سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
تەيۋەن خىتاي بىلەن تىنچلىق سۆھبىتىنى ئىلگىرى سۈرۈش بىلەن بىر ۋاقىتتا ھەربىي كۈچىنىمۇ كۈچەيتمەكتە
تەيۋەن پرېزىدېنتى خىتاي بىلەن توقۇنۇشنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن خام خىياللارنىڭ يېتەرلىك بولمايدىغانلىقى توغرىسىدا ئاگاھلاندۇرۇش بېرىش بىلەن بىرگە، تىنچلىق ۋە ئۆزئارا ھۆرمەت قىلىشقا چاقىرىق قىلدى.
تەيۋەن خىتاي بىلەن تىنچلىق سۆھبىتىنى ئىلگىرى سۈرۈش بىلەن بىر ۋاقىتتا ھەربىي كۈچىنىمۇ كۈچەيتمەكتە
/ Reuters

تەيۋەن خىتاي بىلەن تىنچلىق سۆھبىتىنى ئىلگىرى سۈرۈش بىلەن بىر ۋاقىتتا ھەربىي كۈچىنىمۇ كۈچەيتمەكتە.

تەيۋەن پىرېزىدېنتى لەي چىڭدې ۋەزىپە ئۆتەۋاتقىنىغا بىر يىل بولغان سەيشەنبە كۈنى ئېلان قىلغان باياناتىدا، ئۇرۇشنىڭ غەلىبە قىلغۇچىسى بولمايدىغانلىقىنى تەكىتلەپ، خىتاي بىلەن تىنچلىق ۋە سۆھبەت ئۆتكۈزۈشنى خالايدىغانلىقىنى بىلدۈردى. لېكىن ئۇ ھۆكۈمەتنىڭ ئارالنىڭ مۇداپىئەسىنى داۋاملىق كۈچەيتىشى كېرەكلىكىنىمۇ سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلدى.

خىتاي تەيۋەن پىرېزىدېنتى لەي چىڭدېنى «بۆلگۈنچى» دەپ ئاتاش بىلەن بىرگە، كۆپ قېتىم ئۇنىڭ سۆھبەت ئۆتكۈزۈش تەكلىپىنى رەت قىلدى. لەي چىڭدې دېموكراتىك ۋە مۇستەقىل ئىدارە قىلىنىۋاتقان تەيۋەن ئارىلى ئۈستىدىكى خىتاينىڭ ئىگىلىك ھوقۇق دەۋالىرىنى رەت قىلىپ، تەيۋەننىڭ كېلەچىكىنى پەقەت تەيۋەن خەلقىنىڭلا بەلگىلىيەلەيدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

 ئالدىنقى ھەپتە بىر ھۆكۈمەت باياناتچىسى خىتاينىڭ بۇ خاتىرە كۈنىنى ھەربىي مانېۋىرلار بىلەن خاتىرىلەش ئېھتىماللىقىنى نەزەردىن ساقىت قىلىۋەتكىلى بولمايدىغانلىقىنى ئېيتتى.

 «ئۇرۇشنىڭ غەلىبە قىلغۇچىسى يوق»

 لەي چىڭدې پىرېزىدېنت مەھكىمىسىدە مۇخبىرلارغا بەرگەن باياناتىدا، تەيۋەن خەلقىنىڭ تىنچلىقنى ياخشى كۆرىدىغانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويۇپ مۇنداق دېدى:

«مەنمۇ تىنچلىقنى ياخشى كۆرىمەن. چۈنكى تىنچلىقنىڭ قىممىتىنى ھېچ نەرسە بىلەن ئۆلچىگىلى بولمايدۇ. دەرۋەقە، ئۇرۇشنىڭ غەلىبە قىلغۇچىسى يوق. لېكىن تىنچلىق ئىزدەش يولىدا خام خىياللارغا بېرىلىپ كېتەلمەيمىز.»

ئۇ، تەيۋەننىڭ مۇداپىئەسىنى داۋاملىق كۈچەيتىدىغانلىقلىرىنى، چۈنكى ئۇرۇشقا تەييارلىق قىلىشنىڭ ئەڭ ياخشى يولىنىڭ ئۇرۇشنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئىكەنلىكىنى تەكىتلەپ مۇنداق دېدى:

«بۇ يەردە يەنە بىر قېتىم شۇنى تەكىتلەپ ئۆتىمەنكى، تەيۋەننىڭ ئۆزئارا ھۆرمەت قىلىش ئاساسىدا خىتاي بىلەن تىنچلىق ھەم ھەمكارلىق ئورنىتىشقا ئىشىكى ھەردائىم ئوچۇقتۇر. جۈملىدىن، قامالنى ئۆزگىرىش بىلەن، توقۇنۇشنى سۆھبەت بىلەن ئالماشتۇرۇشنى خالايمىز.»

