سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ئۇرۇش سەۋەبىدىن دۇنيادىكى ئاچارچىلىق سېپىگە 45 مىليون كىشى قوشۇلۇشى مۇمكىن ئىكەن
ب د ت: ئامېرىكا-ئىسرائىلىيەنىڭ ئىرانغا قاراتقان ئۇرۇشى يەنە 45 مىليون كىشىنى ئېغىر ئاچارچىلىققا ئىتتىرىشى مۇمكىن.
ئۇرۇش سەۋەبىدىن دۇنيادىكى ئاچارچىلىق سېپىگە 45 مىليون كىشى قوشۇلۇشى مۇمكىن ئىكەن
غەززەدىكى خان يۇنۇستا پەلەستىنلىك بىر قىز يېمەكلىك ئېلىشنى ساقلاپ تۇرماقتا. 2025-يىلى 4-ئاۋغۇست. رويتېرس. / Reuters
2026-يىلى3-ئاينىڭ18-كۈنى

دۇنيا يېمەك-ئىچمەك پىروگراممىسى (WFP) نىڭ باياناتىدا بىلدۈرۈلىشىچە، ئۇرۇش كەلتۈرۈپ چىقارغان باھا ئۆسۈشى يەر شارى خاراكتېرلىك ئاچارچىلىقنى تارىختىكى ئەڭ يۇقىرى چەككە يەتكۈزۈپ، ئىنسانپەرۋەرلىك ياردىمىنى مەبلەغ بىلەن تەمىنلەشنى تېخىمۇ قىيىنلاشتۇرۇۋېتىشى مۇمكىن ئىكەن.

ب د ت ئاگاھلاندۇرۇپ مۇنداق دېدى: «ئەگەر ئىران ئۇرۇشى ئىيۇن ئېيىغىچە داۋاملاشسا، يەنە 45 مىليون كىشى ئېغىر ئاچارچىلىققا دۇچ كېلىشى مۇمكىن، بۇنىڭ بىلەن دۇنيا مىقياسىدىكى ئاچارچىلىق سانى <دەھشەتلىك> يۇقىرى چەككە يېتىدۇ.»

ھازىر ئۈچىنچى ھەپتىسىگە قەدەم قويغان بۇ ئۇرۇشتا يۈزلىگەن ئادەم جېنىدىن ئايرىلدى. ئىران ئىسرائىلىيە ۋە پارس قولتۇقى دۆلەتلىرىگە قارىتا ئۆچ ئېلىش خاراكتېرلىك ھۇجۇم قوزغىدى. -ئىسرائىلىيە بىلەن ھىزبۇللاھ لىۋان سېپىدە ئۇرۇش قىلماقتا.

دۇنيا يېمەك-ئىچمەك پىروگراممىسىنىڭ مۇئاۋىن ئىجرائىيە مۇدىرى كارل سكاۋ (Carl Skau) سەيشەنبە (2026-يىلى 17-مارت) كۈنى جەنۋەدە ئۆتكۈزۈلگەن ئاخبارات ئېلان قىلىش يىغىنىدا مۇنداق دېدى: «ئەگەر ئوتتۇرا شەرق توقۇنۇشى ئىيۇن ئېيىغىچە داۋاملاشسا، مال باھاسىنىڭ ئۆسۈشى سەۋەبىدىن يەنە 45 مىليون كىشى ئېغىر ئاچارچىلىققا دۇچ كېلىشى مۇمكىن.»

ئۇ يەنە مۇنداق دېدى: «بۇ دۇنيادىكى ئاچارچىلىق سەۋىيەسىنى تارىختىكى ئەڭ يۇقىرى رېكورت سەۋىيەگە ئېلىپ بارىدۇ، بۇ تولىمۇ قورقۇنچلۇق ئەھۋال. نۆۋەتتە 319 مىليون كىشى ئېغىر ئوزۇق يېتىشمەسلىك كىرىزىسىدە ئىچىدە تۇرماقتا، بۇنىڭ ئۆزىلا تارىختىكى ئەڭ يۇقىرى چەك ھېسابلىنىدۇ. بۇ ھەقىقەتەن ۋەزىيەتنى پۈتۈنلەي باشقا بىر سەۋىيەگە يەتكۈزىدۇ.»

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - Hormuz 'open' to most, closed only to 'enemies’: Iran allows limited oil transit amid war

سكاۋنىڭ ئېيتىشىچە، دۇنيا يېمەك-ئىچمەك پىروگراممىسى ئۇرۇش 28-فېۋرال پارتلاشتىن بۇرۇنلا «قاتتىق بوران» (ئېغىر قىيىنچىلىق) غا دۇچ كەلگەن.

