سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ترامپ ئامېرىكانىڭ قورال-ياراغ ئىشلەپچىقىرىشىنى تۆت ھەسسە كۆپەيتىدىغانلىقىنى بىلدۈردى
ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ ئىرانغا قارشى باشلانغان ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە ئۇرۇشىنىڭ يەتتىنچى كۈنىدە، ئامېرىكادىكى ئاساسلىق دۆلەت مۇداپىئە شىركەتلىرىنىڭ ئىلغار قوراللارنى ئىشلەپچىقىرىشنى تۆت ھەسسە ئاشۇرۇشقا قوشۇلغانلىقىنى بىلدۈردى.
ترامپ ئامېرىكانىڭ قورال-ياراغ ئىشلەپچىقىرىشىنى تۆت ھەسسە كۆپەيتىدىغانلىقىنى بىلدۈردى
ئامېرىكا ئۇرۇشنىڭ بىرىنچى ھەپتىسىدە 3000 دىن ئارتۇق نۇقتىغا زەربە بەرگەنلىكىنى بىلدۈردى. رويتېرس. / Reuters
2026-يىلى3-ئاينىڭ7-كۈنى

ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ ئىران بىلەن بولغان ئۇرۇش يەتتىنچى كۈنىگە قەدەم قويغاندا، ئامېرىكا دۆلەت مۇداپىئە شىركەتلىرىنىڭ ئەڭ ئىلغار قوراللارنى ئىشلەپچىقىرىشنى تۆت ھەسسە ئاشۇرۇشقا قوشۇلغانلىقىنى ئېيتتى.

ئىران ئىسرائىلىيەنىڭ «تۆمۈر گۈمبەز» (Iron Dome)، «داۋۇدنىڭ  رىگەتكىسى»  (David’s Sling) ۋە «ۋەتەنپەرۋەر» (Patriot) ناملىق باشقۇرۇلىدىغان بومبا ھاۋا قالقىنىغا ئوخشاش باشقۇرۇلىدىغان بومبا مۇداپىئە سىستېمىلىرىنى بۆسۈپ ئۆتۈش ئۈچۈن ئوخشىمىغان تاكتىكىلارنى قوللانماقتا. بۇ ئەھۋال ئامېرىكا-ئىسرائىلىيەنىڭ ھاۋا قالقىنى باشقۇرۇلىدىغان بومبا تەمىناتىنىڭ ئۇزۇن مۇددەتلىك سىجىللىقىغا نىسبەتەن گۇمان پەيدا قىلدى.

پىرېزىدېنت ترامپ جۈمە (2026-يىلى 6-مارت)  كۈنى«ھەقىقىي مېديا» (Truth Social) دىكى يازمىسىدا، «ئامېرىكادىكى ئەڭ چوڭ دۆلەت مۇداپىئە شىركەتلىرى» نىڭ ئەمەلدارلىرى بىلەن يىغىن ئۆتكۈزگەنلىكىنى ۋە شىركەتلەرنىڭ «ئەڭ ئىلغار» قوراللارنى ئىشلەپچىقىرىشنى قوبۇل قىلغانلىقىنى بىلدۈردى.

ترامپ يازمىسىدا مۇنداق دېدى: «بىز ھازىر ئامېرىكانىڭ ئەڭ چوڭ دۆلەت مۇداپىئە شىركەتلىرى بىلەن ئىشلەپچىقىرىش ۋە ئىشلەپچىقىرىش پىلانى توغرىسىدىكى ئىنتايىن ياخشى بىر يىغىننى ئاخىرلاشتۇردۇق. ئۇلار ئەڭ ئىلغار قوراللارنى ئىشلەپچىقىرىشنى تۆت ھەسسە ئاشۇرۇشقا قوشۇلدى، چۈنكى بىز ئىمكانقەدەر تېز سۈرەتتە ئەڭ يۇقىرى مىقدارغا يەتمەكچى.»

ترامپ ئىشلەپچىقىرىشنى كېڭەيتىش خىزمىتىنىڭ يىغىندىن ئۈچ ئاي بۇرۇن باشلانغانلىقىنى ئەسكەرتتى.

ئۇ: «بۇ قوراللارنىڭ كۆپىنچىسىنى ئىشلەپچىقىرىش ئاللىقاچان باشلاندى» دېدى.

