سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
خانوي بىلەن مادرىد ئىقتىسادىي ۋە مۇداپىئە ھەمكارلىقىنى كۈچەيتىشكە تىرىشماقتا
ئىسپانىيە بىلەن ئاسىيانىڭ مۇھىم ئىشلەپچىقىرىش بازىسى بولغان ۋىيېتنام، ئامېرىكانىڭ ۋىيېتنام ماللىرىغا ۋە ياۋروپا ئىتتىپاقى مەھسۇلاتلىرىغا بۇ ھەپتە يۈرگۈزۈلۈشى پىلانلىنىۋاتقان يۇقىرى تاموژنا بېجىدىن ساقلىنىشقا ئۇرۇنماقتا.
خانوي بىلەن مادرىد ئىقتىسادىي ۋە مۇداپىئە ھەمكارلىقىنى كۈچەيتىشكە تىرىشماقتا
Vietnam wants to upgrade ties with Spain to the level of comprehensive strategic partnership at the earliest opportunity. / Photo: AFP / AFP
2025-يىلى4-ئاينىڭ9-كۈنى

ۋىيېتنام بىلەن ئىسپانىيە رەھبەرلىرى ئىقتىسادىي مۇناسىۋەتلەرنى ۋە مۇداپىئە ساھەسىدىكى ھەمكارلىقنى كۈچەيتىشكە ۋەدە بېرىشتى ھەمدە ئەركىن سودىنى قوللايدىغانلىقى ھەققىدىكى كۆز قاراشلىرىنى تەكىتلىدى. بۇ قەدەم ھەر ئىككى دۆلەتنىڭ ترامپ ھۆكۈمىتى ئۆزئارا تاموژنا بېجى سىياسىتىدىن زىيان تارتىۋاتقان بىر پەيتكە توغرا كەلدى.

ئىسپانىيە بىلەن ئاسىيانىڭ مۇھىم ئىشلەپچىقىرىش كۈچى بولغان ۋىيېتنام، ئامېرىكاغا كىرگۈزۈلىدىغان ۋىيېتنام ماللىرىغا %46 لىك ۋە ياۋروپا ئىتتىپاقى مەھسۇلاتلىرىغا %25 لىك تاموژنا بېجىنىڭ يولغا قويۇلۇشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا ئۇرۇنماقتا. بۇ تاموژنا بېجىنىڭ چارشەنبە كۈنىدىن باشلاپ كۈچكە ئىگە بولۇشى پىلانلانماقتا.

ۋىيېتنام ئىسپانىيە بىلەن بولغان مۇناسىۋەتنى ئىمكانقەدەر تېزراق «ئومۇميۈزلۈك ئىستراتېگىيەلىك ھەمراھلىق» دەرىجىسىگە كۆتۈرۈشنى ئارزۇ قىلىدۇ. بۇ قاراشنى ۋىيېتنام باش مىنىستىرى فام مىن چىن ئىسپانىيە باش مىنىستىرى پېدرو سانچېز بىلەن ئۆتكۈزگەن ئۇچرىشىشىدا ئوتتۇرىغا قويدى.

چىن خانويدا سانچېز بىلەن ئۆتكۈزگەن ئورتاق مۇخبىرلارنى كۈتۈۋېلىش يىغىنىدا: «ھازىرقى خەلقئارا ۋەزىيەتنى نەزەردە تۇتقاندا، قىيىنچىلىق ۋە خىرىسلار قانچە كۆپ بولسا، ھەمكارلىق ۋە كۆپ تەرەپلىمىلىكنى شۇنچە كۈچلۈك تەكىتلەش كېرەك» دېدى.

سانچېز ئىسپانىيەنىڭ ئىقتىسادىي ئېچىۋېتىشنى قوللايدىغانلىقىنى ۋە سودا تالاش-تارتىشلىرىغا قارشى ئىكەنلىكىنى بىلدۈرۈپ: «ئىسپانىيە قائىدىگە ئاساسلانغان خەلقئارا تەرتىپنى، ئەركىن سودىنى ۋە ئىقتىسادىي ئېچىۋېتىشنى قوللايدۇ ھەمدە سودا ئۇرۇشىنىڭ ھېچكىمگە پايدا ئېلىپ كەلمەستىن، ئەكسىچە ھەممىگە زىيان يەتكۈزىدىغانلىقىغا ئىشىنىدۇ» دېدى.

