تاشقى ئىشلار مىنىستىرى خاقان فىدان غەززە باشقۇرۇشىنى تېكنوكراتلاردىن تەركىب تاپقان بىر ھەيئەتكە ئۆتكۈزۈپ بېرىشكە مۇناسىۋەتلىك مۇمكىن بولغان ۋاقىت جەدۋەللىرىنىڭ مۇزاكىرە قىلىنغانلىقىنى بىلدۈردى.
تۈركىيە جۇمھۇرىيىتى تاشقى ئىشلار مىنىستىرى خاقان فىدان ئامېرىكىدا مىسىر ۋە قاتار ئەمەلدارلىرىنىڭ قاتنىشىشى بىلەن ئۆتكۈزۈلگەن يۇقىرى دەرىجىلىك سۆھبەتتىن كېيىن ئېلان قىلغان باياناتىدا، ئىسرائىلىيەنىڭ خىلاپلىق قىلىشلىرىنىڭ غەززەدە تىنچلىق پىلانىنى ئىلگىرى سۈرۈش تىرىشچانلىقلىرىنى «ھەددىدىن زىيادە قىيىنلاشتۇرۇۋەتكەنلىكى» نى بىلدۈردى.
ئامېرىكا، تۈركىيە، مىسىر ۋە قاتار جۈمە كۈنى مىئامىدا جەم بولۇپ، غەززەدىكى ۋەزىيەتنى مۇزاكىرە قىلدى. سۆھبەتتە تۈركىيە ۋاكالەتچىسى خاقان فىدان شەنبە كۈنى مۇخبىرلارغا بەرگەن باياناتىدا، ئۇچرىشىشلارغا ئائىت تەپسىلاتلارنى ئورتاقلاشتى.
شەرم ئەلشەيىخ تىنچلىق باشلىقلار يىغىنىدا ھاسىل قىلىنغان كېلىشىم ئاساسىدا يولغا قويۇلغان غەززە تىنچلىق پىلانىنىڭ ئۈستىدىن خېلى كۆپ ۋاقىت ئۆتكەنلىكىنى تىلغا ئالغان خاقان فىدان مۇنداق دېدى:
«ئەڭ ئاخىرقى تۇتقۇن قويۇپ بېرىلگەندىن كېيىن بىرىنچى باسقۇچ تاماملانغانلىقى ئۈچۈن، نۆۋەتتە ئىككىنچى باسقۇچقا ئۆتۈش پارامېتىرلىرى مۇنازىرە قىلىنىۋاتىدۇ. بەلكىم شەرم ئەلشەيىختىن كېيىنكى ئەڭ مۇھىم يىغىن تۈنۈگۈنكى يىغىن بولۇشى مۇمكىن. ئوچۇق ئېيتىش كېرەككى، تۈنۈگۈن كېچىچە ئوخشىمىغان شەكىلدە ۋە سورۇنلاردا سۆھبەتلىرىمىزنى داۋاملاشتۇردۇق»
يىغىننى «ئۈمىدبەخش» دەپ تەسۋىرلىگەن خاقان فىدان، تەرەپلەرنىڭ بىرىنچى باسقۇچتا يولۇققان مەسىلىلەرنى تەپسىلىي مۇنازىرە قىلىش پۇرسىتىگە ئېرىشكەنلىكىنى بايان قىلدى. خاقان فىدان: «بولۇپمۇ تۈركىيە بولۇش سۈپىتىمىز بىلەن، ئىسرائىلىيەنىڭ ئوق چىقىرىشنى توختىتىش كېلىشىمىگە خىلاپلىق قىلىشىنىڭ تىنچلىق پىلانىنى خەۋپكە ئىتتىرىۋاتقانلىقىنى ۋە ئىككىنچى باسقۇچقا ئۆتۈشتە چوڭ خەتەرلەرنى تۇغدۇرۇۋاتقانلىقىنى ئېنىق ئوتتۇرىغا قويدۇق. خۇسۇسەن ئىسرائىلىيەنىڭ داۋاملىشىۋاتقان خىلاپلىق قىلىشلىرى مۇساپىنى ھەددىدىن زىيادە قىيىنلاشتۇرۇۋاتىدۇ. كۆرۈۋاتقىنىمىزدەك، بارلىق تەرەپلەر بۇ مەسىلىدە بىر پىكىرگە ئىگە؛ بىز يەنە بۇنىڭ قانداق ئالدىنى ئالغىلى بولىدىغانلىقى توغرىسىدا تۈرلۈك مەسلىھەتلىشىشلەردە بولدۇق» دېدى.
غەززەنىڭ قايتا قۇرۇلۇشى ۋە باشقۇرۇلۇشى
ئىككىنچى باسقۇچقا ئۆتۈش مۇساپىسى دائىرىسىدە غەززەنىڭ قايتا قۇرۇلۇشى ئۈچۈن سۇنۇلغان بىر ئالدىن تەييارلىق خىزمىتىنىڭمۇ باھالانغانلىقىنى تەكىتلىگەن خاقان فىدان، تۈركىيەنىڭ قىزىل سىزىقىنى مۇنۇ ئۈچ پارامېتىر بىلەن خۇلاسىلىدى: غەززە غەززەلىكلەر تەرىپىدىن باشقۇرۇلۇشى كېرەك؛ غەززەنىڭ زېمىن پۈتۈنلۈكى قوغدىلىشى، ھېچقانداق شەكىلدە پارچىلانماسلىقى كېرەك؛ غەززەدە قىلىنغان ھەر بىر ئىش غەززەلىكلەرنىڭ مەنپەئەتى ئۈچۈن بولۇشى كېرەك.
تېكنوكراتلار كومىتېتى ۋە مۇقىملىق كۈچى
غەززەنىڭ باشقۇرۇلۇشىنى تېكنوكراتلاردىن تەركىب تاپقان بىر كومىتېتقا ئۆتكۈزۈپ بېرىشكە مۇناسىۋەتلىك مۇمكىن بولغان ۋاقىت جەدۋەللىرىدىن باشقا، بىر تىنچلىق كېڭىشى قۇرۇش ۋە بۇنىڭغا پاراللېل ھالدا بىر خەلقئارالىق تەىنچلىقنى ساقلاش قىسمى تەشكىللەش ئۈستىدە سۆھبەتلەر ئېلىپ بېرىلغانلىقىنى قەيت قىلغان خاقان فىدان: «بۇنىڭ شەرم ئەلشەيىختىن بۇيان ئەڭ يۇقىرى دەرىجىدە ئېلىپ بېرىلغان ئەڭ مۇھىم يىغىن ئىكەنلىكىنى ئويلايمەن» دەپ باھا بەردى.
خاقان فىدان يەنە ئىنسانپەرۋەرلىك ياردىمى مەسىلىسىنىڭ مۇھىملىقىغا دىققەت تارتىپ، جۇمھۇر رەئىس رەجەپ تاييىپ ئەردوغاننىڭ بۇ مەسىلىدە ئىنتايىن سەزگۈر ئىكەنلىكىنى سۆزىگە ئىلاۋە قىلدى.