ئۇ ئامېرىكانىڭ نۆۋەتتە باشقا تۈردىكى قوراللارنىڭ زور مىقداردىكى زاپىسىغا ئىگە ئىكەنلىكىنى تەكىتلەپ: «بىزنىڭ ئوتتۇرا ۋە ئوتتۇرىدىن يۇقىرى دەرىجىلىك ئوق-دورا زاپىسىمىز چەكسىز، بىز بۇلارنى مەسىلەن ئىراندا ئىشلىتىۋاتىمىز، يېقىندا ۋېنېزۇئېلادىمۇ ئىشلەتكەن ئىدۇق. بۇ خىلدىكى قوراللارغا بېرىلىدىغان زاكاسلارنىمۇ كۆپەيتتۇق» دېدى.

ترامپنىڭ سۆزىگە قارىغاندا، بىر قانچە چوڭ دۆلەت مۇداپىئە شىركىتىنىڭ مەسئۇللىرىمۇ يىغىنغا قاتناشقان.

بۇ شىركەتلەرنىڭ ئارىسىدا، BAE Systems، Boeing، Honeywell Aerospace، L3Harris Missile Solutions، Lockheed Martin، Northrop Grumman  ۋە Raytheon قاتارلىق شىركەتلەرنىڭ باش ئىجراچى ئەمەلدارلىرى بار.

ترامپ مۇداپىئە شىركەتلىرىنىڭ ئەمەلدارلىرى بىلەن ئىككى ئايدىن كېيىن، يەنە بىر قېتىم يىغىن ئۆتكۈزۈلىدىغانلىقىنى ئېيتتى.

ئۇ بىر قانچە ئىشىتاتنىڭ يېڭى قورال ئىشلەپچىقىرىش زاۋۇتلىرىنى قۇرۇش ئۈچۈن رىقابەتلىشىۋاتقانلىقىنى ئەسكەرتىپ: «ھەر قايسى ئىشىتاتلار بۇ يېڭى زاۋۇتلارنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن تىرىشىۋاتىدۇ» دېدى.

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - Interceptor shortage? South Korea, US discuss possible relocation of Patriot missiles to Middle East
ئىزدىنىڭ
خىتاي دۆلەت رەئىسى شى جىنپىڭ بېيجىڭدا رۇسىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرى لاۋروۋ بىلەن كۆرۈشتى
«WSJ»: سەئۇدى ئەرەبىستان ئامېرىكاغا «ھورمۇز قورشاۋىنى بىكار قىل» دەپ بېسىم ئىشلەتمەكتە
مېلونى: ئىتالىيە ئىسرائىلىيە بىلەن بولغان مۇداپىئە كېلىشىمىنى توڭلىتىپ قويدى
خىتاي ۋە ئىسپانىيە «پارچىلىنىۋاتقان» دۇنيا تەرتىپىدە بىرلىككە كېلىش سىگنالى بەردى
ئامېرىكا ئېمبارگو يۈرگۈزگەن خىتاي ماي توشۇش پاراخوتى ھورمۇز بوغۇزى قورشاۋىنى بۆسۈپ ئۆتتى
ئىران بەش ئەرەب دۆلىتىنى ئەيىبلىدى
ئىسلامئاباد: ئامېرىكا بىلەن ئىران يېڭى بىر نۆۋەتلىك سۆھبەت باشلاش ئۈچۈن دىيالوگنى داۋاملاشتۇرماقتا
ئىسرائىلىيە جەنۇبىي لىۋاننى ئۇزۇن مۇددەت بېسىۋېلىش پىلانىنى ئوتتۇرىغا قويدى
باش مىنىستىر مېرز نېتانياھۇنى غەربىي قىرغاقىنى «قىسمەن بېسىۋېلىش» مەسىلىسىدە ئاگاھلاندۇردى
ئىران يادرو قۇيۇلدۇرۇشنى 5 يىل توڭلىتىشنى تەكلىپ قىلدى، ئامېرىكا 20 يىلدا چىڭ تۇردى
ۋانىس: پاكىستاندىكى ئىران سۆھبەتلىرىدە «زور ئىلگىرىلەش» قولغا كەلتۈرۈلدى
خاقان فىدان: ئىسرائىلىيەنىڭ تۈركىيەنى يېڭى دۈشمەن دەپ ئېلان قىلىشنىڭ كۇيىدا ئىكەنلىكىنى كۆرۈۋاتىمىز
جەنۇبىي كورېيە بىلەن پولشا مۇداپىئە ساھەسىدىكى ئالاقىلەرنى چوڭقۇرلاشتۇرماقتا
رۇسىيە - ئۇكرائىنا ئوتتۇرىسىدا پاسخا بايرىمى مۇناسىۋىتى بىلەن باشلانغان ئۇرۇش توختىتىش ئاخىرلاشتتى
پېدرو سانچېز: «خىتاي-ياۋروپا ئىتتىپاقى ئوتتۇرىسىدىكى سودا تەڭپۇڭسىزلىقىنى داۋاملاشتۇرغىلى بولمايدۇ»