سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
قاتار غەززە تىنچلىق سۆھبىتىنىڭ «ئىككىنچى باسقۇچى» ئۈچۈن بېسىمىنى كۈچەيتمەكتە
قاتار غەززە تىنچلىق سۆھبىتىنىڭ «ئىككىنچى باسقۇچى» نى ئىلگىرى سۈرۈش ئۈچۈن بېسىمنى كۈچەيتتى.
قاتار غەززە تىنچلىق سۆھبىتىنىڭ «ئىككىنچى باسقۇچى» ئۈچۈن بېسىمىنى كۈچەيتمەكتە
قاتار تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىنىڭ باياناتچىسى ئەنسارى ھەپتىلىك ئاخبارات يىغىنىدا سۆز قىلماقتا. (رويتېرس، ئارخىپ). / Reuters
2025-يىلى12-ئاينىڭ3-كۈنى

قاتار، ئامېرىكا، تۈركىيە ۋە مىسىر بىلەن بىرلىكتە غەززەدە ئۇزۇندىن بۇيان كۈتۈلگەن ئۇرۇش توختىتىشنى قولغا كەلتۈردى، بۇ كېلىشىم 10-ئۆكتەبىردىن باشلاپ كۈچكە ئىگە بولغان ئىدى.

غەززە سۆھبىتىنىڭ مۇرەسسەچىسى بولغان قاتار، ئىسرائىلىيە بىلەن ھاماسنىڭ ئۆكتەبىر (2025) دىكى ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىدىن كېيىن، پەلەستىن زېمىنىدا تىنچلىق كېلىشىمى تۈزۈش ئۈچۈن يېڭى باسقۇچلۇق سۆھبەتنىڭ ئۆتكۈزۈلىشىنى ئۈمىد قىلىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

سەيشەنبە (2-دېكابىر) كۈنى، قاتار تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىنىڭ باياناتچىسى ماجىد ئەل ئەنسارى: «بىز تەرەپلەرنى پات ئارىدا ئىككىنچى باسقۇچقا ئۆتۈشكە دەۋەت قىلىشىمىز كېرەك دەپ قارايمىز» دېدى.

ئۇ يەنە سۆزىنى داۋاملاشتۇرۇپ: «ئەلۋەتتە، ۋەزىيەتنى مۇرەككەپلەشتۈرۈۋاتقان مەسىلىلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. مەسىلەن، ‹سېرىق سىزىق›نىڭ ئارقىسىدىكى تونېللاردا تۇرۇۋاتقان جەڭچىلەر ۋە ھەر كۈنى بىر قانچە قېتىم يۈز بېرىپ تۇرىدىغان ۋەقەلەرنىمۇ» دېدى.

ئاتالمىش «سېرىق سىزىق» ئىسرائىلىيە ئەسكەرلىرىنىڭ غەززە ئىچىگە چېكىنگەن نۇقتىنى كۆرسىتىدۇ. نەچچە ئونلىغان ھاماس جەڭچىلىرى بۇ سىزىقنىڭ سىرتىدىكى تونېللاردا قاپسېلىپ قالغان بولۇپ، ئىسرائىلىيە تەرەپ ئۇلارنى نىشانلاۋاتقانلىقىنى ئىلگىرى سۈرمەكتە.

 

قاتار، ئامېرىكا، تۈركىيە ۋە مىسىر بىلەن بىرلىكتە غەززەدە ئۇزۇندىن بۇيان كۈتۈلگەن ئۇرۇش توختىتىشنى قولغا كەلتۈردى. 10-ئۆكتەبىر (2025) دە كۈچكە ئىگە بولغان بۇ كېلىشىم تېل ئاۋىۋنىڭ پەلەستىن رايونىدا ئېلىپ بارغان ئىككى يىللىق ئىرقىي قىرغىنچىلىق ئۇرۇشىنى ئاساسەن توختاتتى.

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - Discussions ongoing with US to hold Gaza reconstruction conference, Egypt says

ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ تەرىپىدىن دەسلەپتە ئوتتۇرىغا قويۇلغان غەززە تىنچلىق پىلانىنىڭ بىرىنچى باسقۇچىدا، ھاماس ۋە ئۇنىڭ ئىتتىپاقداشلىرى قولىدىكى 48 تۇتقۇننى قايتۇرۇپ بېرىشى كېرەك ئىدى، بۇلارنىڭ ئىچىدە 20 سى ھايات ئىدى.

كېلىشىمنىڭ بىر قىسمى سۈپىتىدە، ئىسرائىلىيە 48 ئىسرائىلىيەلىك تۇتقۇننىڭ بەدىلىگە 2000 پەلەستىنلىك مەھبۇسنى قويۇپ بېرىشى كېرەك ئىدى. بۇلارنىڭ ئىچىدە مۇددەتسىز قاماق جازاسىغا ھۆكۈم قىلىنغان 250 پەلەستىنلىك ۋە 2023-يىلى ئۆكتەبىردىن بۇيان تۇتۇپ تۇرۇلۇۋاتقان 1700 كىشى بار ئىدى.