 خىتاينىڭ تەيۋەن ئىشلىرى ئىشخانىسى ئىنكاس قايتۇرۇش تەلىپىگە دەرھال جاۋاب بەرمىدى.

 ئالدىنقى ھەپتە خىتاي دۆلەت مۇداپىئە مىنىستىرلىقى لەي چىڭدېنى «تەيۋەن بوغۇزى كرىزىسىنىڭ ياراتقۇچىسى» دەپ ئاتىدى ھەمدە ئۇنىڭ دۈشمەنلىكنى كۈچەيتىۋەتكەنلىكىنى، تىنچلىق ۋە مۇقىملىققا بۇزغۇنچىلىق قىلغانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى.

ئالدىنقى ئايدا خىتاي تەيۋەن ئەتراپىدا «بوغۇز گۈلدۈرمامىسى-2025A» ناملىق ھەربىي مانېۋىر ئۆتكۈزدى، ھەمدە بۇ مانېۋىرنىڭ ئاخىرىدىكى «A» ھەرىپى تېخىمۇ كۆپلىرىنىڭ كېلىدىغانلىقىدىن بېشارەت بەردى.

خىتاي 2024-يىلى ماي ئېيىدا لەي چىڭدېنىڭ ۋەزىپىگە ئولتۇرۇشىدىن كېيىنلا «بىرلەشمە قىلىچ-2024A» مانېۋىرلىرىنى ئۆتكۈزگەن ھەمدە شۇ يىلى ئۆكتەبىردە «بىرلەشمە قىلىچ-2024B» مانېۋىرلىرىنى ئۆتكۈزگەن  ئىدى.

ئىزدىنىڭ
ئىران تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ئاراقچى رۇسىيەلىك ۋە پاكىستانلىق مەنسەپداشلىرى بىلەن كۆرۈشتى
ئىران: «كۆزگە كۆز» ئۆچ ئالىمىز
خىتاي تەيۋەن بوغۇزىدا ئىككى كۈنلۈك ھەربىي مانېۋىر باشلىدى
مارىيا تېرېسا لازارو بىلەن ۋاڭ يى ئىككى تەرەپلىك ئالاقىلەرنى مۇزاكىرە قىلدى
رۇسىيە ۋە ئامېرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىرى ئۇكرائىنا كىرىزىسى توغرىسىدا سۆزلەشتى
ئامېرىكا يېڭى بىر نۆۋەتلىك ھاۋا بومباردىمانىنى باشلىدى
ب د ت ئامېرىكا-ئىران جىددىيچىلىكىنى دىپلوماتىك يوللار بىلەن ھەل قىلىشقا چاقىردى
«ئىران بىلەن بولغان ئۇرۇشنىڭ چىقىمى 37 مىليارد 500 مىليون دوللارغا يەتتى»
لىۋان پىرېزىدېنتى: ئىسرائىلىيەنىڭ لىۋاندىن پۈتۈنلەي چىكىنىشى مۇقىملىق ئۈچۈن تاشلانغان مۇھىم قەدەم
رۇسىيەنىڭ جەنۇبىدىكى  ۋىلدبېررېس ئەشيا ئوبوروت مەركەزلىرى ھۇجۇمغا ئۇچرىدى
«بۇ يىلنىڭ بىرىنچى يېرىمىدا رۇسىيە-ئۇكرائىنا ئۇرۇشىدا پۇقرالارنىڭ ئۆلۈش نىسبىتى % 37 ئاشتى»
جەنۇبىي خىتاي دېڭىزىدا جىددىيچىلىك كەسكىنلىشىپ كەتتى
كانادا ئامېرىكا بىلەن سودا سۆھبەتلىرىنى تېزلىتىدۇ
شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقى باشلىقلار يىغىنى باشلاندى
ئىران ئىنقىلابىي مۇھاپىزەتچىلەر قىسمى: ھورمۇز بوغۇزى بىخەتەر ئەمەس
ئامېرىكانىڭ ئىرانغا قاراتقان ھۇجۇملىرى توققۇزىنچى كېچىسىمۇ داۋاملاشتى
رۇسىيە كېچە بويىچە كىيېۋنى بومباردىمان قىلدى
ئامېرىكا ئىراننىڭ قەشم ئارىلىنى بومباردىمان قىلدى
ياۋروپا ئىتتىپاقى بىلەن پارس قولتۇقى ھەمكارلىق كېڭىشى ئىراننىڭ تەلەپلىرىنى رەت قىلدى
ئىران ئامېرىكا بازىلىرىغا ھۇجۇم قىلدى