ئىقتىساد
2 مىنۇت ئوقۇش
ئامېرىكا ھىندىستاندىن كېيىن، ياپونىيەدىنمۇ رۇسىيەدىنمۇ ئېنېرگىيە ئىمپورتىنى توختىتىشنى تەلەپ قىلدى
ياپونىيە مالىيە ۋەزىرى كاتسۇنوبۇ كاتو ئامېرىكا خەزىنە مىنىستىرى سكوت بېسسېنتنىڭ بۇ ھەقتىكى تەلىپى ھەققىدە توختىلىشتىن ئۆزىنى قاچۇردى.
ئامېرىكا ھىندىستاندىن كېيىن، ياپونىيەدىنمۇ رۇسىيەدىنمۇ ئېنېرگىيە ئىمپورتىنى توختىتىشنى تەلەپ قىلدى
US wants Japan to stop buying Russian energy / Reuters

ياپونىيە مالىيە ۋەزىرى كاتسۇنوبۇ كاتو ئامېرىكا خەزىنە مىنىستىرى سىكوت بېسسېنتنىڭ بۇ ھەقتىكى تەلىپى ھەققىدە توختىلىشتىن ئۆزىنى قاچۇرۇپ، توكيونىڭ ئۇكرائىنادا ئادىل تىنچلىقنى ئىشقا ئاشۇرۇش ئۈچۈن «يەتتە دۆلەت گۇرۇھى»نىڭ كۆرسىتىۋاتقان تىرىشچانلىقىغا ماسلىشىدىغانلىقىنى ئېيتتى.

ئامېرىكا خەزىنە مىنىستىرى سىكوت بېسسېنت چارشەنبە كۈنى قىلغان سۆزىدە، ۋاشىنگتوننىڭ ياپونىيەدىن رۇسىيەدىن ئېنېرگىيە ئىمپورت قىلىشنى توختىتىشنى تەلەپ قىلغانلىقىنى بىلدۈردى. بۇنىڭدىن ئىلگىرى، ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ ھىندىستاننىڭ موسكۋادىن نېفىت سېتىۋېلىشنى توختىتىدىغانلىقىنى ئىلگىرى سۈرگەن ئىدى.

بېسسېنت «X» سۇپىسىدا ئېلان قىلغان باياناتىدا، ياپونىيە مالىيە ۋەزىرى كاتو بىلەن ۋاشىنگتوننىڭ «ياپونىيەنىڭ رۇسىيەدىن ئېنېرگىيە ئىمپورت قىلىشنى توختىتىشىنى كۈتىدىغانلىقى» مەسىلىسىنى مۇزاكىرە قىلغانلىقىنى ئېيتتى.

نېفىت ۋە تەبىئىي گاز ئىمپورتىغا زور دەرىجىدە تايىنىدىغان دۆلەت بولغان ياپونىيە تاموژنا سانلىق مەلۇماتلىرىغا ئاساسلانغاندا، 2023-يىلى رۇسىيەدىن سۇيۇقلاندۇرۇلغان تەبىئىي گاز (LNG) ئىمپورت قىلىش ئۈچۈن 582 مىليارد يېن (3 مىليارد 900 مىليون دوللار) خەجلىگەن. بۇ سان دۆلەتنىڭ ئومۇمىي سۇيۇقلاندۇرۇلغان تەبىئىي گاز ئىمپورتىنىڭ %8.9 ىگە توغرا كېلىدۇ.

ۋاشىنگتوندىكى ياپونىيە ئاخبارات ۋاسىتىلىرى كاتونىڭ بېسسېنتنىڭ سۆزلىرىگە باھا بېرىشتىن ئۆزىنى قاچۇرغانلىقىنى خەۋەر قىلدى. خەۋەرلەردە كاتونىڭ: «مەن باشقا مىنىستىرلارنىڭ دېگەنلىرىنى مۇنازىرە قىلىشنى خالىمايمەن» دېگەنلىكى قەيت قىلىندى.

ياپونىيە ۋەزىرى يەنە: «بىز ‹يەتتە دۆلەت گۇرۇھى› بىلەن ھەمكارلىشىپ، ئۇكرائىنادا ئادىل تىنچلىقنى ئىشقا ئاشۇرۇش ئۈچۈن پۈتۈن كۈچىمىز بىلەن تىرىشىشقا بەل باغلىدۇق» دېگەنلەرنى سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلدى.

ترامپ چارشەنبە كۈنى ھىندىستان باش مىنىستىرى نارېندرا مودىنىڭ ئۆزىگە يېڭى دېھلىنىڭ رۇسىيەدىن نېفىت سېتىۋېلىشنى توختىتىدىغانلىقىغا ۋەدە بەرگەنلىكىنى ئېيتتى.

ترامپ مۇخبىرلارغا: «بىلىسىلەركى، بۇ دەرھال قىلغىلى بولىدىغان ئىش ئەمەس. ئازراق ۋاقىت كېتىدۇ، ئەمما بۇ جەريان يېقىندا تاماملىنىدۇ» دېدى.