ئۇلارنىڭ كۆپىنچىسى قايتۇرۇلغان بولسىمۇ، لېكىن 10 مىڭدىن ئارتۇق پەلەستىنلىك يەنىلا ئىسرائىلىيە تۈرمىلىرىدە قالدى.

ران گۋىلى (Ran Gvili) ۋە سۇدتىساك رىنتاخالاك (Sudthisak Rinthalak) ئىسىملىك ئىككى تۇتقۇننىڭ جەسىتىدىن باشقا ھەممىسى قايتۇرۇلدى، بىراق ئىسرائىلىيە ھاماسنى جەسەتلەرنى تاپشۇرۇپ بېرىشتە سۆرەلمىلىك قىلىۋاتىدۇ دەپ ئەيىبلىدى.

ھاماس جەسەتلەرنىڭ ئىككى يىللىق ئۇرۇشتىن كېيىن قالغان غايەت زور خارابىلىكلەر ئاستىدا قالغانلىقى سەۋەبىدىن، ئۇلارنى تېپىپ چىقىش جەريانىنىڭ ئاستا بولۇۋاتقانلىقىنى ئەسكەرتمەكتە.

ھاماس باياناتچىسى ئەنسارى جەسەتلەرنى قايتۇرۇش مەسىلىسىنى تىلغا ئېلىپ: «بىز ھەر ۋاقىت ئېيتىپ كەلگىنىمىزدەك، غەززەدىكى قاتناش-تىرانسىپورت ئەھۋالى ۋەزىيەتنى قىيىنلاشتۇرۇۋاتىدۇ» دېدى.

ئۇ يەنە جەسەتلەرنى قايتۇرۇش مەسىلىسىنىڭ ئىككىنچى باسقۇچقا يېتىپ بېرىشقا توسالغۇ بولماسلىقى كېرەكلىكىنى قوشۇمچە قىلدى.

نويابىردا ب د ت نىڭ قوللىشىغا ئېرىشكەن كېلىشىمنىڭ ئىككىنچى باسقۇچىغا ئاساسەن، ئىسرائىلىيە بۇ رايوندىكى بازىلىرىدىن چېكىنىشى، غەززەنى ۋاقىتلىق بىر ھاكىمىيەت باشقۇرۇشى ۋە خەلقئارالىق تىنچلىق ساقلاش قىسمى ئورۇنلاشتۇرۇلۇشى كېرەك.

 

ئىزدىنىڭ
ئافغانىستان بىلەن پاكىستان قانداق قىلىپ ۋەزىيەتنىڭ بۇنداق كەسكىنلىشىش نۇقتىسىغا كېلىپ قالدى؟
بېجىڭ ئافغانىستان بىلەن پاكىستاننى ئۇرۇش توختىتىشقا چاقىردى
دۇنيا بويىچە ئەڭ چوڭ «USS Ford» ناملىق ئاۋىياماتكا  ئىسرائىلىيە دېڭىز تەۋەلىكىگە يېتىپ باردى
سۈنئىي ئەقىل شىركىتى «Anthropic» پېنتاگوننىڭ بىخەتەرلىك تەدبىرلىرىنى بوشاشتۇرۇش تەلىپىنى رەت قىلدى
ئىسلام ھەمكارلىق تەشكىلاتى ئىسرائىلىيەنىڭ غەربىي قىرغاقنى «بېسىۋېلىش» پىلانىنى مۇزاكىرە قىلدى
ئىران پاكىستان بىلەن ئافغانىستانغا كېلىشتۈرگۈچى بولۇشنى تەكلىپ قىلدى
ۋانس ئوتتۇرا شەرقتە ئۇزۇن مۇددەتلىك ئۇرۇش بولۇش ئېھتىماللىقىنى رەت قىلدى
پاكىستان ئافغانىستان پايتەختى ۋە باشقا جايلارنى ھاۋادىن بومباردىمان قىلدى
ئىران جەنۋە سۆھبىتىدىن ئىلگىرى ئومانلىق مۇرەسسەچىلەر ئارقىلىق ئامېرىكاغا بىر پىلان لايىھەسى سۇندى
«خوجالى قىرغىنچىلىقى ۋىجدانلاردىكى نومۇس قىلارلىق قارا داغ»
ئامېرىكا: ئىراننىڭ باللىستىك باشقۇرۇلىدىغان بومبا پىلانىنى مۇزاكىرە قىلىشنى رەت قىلىشى «چوڭ مەسىلە»
تۈركىيە - ئىتالىيە ئۇچقۇچىسىز ھاۋا ئاپپاراتى ھەمكارلىقى تۇنجى ئىشلەپچىقىرىش نىشانىغا يېقىنلاشماقتا
ئاۋستىرالىيە سابىق باش مىنىستىرى: ئەنگلىيە پادىشاھلىق تۈزۈمىدىن ۋاز كېچىدىغان ۋاقىت كەلدى
ئامېرىكا ھاۋا ئارمىيەسى ئۇچقۇچىسى خىتاي ئارمىيەسىنى مەشىق قىلدۇرۇش بىلەن ئەيىبلىنىپ تۇتقۇن قىلىندى
ئىسرائىلىيە سۈرىيەنىڭ قۇنەيترا شەھىرىگە يەنە ھۇجۇم قىلدى