پىرېزىدېنت دونالد ترامپ كەڭ كۆلەملىك ساياھەت چەكلىمىسىنى قايتىدىن يولغا قويىدىغان يېڭى بىر پەرمانغا ئىمزا قويدى. بۇ پەرمان ئون نەچچە دۆلەت پۇقرالىرىنىڭ ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىغا كىرىشىنى چەكلەش بىلەن بىر ۋاقىتتا، يەنە بىر قانچە دۆلەتكىمۇ چەكلىمىلەرنى يۈرگۈزىدۇ.
چارشەنبە كۈنى كەچتە ئىمزالانغان بۇ پەرمان دۈشەنبە كۈنى سائەت 00:01 دىن باشلاپ ئىجرا قىلىنىدۇ.
كىرىشى پۈتۈنلەي چەكلەنگەن دۆلەتلەر تۆۋەندىكىلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ:
ئافغانىستان، بېرما (مىيانمار)، چاد، كونگو جۇمھۇرىيىتى، ئېكۋاتور گۋىنىيەسى، ئېرىترېيە، ھايتى، ئىران، لىۋىيە، سومالى، سۇدان ۋە يەمەن.
بۇنىڭدىن باشقا، بۇرۇندى، كۇبا، لائوس، سېررالېئون، توگو، تۈركمەنىستان ۋە ۋېنېسۇئېلادىن كەلگەن زىيارەتچىلەرگە بەزى قاتتىق چەكلىمىلەر قويۇلىدۇ.
ترامپ پەرمانغا مۇناسىۋەتلىك ھالدا: «ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنىڭ ۋە ئۇنىڭ خەلقىنىڭ دۆلەت بىخەتەرلىكى ھەمدە دۆلەت مەنپەئەتىنى قوغداش ئۈچۈن ھەرىكەت قىلىشقا مەجبۇرمەن» دېگەن سۆزلەرنى ئىشلەتتى.
تالاش-تارتىشلىق سىياسەتلەر
بۇ قەدەم ترامپنىڭ تۇنجى ۋەزىپە ئۆتەش مەزگىلىدىكى ئەڭ تالاش-تارتىشلىق سىياسەتلىرىدىن بىرىنىڭ قايتىدىن جانلانغانلىقىدىن دېرەك بېرىدۇ. ئۇ ۋاقىتتا، مۇسۇلمانلار كۆپ سانلىقنى ئىگىلەيدىغان دۆلەتلەرنى نىشان قىلغان ساياھەت چەكلىمىسى كەڭ كۆلەملىك نامايىشلارغا ۋە قانۇنىي ئېتىراز بىلدۈرۈشلەرگە سەۋەب بولغان ئىدى.
ئالىي سوت مەھكىمىسى 2018-يىلى بۇ چەكلىمىنىڭ تۈزىتىلگەن نۇسخىسىنى تەستىقلىغان ئىدى.
ئاقساراي بۇ قېتىم دۆلەتلەرنى تاللاشتىكى ئالاھىدە سەۋەبنى كۆرسەتمىدى، ئەمما ئەمەلدارلار بۇ تىزىملىكنىڭ بىخەتەرلىك تەكشۈرۈشلىرى ۋە ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنىڭ تەكشۈرۈش كېلىشىملىرىگە ئۇيغۇنلىشىش ئاساسىدا تۈزۈلگەنلىكىنى بىلدۈردى.
ترامپ دۇنيا مىقياسىدا يېڭى تەھدىتلەر پەيدا بولغانسېرى باشقا دۆلەتلەرنىڭمۇ بۇ تىزىملىككە قوشۇلۇشى مۇمكىنلىكىنى ئېيتتى.
كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرى بۇ سىياسەتنى كەمسىتىش خاراكتېرلىك ۋە كۆچمەنلىك چەكلىمىلىرى سەۋەبىدىن بىر-بىرىدىن ئايرىلىپ قالغان ئائىلىلەرگە زىيانلىق دەپ ئەيىبلىدى.
ھىمايىچىلەر بولسا، بۇ تەدبىرنىڭ بولۇپمۇ سۇدان، ئافغانىستان ۋە يەمەن قاتارلىق توقۇنۇش رايونلىرىدىن كەلگەن پاناھلانغۇچىلارغا نورمىدىن ئارتۇق ئېغىر تەسىر كۆرسىتىدىغانلىقى ھەققىدە ئاگاھلاندۇرماقتا.
