا ئاپىراتى بىلەن ھۇجۇم قىلدى
رۇسىيە: «ئۇكرائىنانىڭ ھەربىي مەقسەتتە ئىشلىتىلىدىغان ئودېسسا ۋە چورنومورسك پورتلىرىغا زەربە بەردۇق»
كاتىمېرىنى گېزىتى: «مەككە مۇداپىئە ئىتتىپاقى كېلىشىمى ئافىنادا بىئاراملىق پەيدا قىلدى»
ئىشغالچى ئىسرائىلىيە ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىنى دەپسەندە قىلىپ، لىۋاننىڭ جەنۇبىغا ھۇجۇم قىلدى
سابىق ئامېرىكا پىرېزىدېنتى بايدىننىڭ راك كېسىلىنىڭ كېڭەيگەنلىكى ئېلان قىلىندى
رۇسىيەنىڭ ھۇجۇملىرىدا كىيېۋ ئەتراپىدا بىر بالىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئۈچ كىشى جېنىدىن ئايرىلدى
تۈركىيە، سەئۇدى ئەرەبىستان، پاكىستان ئوتتۇرىسىدىكى «تارىخىي» كېلىشىمىنى قوللايمىز
«يولبارس» كولومبىيەنىڭ پىرېزىدېنتى بولدى
تۈركىيە، سەئۇدى ئەرەبىستان ۋە پاكىستان ئوتتۇرىسىدا «مەككە ئورتاق مۇداپىئە كېلىشىمى» ئىمزالاندى
تايلاندتا مەكتەپتە قانلىق ۋەقە يۈز بەردى
قىرغىزىستاندا ياۋرو-ئاسىيا ھۆكۈمەتلەر ئارا كېڭىشى يىغىنى ئۆتكۈزۈلدى
تۈركىيە، سەئۇدى ئەرەبىستان ۋە پاكىستان ئۈچ تەرەپلىك مۇداپىئە كېلىشىمى ئىمزالايدۇ
ب د ت خەۋپسىزلىك كېڭىشى پاكىستاندىكى قانلىق تېررورلۇق ھۇجۇمىنى ئەيىبلىدى
ئىران باش مۇزاكىرىچىسى ئامېرىكانى «تىياتىر دىپلوماتىيەسى» يۈرگۈزۈش بىلەن ئەيىبلىدى
خىتاي تەتقىقاتچىلىرى «يېلىم شارچىسى» نىڭ دەلىلىنى تاپتى