ئىقتىساد
1 مىنۇت ئوقۇش
ئوتتۇرا شەرقتىكى يەرشارىۋى رىقابەتكە ئالاقىدار خەلقئارالىق مۇھاكىمە يىغىنى ئىستانبۇلدا باشلاندى
بوغازئىچى ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ ساھىبخانلىقىدا ئۆتكۈزۈلىدىغان ئىككى كۈنلۈك بۇ يىغىنغا ھەر قايسى دۆلەتلەردىن كەلگەن مۇتەخەسسىسلەرنىڭ قاتنىشىشى ھەمدە ئالتېرناتىف (تەڭداش) سودا يوللىرى ۋە رايونلۇق ھەمكارلىق قاتارلىق تېمىلارنىڭ مۇزاكىرە قىلىنىشى كۈتۈلمەكتە.
ئوتتۇرا شەرقتىكى يەرشارىۋى رىقابەتكە ئالاقىدار خەلقئارالىق مۇھاكىمە يىغىنى ئىستانبۇلدا باشلاندى
/ AA
2025-يىلى6-ئاينىڭ17-كۈنى

ئوتتۇرا شەرقتىكى يەرشارىۋى رىقابەتكە ئالاقىدار خەلقئارالىق مۇھاكىمە يىغىنى ئىستانبۇلدىكى بوغازئىچى ئۇنىۋېرسىتېتىدا باشلاندى. يىغىندا سودا تورلىرىنى قايتىدىن شەكىللەندۈرۈش ۋە نۆۋەتتىكى خەلقئارالىق ۋەزىيەت مۇزاكىرە قىلىنماقتا.

«چوڭ دۆلەتلەر رىقابىتى ۋە ئوتتۇرا شەرق: سودا يوللىرى ۋە تورلىرىنى قايتىدىن سىزىش» تېمىسىدىكى بۇ ئىككى كۈنلۈك مۇھاكىمە يىغىنىنى مەزكۇر ئۇنىۋېرسىتېت، ئاۋىستىرىيە خەلقئارا تەتقىقات ۋە تەرەققىيات ئىنستىتۇتى، ئەلجەزىرە تەتقىقات مەركىزى، ئەنقەرەدىكى سىياسەت، ئىقتىساد ۋە جەمئىيەت تەتقىقاتى فوندى (SETA) ۋە شاڭخەي ئۇنىۋېرسىتېتى تۈركىيە تەتقىقات مەركىزى بىرلىشىپ ئۇيۇشتۇرغان.

بۇ مۇھاكىمە يىغىنىغا تۈركىيە، ئاۋستىرىيە، گېرمانىيە، خىتاي، رۇسىيە، ئىران، قاتار، ئەنگلىيە ۋە فىرانسىيەدىن كەلگەن ئاكادېمىكلار، ئىستراتېگىيەچىلەر ۋە تەتقىقاتچىلار قاتناشماقتا.

يىغىننىڭ بىرىنچى كۈنىدىكى تۇنجى يىغىن باسقۇچىدا، چوڭ دۆلەتلەر رىقابىتى ۋە ئوتتۇرا شەرقتىكى ئىمپېرىيە مىراسلىرى مۇزاكىرە قىلىنىدۇ. بۇنىڭدىن باشقا سودا يوللىرى ۋە ھىندىستان، رۇسىيە ۋە خىتاينىڭ خەلقئارا سودىدىكى رولى قاتارلىق مەسىلىلەرنىڭمۇ مۇھاكىمە قىلىنىشى كۈتۈلمەكتە.

ياۋروپانىڭ مەۋقەسى ۋە ئىستراتېگىيەلىك مۇستەقىللىق مەسىلىلىرىمۇ كۈنتەرتىپنىڭ بىر قىسمىنى تەشكىل قىلىدۇ.