ئۇ سۆزىنى داۋاملاشتۇرۇپ: «ئاچارچىلىق ھېچقاچان ھازىرقىدەك ئېغىر بولۇپ باقمىغان. بۇنىڭغا پەۋقۇلئاددە ھاۋا رايى ھادىسىلىرى، توقۇنۇشلار ۋە بەزى رايونلاردا ئاچارچىلىق ئېلان قىلىنىشى سەۋەب بولدى» دېدى.

ئۇ ياردەم سوممىلىرىنىڭمۇ 2023- ۋە 2024-يىللاردىكى سەۋىيەدىن تېز سۈرئەتتە تۆۋەنلەپ كەتكەنلىكىنى بىلدۈرۈپ: «خادىملارنى قىسقارتىشقا ۋە ياردەم پائالىيەتلىرىنى ئىخچاملاشقا مەجبۇر بولدۇق. مۇنداقچە ئېيتقاندا، ئەڭ تۆۋەن چەككە يەتتۇق» دېدى.

ئۇنىڭ ئېيتىشىچە، ئوتتۇرا شەرق ئۇرۇشى دۇنيا يېمەك-ئىچمەك پىروگراممىسى ياردەم  پائالىيەتلىرىنى «ئىنتايىن قىممەت يۇقىرى» قىلىۋەتكەن.

ئۇ مەزكۇر ئاگېنتلىق تەمىنلەش زەنجىرىدىكى توسالغۇلارنى ھەل قىلىشقا تىرىشىۋاتقان بولسىمۇ، ئەمما يېقىلغۇ باھاسىنىڭ ئۆسۈشى ۋە توشۇش مۇساپىسىنىڭ ئۇزىرىشى سەۋەبىدىن ياردەم تەننەرخى شىددەت بىلەن ئۆرلەپ كەتكەن.

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - Oil prices jump over 5 percent as worries grow over Hormuz
ئىزدىنىڭ
ئىسرائىلىيە ئىراننىڭ شىراز شەھىرىدىكى نېفىت خىمىيە زاۋۇتىغا ھۇجۇم قىلغانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى
ئامېرىكا بىلەن ئىسرائىلىيە ئىراننىڭ ئايرودۇرۇملىرى ۋە شەھەرلىرىنى بومباردىمان قىلدى
ئىستانبۇلدىكى ئىسرائىلىيە كونسۇلخانىسى يېنىدا ئۈچ تېررورچى بىر تەرەپ قىلىندى
ئىراننىڭ ئۆچ ئېلىش ھۇجۇمى ئىسرائىلىيەدە خىمىيەلىك ئېقىپ كېتىش خەۋپى تۇغدۇردى
ئىران: «پاكىستاننىڭ ئوتتۇرا شەرق تىنچلىق سۆھبىتىدىكى رولى «ھالقىلىق باسقۇچقا يېقىنلاشتى»
فىرانسىيە ئامېرىكانى ئىراننىڭ ئۇل ئەسلىھەلىرىگە ھۇجۇم قىلىشتىن ئاگاھلاندۇردى
دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى غەززەدىكى تارقاقلاشتۇرۇش پائالىيەتلىرىنى توختاتتى
تېھران ئاھالىلىرى ترامپنىڭ ئەڭ ئاخىرقى تەھدىتلىرىدىن كېيىن ئېنىقسىزلىققا تەييارلىق قىلماقتا
ئەرەب ئەللىرى ئاشقۇن ئوڭچىل ئىسرائىلىيە مىنىستىرىنىڭ مەسجىدى ئەقساغا بېسىپ كىرىشىنى قاتتىق ئەيىبلىدى
تۈركىيە سەئۇدى ئەرەبىستان بىلەن ۋاسىتىلىك (ترانسىت) سودىنى باشلىدى
يادرو ئېنېرگىيەسى ئاگېنتلىقى: ئىران  يادرو ئىستانسىسى ئەتراپىدىكى ھۇجۇملار توختىتىلىشى كېرەك
ئانتونىيو كوستا: ئامېرىكا-ئىسرائىلىيەنىڭ ئىران ئاممىۋىي ئۇل ئەسلىھەلىرىگە قىلغان ھۇجۇملىرى قانۇنسز
ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە ھۇجۇمى ئىراننىڭ ئەڭ چوڭ نېفىت خىمىيە بىرلەشمە زاۋۇتىغا زەربە بەردى
ئىسرائىلىيەلىك قانۇنسىز كۆچمەنلەر ھۇجۇمىدىن كېيىن، پەلەستىندىن خەلقئارانى ھەرىكەتكە ئۆتۈشكە چاقىردى
خىتاي مۇتەخەسسىسلىرى ئىراننىڭ ئامېرىكا ئايروپىلانلىرىنى ئېتىپ چۈشۈرۇشىگە يېتەكچىلىك قىلىۋاتامدۇ؟