سانچېز يەنە ئىسپانىيەنىڭ ۋېيتنامدىكى مەۋجۇتلۇقىنى كېڭەيتىشكە، جۈملىدىن تۆمۈر يول ئۇل ئەسلىھەلىرى ساھەسىگە قىزىقىدىغانلىقىنى، بۇ جەھەتتە ئىسپانىيەنىڭ ئۆزىنىڭ يۇقىرى سۈرئەتلىك تۆمۈر يول تورىنى قۇرۇشتا توپلىغان تەجرىبىلىرىنى ئورتاقلىشىش ئىمكانىيىتىگە ئىگە ئىكەنلىكىنى سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلدى.

ۋىيېتنام ئۆزىنىڭ نىسبەتەن قالاق بولغان تۆمۈر يول سىستېمىسىغا سېلىنىدىغان مەبلەغنى ئاشۇرۇشقا تىرىشماقتا. بۇ پىلانلار خانوينى سودا مەركىزى خو شى مىن (Ho Chi Minh) شەھىرى بىلەن تۇتاشتۇرىدىغان 1541 كىلومېتىر (958 مىل) ئۇزۇنلۇقتىكى يۇقىرى سۈرئەتلىك تۆمۈر يول لىنىيەسىنى قۇرۇش ۋە خىتاي بىلەن تۆمۈر يول ئالاقىسى ئورنىتىشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.

ئىزدىنىڭ
ئىسرائىلىيە ئىران ھۇجۇملىرىدىن كېيىن رەفاھنى تاقىدى، غەززە قايتىدىن تولۇق يېتىم قالدى
ترامپ: ئىران ئەمەلىيەتتە كېلىشىمنى خالىمىدى، ھەربىي ھەرىكەت بىر قانچە كۈن ئىچىدە ئاخىرلىشىشى مۇمكىن
ئىسرائىلىيە-ئامېرىكا ھۇجۇملىرىدا ئەلى ھامانى ئۆلتۈرۈلگەندىن كېيىن ئىران خەلقى كوچىلارنى تولدۇردى
ترامپ: «ئامېرىكا بىۋاسىتە قاتناشقان ئىران ھۇجۇملىرىنىڭ مەقسىتى «ئەركىنلىك» ئېلىپ كېلىش»
ئىرانغا قىلىنغان ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە ھۇجۇمى ئوتتۇرا شەرقنى ئوت دېڭىزىغا ئىتتىرىشى مۇمكىن
ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە ھۇجۇمىدا ئىران رەھبىرى ئەلى ھامانى ئۆلتۈرۈلدى
ئامېرىكا ئەمەلدارى: ئىسرائىلىيە ئىراننىڭ يۇقىرى دەرىجىلىك رەھبەرلىرىنى نىشانلىدى
سۈرەتلىك خەۋەر: تېھراننى ئېغىر ۋەھىمە قاپلىدى
ئىران ئىسرائىلىيە ۋە پارس قولتۇقىدىكى ئامېرىكا بازىلىرىغا باشقۇرۇلىدىغان بومبا ھۇجۇمى قوزغىدى
ترامپ ئامېرىكانىڭ «كەڭ كۆلەملىك جەڭ» نى باشلىغانلىقىنى جاكارلىدى
ئىرانغا قارشى ھۇجۇم باشلاندى
ئافغانىستان بىلەن پاكىستان قانداق قىلىپ ۋەزىيەتنىڭ بۇنداق كەسكىنلىشىش نۇقتىسىغا كېلىپ قالدى؟
بېجىڭ ئافغانىستان بىلەن پاكىستاننى ئۇرۇش توختىتىشقا چاقىردى
دۇنيا بويىچە ئەڭ چوڭ «USS Ford» ناملىق ئاۋىياماتكا  ئىسرائىلىيە دېڭىز تەۋەلىكىگە يېتىپ باردى
سۈنئىي ئەقىل شىركىتى «Anthropic» پېنتاگوننىڭ بىخەتەرلىك تەدبىرلىرىنى بوشاشتۇرۇش تەلىپىنى رەت قىلدى