يىغىننىڭ ئىككىنچى كۈنىدە بولسا، ئوتتۇرا شەرقتىكى ئىستراتېگىيەلىك سەپ تۈزەش، رايونلۇق تىرىشچانلىقلار ۋە يەرشارىۋى ئىستراتېگىيەلەر، دۇنيا ۋە رايوندىكى ئۆزگىرىۋاتقان توقۇنۇشلار ۋە قاتلاملىق تۈزۈملەر بىلەن يېڭىدىن شەكىللىنىۋاتقان يەرشارىۋى تەرتىپ مۇزاكىرە قىلىنىدۇ.

ئومۇمەن قىلىپ ئېيتقاندا، يىغىندا «بىر بەلباغ، بىر يول» تەشەببۇسى  (BRI)، خەلقئارالىق شىمال-جەنۇب قاتناش كارىدورى (INSTC) ۋە ھىندىستان-ئوتتۇرا شەرق-ياۋروپا ئىقتىسادىي كارىدورى (IMEC)  قاتارلىق تەڭداش سودا يوللىرى، ئېنېرگىيە كارىدورلىرى، ئۆزگىرىشلەر ۋە رايونلۇق ھەمكارلىق قاتارلىق مەسىلىلەر مۇھاكىمە قىلىنىدۇ.

ئىزدىنىڭ
ئىسلامئاباد: ئامېرىكا بىلەن ئىران يېڭى بىر نۆۋەتلىك سۆھبەت باشلاش ئۈچۈن دىيالوگنى داۋاملاشتۇرماقتا
ئىسرائىلىيە جەنۇبىي لىۋاننى ئۇزۇن مۇددەت بېسىۋېلىش پىلانىنى ئوتتۇرىغا قويدى
باش مىنىستىر مېرز نېتانياھۇنى غەربىي قىرغاقىنى «قىسمەن بېسىۋېلىش» مەسىلىسىدە ئاگاھلاندۇردى
ئىران يادرو قۇيۇلدۇرۇشنى 5 يىل توڭلىتىشنى تەكلىپ قىلدى، ئامېرىكا 20 يىلدا چىڭ تۇردى
ۋانىس: پاكىستاندىكى ئىران سۆھبەتلىرىدە «زور ئىلگىرىلەش» قولغا كەلتۈرۈلدى
خاقان فىدان: ئىسرائىلىيەنىڭ تۈركىيەنى يېڭى دۈشمەن دەپ ئېلان قىلىشنىڭ كۇيىدا ئىكەنلىكىنى كۆرۈۋاتىمىز
جەنۇبىي كورېيە بىلەن پولشا مۇداپىئە ساھەسىدىكى ئالاقىلەرنى چوڭقۇرلاشتۇرماقتا
رۇسىيە - ئۇكرائىنا ئوتتۇرىسىدا پاسخا بايرىمى مۇناسىۋىتى بىلەن باشلانغان ئۇرۇش توختىتىش ئاخىرلاشتتى
پېدرو سانچېز: «خىتاي-ياۋروپا ئىتتىپاقى ئوتتۇرىسىدىكى سودا تەڭپۇڭسىزلىقىنى داۋاملاشتۇرغىلى بولمايدۇ»
ترامپ ئىرانغا يېڭى ھۇجۇم قوزغاش پىلانىنى كۆزدىن كەچۈرمەكتە
ئىران-ئامېرىكا ئۇرۇش جىددىيچىلىكى داۋاملىشىۋاتقان بىر پەيتتە، ترامپ تىغ ئۇچىنى 14- لېيونغا قاراتتى
ئاراقچى: سۆھبەت نابۇت بولۇشتىن ئىلگىرى كېلىشىم ھاسىل قىلىشقا ئىنتايىن يېقىنلاشقان ئىدۇق
ئامېرىكانىڭ ئىران پورتلىرىنى قورشاۋغا ئېلىش قارارىدىن كېيىن نېفىت باھاسى ئۆرلىدى
رۇسىيە بىلەن ئۇكرائىنا 175 تىن ئۇرۇش ئەسىرىنى ئالماشتۇردى
رۇسىيە بىلەن ئۇكرائىنا ئوتتۇرىسىدا 32 سائەتلىك «پاسكا» ئۇرۇش توختىتىشى يولغا قويۇلدى