بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى خەۋپسىزلىك كېڭىشىنىڭ بەش دائىمىي ئەزاسىنىڭ تۆتى جىددىي يىغىندا ئىسرائىلىيەنىڭ غەززەنى ئىشغال قىلىش پىلانىنى ئەيىبلىدى. پەقەت ئامېرىكالا ئىسرائىلىيەنىڭ ھەرىكىتىنى قوللىدى.
يەكشەنبە كۈنى رۇسىيە، خىتاي، ئەنگلىيە ۋە فرانسىيە باش مىنىستىر بېنيامىن نېتانياھۇنىڭ غەززەنى پۈتۈنلەي ئىشغال قىلىش ۋە پەلەستىنلىكلەرنى شىمالدىن جەنۇبقا كۆچۈرۈش پىلانىنى ئىسرائىلىيە ئۇرۇش كابىنېتىنىڭ تەستىقلىشىغا قاتتىق قارشىلىق كۆرسەتتى.
رۇسىيەنىڭ ب د ت دا تۇرۇشلۇق مۇئاۋىن دائىمىي ۋەكىلى دمىترىي پولىيانسكىي بۇ قارارنى «خەلقئارا قانۇنغا ئوچۇق-ئاشكارا خىلاپلىق قىلىش» دەپ ئاتاپ، بۇنىڭ «خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ چاقىرىقلىرىغا ئوچۇق-ئاشكارا ھۆرمەتسىزلىك قىلىش» ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.
رۇسىيە ئىسرائىلىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرى گىدېئون سائرنى ئىككى يۈزلىمىچىلىك بىلەن ئەيىبلەپ، سائرنىڭ ئۆتكەن سەيشەنبە كۈنى خەۋپسىزلىك كېڭىشىدە تۇتقۇنلار ئۈچۈن ئەندىشە قىلىۋاتقانلىقىنى ئىپادىلىگەندە كابىنېت قارارىنى بىلىدىغانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى.
خىتاينىڭ ب د ت دىكى دائىمىي ۋەكىلى فۇ سوڭ ئىسرائىلىيەنى «بۇ خەتەرلىك قەدەمدىن دەرھال ۋاز كېچىشكە» چاقىرىپ: «غەززە پەلەستىن خەلقىگە تەۋە. ئۇ پەلەستىن زېمىنىنىڭ ئايرىلماس بىر قىسمىدۇر» دېدى.
فۇ سوڭ: «دېموگرافىيەلىك ۋە زېمىن قۇرۇلمىسىنى ئۆزگەرتىشكە ئۇرۇنۇشتەك ھەرقانداق ھەرىكەت ئەڭ كۈچلۈك رەت قىلىنىشى ۋە قارشىلىققا ئۇچرىشى كېرەك» دېدى.
خىتاي «ھەربىي ئۈستۈنلۈك خام خىيالى» دىن ئاگاھلاندۇرۇپ، ئىسرائىلىيەنىڭ خەلقئارا ئىنسانپەرۋەرلىك قانۇنىدىكى مەجبۇرىيەتلىرىنى ئادا قىلىشى، چېگرا ئېغىزلىرىنى ئېچىشى ۋە ياردەم چەكلىمىلىرىنى بىكار قىلىشى كېرەكلىكىنى بىلدۈردى.
ئىسرائىلىيەنىڭ پىلانى كرىزىسنى ھەل قىلىشنىڭ چارىسى ئەمەس
ئەنگلىيەنىڭ مۇئاۋىن دائىمىي ۋەكىلى جېيمىس كاريۇك بۇ قارارنى «خاتا» دەپ ئاتاپ: «ھەربىي ھەرىكەتلەرنى كېڭەيتىش بۇ توقۇنۇشنى ئاخىرلاشتۇرۇشقا ھېچقانداق پايدىسى يوق. گۆرۈگە ئېلىنغانلارنىڭ قويۇپ بېرىلىشىنىمۇ كاپالەتكە ئىگە قىلالمايدۇ» دېدى.
كاريۇك ئىسرائىلىيەنىڭ پىلانىنىڭ كرىزىسنى ھەل قىلىشنىڭ چارىسى ئەمەسلىكىنى، ئەكسىچە پەلەستىنلىكلەرنىڭ ئازاب-ئوقۇبەتلىرىنى چوڭقۇرلاشتۇرىدىغانلىقىنى ۋە قان تۆكۈلۈشنى ئاشۇرىدىغانلىقىنى ئېيتتى. ئۇ ئىسرائىلىيەنى غەززەگە ياردەم بۇيۇملىرىنىڭ يەتكۈزۈلۈشىگە قارىتىلغان قامالنى بىكار قىلىشقا چاقىردى.