مودى رۇسىيەنىڭ ئۇكرائىناغا تاجاۋۇز قىلغان بولۇشىغا قارىماي، ھىندىستاننىڭ تارىخىي ھەمراھى بولغان رۇسىيەدىن نېفىت سېتىۋېلىشىنى ئاقلىغان ئىدى.

ترامپ ئاۋغۇست ئېيىدا ھىندىستاننىڭ ئامېرىكاغا قىلىدىغان ئېكسپورتىغا %50 تاموژنا بېجى يۈكلىگەن، ترامپنىڭ ياردەمچىلىرى بولسا ھىندىستاننى رۇسىيەنىڭ ئۇكرائىنادىكى ئۇرۇشىنى مالىيە جەھەتتىن قوللاۋاتىدۇ، دەپ ئەيىبلىگەن ئىدى.

بېسسېنت يەنە كاتو بىلەن «ئامېرىكا-ياپونىيە سودا ۋە مەبلەغ سېلىش كېلىشىمى دائىرىسىدە ياپونىيەنىڭ ئامېرىكادىكى ئىستراتېگىيەلىك مەبلەغ سېلىشلىرىنى جانلاندۇرۇش پىلانى»نى مۇزاكىرە قىلغانلىقىنى بىلدۈردى.

ئىزدىنىڭ
تۈركىيەنىڭ ئىيۇل ئېيىدىكى ئېكسپورتى 25 مىليارد 600 مىليون دوللارغا يەتتى
خىتاي ئامېرىكانىڭ سودا جازالىرىغا قارشى «تاقابىل تۇرۇش تەدبىرلىرى» نى ئېلان قىلدى
گازپروم: ياۋروپانىڭ تەبىئىي گاز ئامبارلىرىدىكى قىسچىلىق تەمىنات خەۋپى ياراتماقتا
ئامېرىكا مەركىزىي بانكاسى ئۆسۈم نسبىتىنى ئۆزگەرتمىدى
ئامېرىكا 60 تىن ئارتۇق دۆلەتكە يېڭى تاموژنا بېجى قويىدىغانلىقىنى ئېلان قىلدى
تۈركىيە شامال ئېنېرگىيەسىدە دۇنيادا 5-، قۇياش ئېنېرگىيەسىدە 10-ئورۇندا تۇرىدۇ
ئانتاليادا ساياھەتچىلىك جانلىنىپ كەتتى
ياۋروپادىكى قۇش زۇكىمى تۈركىيە تۇخۇملىرىغا بولغان ئېھتىياجنى ئاشۇردى
ياۋروپا ئىتتىپاقى رۇسىيە ئىقتىسادىغا قاراتقان ئېمبارگو بېسىمىنى ئاشۇردى
ياۋروپا مەبلەغ سېلىش بانكىسى تۈركىيەنىڭ يېشىل تەرەققىياتىغا 200 مىليون ياۋرو مەبلەغ ئاجرىتىدۇ
تۈركىيە تۆت ئاي ئىچىدە 195 مىليون دوللارلىق لىمون ئېكسپورت قىلدى
شەرقىي قارادېڭىزدىن 115 دۆلەتكە 831 مىليون دوللاردىن ئارتۇق ئېكسپورت قىلىندى
ئېنېرگىيە مىنىستىرلىقى 7 يىلدا 4,41 مىليارد لىرا مەبلەغ سېلىپ، 7.62 مىليارد لىرا تېجەپ قالدى
دۇنيا ئىسلام ئىقتىسادى يىغىنى ئىستانبۇلدا باشلاندى
جۇمھۇر رەئىس ئەردوغان تۈركىيە بىلەن ئەزەربەيجاننىڭ ئېنېرگىيە شېرىكچىلىكىنىڭ مۇھىملىقىنى تەكىتلىدى
تۈركىيە گىلەم ئىشلەپچىقارغۇچىلىرى بۇ يىلنىڭ دەسلەپكى تۆت ئېيىدا 872 مىليون دوللارلىق گىلەم ساتتى
تۈركىيە ئۆتكەن يىلى 2 مىليارد 200 مىليون دوللارلىق سۇ مەھسۇلاتلىرى ئېكىسپورت قىلدى
كېسەك ئالتۇن دۆلەتلىرى مىنىستىرلىرى ئىرانغا قارشى ئۇرۇش ۋە يېقىلغۇ كىرىزىسىنى مۇزاكىرە قىلدى
ئىران ئۇرۇشى ئامېرىكا پۇقرالىرىغا 37 مىليارد دوللاردىن ئارتۇق قوشۇمچە ئېنېرگىيە چىقىمى يۈكلىدى
ترامپنىڭ ئاپتوموبىل تاموژنا بېجى گېرمانىيەنىڭ 18 مىليارد دوللار زىيان تارتىشىغا سەۋەب بولۇشى مۇمكىن