فىرانسىيەنىڭ مۇئاۋىن دائىمىي ۋەكىلى جاي دارمازىكارى ئىسرائىلىيەنى بۇ قاراردىن ۋاز كېچىشكە چاقىرىپ، فىرانسىيەنىڭ «غەززەنىڭ ئىشغال قىلىنىشى، ئۆزىگە قوشۇۋېلىنىشى ۋە ئولتۇراق رايون پىلانلىرىغا قەتئىي قارشى ئىكەنلىكىنى» بىلدۈردى.
جاي دارمازىكارى: «ئىسرائىلىيە ھۆكۈمىتىنىڭ قارارىنى يولغا قويۇش، ئىسرائىلىيە ۋە ئۇنىڭ پۇقرالىرىنىڭ بىخەتەرلىكىگە ھېچقانداق تۆھپە قوشمايدۇ» دېدى.
ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى قوللاشنى داۋاملاشتۇرماقتا
بۇنىڭغا قارىتا، ئامېرىكانىڭ ب د ت دا تۇرۇشلۇق دائىمىي ۋەكىللىكىنىڭ ۋاقىتلىق ئىش بېجىرگۈچىسى دوروتى شى ئىسرائىلىيەنىڭ «ئۆزىنى قوغداش ھوقۇقىنى» ئاقلىدى.
شى رايوندىكى مەسىلىلەرگە ھاماسنىڭ «كېلىشمەسلىكىنى» سەۋەب قىلىپ، بۇ تەشكىلاتنىڭ «ئۇرۇش توختىتىشنى قوبۇل قىلىشنى رەت قىلغانلىقىنى» ئىلگىرى سۈردى. ئەمما، ھۆججەتلەشتۈرۈلگەن دوكلاتلار نېتانياھۇنىڭ ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىملىرىگە توسقۇنلۇق قىلغانلىقىنى كۆرسەتمەكتە.
ئىسرائىلىيە ئۇرۇش كابىنېتى جۈمە كۈنى نېتانياھۇنىڭ غەززەنى پۈتۈنلەي ئىشغال قىلىش ۋە پەلەستىنلىكلەرنى شىمالدىن جەنۇبقا كۆچۈرۈش توغرىسىدىكى «باسقۇچلۇق پىلانى» نى تەستىقلىدى.
ئىسرائىلىيە قورشاۋدىكى غەززەدە كۆپىنچىسى ئاياللار ۋە كىچىك بالىلار بولۇپ، 61 مىڭ 400 دىن ئارتۇق پەلەستىنلىكنى ئۆلتۈردى.
پەلەستىننىڭ رەسمىي خەۋەر ئاگېنتلىقى WAFA نىڭ خەۋىرىگە قارىغاندا، تەخمىنەن 11 مىڭ پەلەستىنلىكنىڭ ۋەيران بولغان ئۆيلەرنىڭ خارابىلىرى ئاستىدا كۆمۈلۈپ قالغانلىقى مۆلچەرلەنمەكتە. ئەمما مۇتەخەسسىسلەر، ھەقىقىي قازا قىلغانلار سانىنىڭ غەززە دائىرىلىرى دوكلات قىلغاندىن كۆپ يۇقىرى ئىكەنلىكىنى، تەخمىنەن 200 مىڭ ئەتراپىدا بولۇشى مۇمكىنلىكىنى ئىلگىرى سۈرمەكتە.
ئىسرائىلىيە ئىرقىي قىرغىنچىلىق داۋامىدا قورشاۋدىكى رايوننىڭ زور بىر قىسمىنى خارابىلىككە ئايلاندۇرۇش بىلەن بىرگە، پۈتكۈل نوپۇسنى دېگۈدەك ئۆي-ماكانلىرىدىن مەھرۇم قىلدى.
خەلقئارا جىنايى ئىشلار سوت مەھكىمىسى ئۆتكەن نويابىردا ئىسرائىلىيە باش مىنىستىرى بېنيامىن نېتانياھۇ ۋە سابىق دۆلەت مۇداپىئە مىنىستىرى يوئاۋ گالانت ئۈستىدىن غەززەدىكى ئۇرۇش جىنايەتلىرى ۋە ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەتلەر سەۋەبىدىن قولغا ئېلىش بۇيرۇقى چىقارغانىدى.
ئىسرائىلىيە يەنە بۇ رايونغا قاراتقان ئۇرۇشى سەۋەبىدىن خەلقئارا سوت مەھكىمىسىدە ئىرقىي قىرغىنچىلىق دېلوسىغا دۇچ كەلمەكتە.
