تۈركىيە بۈيۈك مىللەت مەجلىسى باشلىقى نۇمان قۇرتۇلمۇش بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى (ب د ت) دىن ئىسرائىلىيەنىڭ ئەزالىقىنى توختىتىپ قويۇشنى تەلەپ قىلدى. ئۇ پەلەستىنلىك تۇتقۇنلارغا ئۆلۈم جازاسى بېرىش قانۇن لايىھەسىنى ئوتتۇرىغا قويۇش ھەرىكىتىنى تەنقىد قىلىپ، ئۆز ۋاقتىدا ئىرقچىلىق تۈزۈمىنى يولغا قويغان جەنۇبىي ئافرىقاغا قارىتا قوللىنىلغان خەلقئارالىق جازانى ئۆرنەك سۈپىتىدە كۆرسەتتى.

پارلامېنتلار ئىتتىپاقىنىڭ ئىستانبۇلدا ئۆتكۈزۈلگەن  152-نۆۋەتلىك ئومۇمىي كېڭىشىدە سۆز قىلغان قۇرتۇلمۇش، خەلقئارا سىستېمىنىڭ ئىلگىرى ئىرقچىلىققا قارشى ھەرىكەتكە ئۆتكەنلىكىنى ۋە 1974-يىلى جەنۇبىي ئافرىقانىڭ ب د ت دىكى ئەزالىقىنىڭ توختىتىپ قويۇلغانلىقىنى ئەسلىتىپ ئۆتتى.

ئۇ ئىسرائىلىيەنىڭمۇ شۇنىڭغا ئوخشاش سىياسەتلەرنى يۈرگۈزۈۋاتقانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويۇپ، مۇنداق سوئال قويدى:

«بىر دۆلەت ئىچىدە پەلەستىنلىكلەرگە بىر خىل قانۇن، ئىسرائىلىيەلىكلەرگە يەنە بىر خىل قانۇن يۈرگۈزۈش ئىرقچىلىق ئەمەسمۇ؟»

قۇرتۇلمۇش يەنە ب د ت نى تەنقىد قىلىپ، بۇ تەشكىلاتنىڭ يېقىنقى توقۇنۇشلارنى توختىتالمىغانلىقىنى، بولۇپمۇ غەززەدىكى زوراۋانلىقنى توسۇشقا قۇربىنىڭ يەتمىگەنلىكىنى قەيت قىلدى. ئۇ يەنە: «ئەپسۇسكى، ب د ت كۈچنى قولىدا تۇتۇۋالغانلارنىڭ ئارزۇ-ئارمانلىرى بويىچە باشقۇرۇلىدىغان بىر خەلقئارالىق ئورگانغا ئايلىنىپ قالدى» دېگەنلەرنى سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلدى.

ئىسلاھات چاقىرىقى

نۇرغۇن ئوتتۇرا شەرق دۆلەتلىرىنىڭ ئىگىلىك ھوقۇقىنىڭ دەپسەندە قىلىنىشقا دۇچ كېلىۋاتقانلىقىنى تەكىتلىگەن قۇرتۇلمۇش، بارلىق دۆلەتلەرنىڭ باراۋەر ئىگىلىك ھوقۇقىغا ئىگە ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.

پىروگراممىنىڭ قوشۇمچە پائالىيەتلىرى جەريانىدا ئومان شورا كېڭىشىنىڭ باشلىقى خالىد ئال مەئاۋالى بىلەن كۆرۈشتى؛ ئوماننىڭ مۇرەسسەچىلىك قىلىش تىرىشچانلىقلىرىغا رەھمەت ئېيتتى ۋە ئۇرۇش توختىتىشنى دائىمىي ھالەتكە كەلتۈرۈش ئۈچۈن پاكىستاندىكى سۆھبەتنى قايتا باشلاشقا چاقىردى.

قۇرتۇلمۇش ئىسرائىلىيەنىڭ ھەرىكەتلىرىنىڭ پارس قولتۇقى دۆلەتلىرى بىلەن ئىران ئوتتۇرىسىدىكى ئۆچمەنلىكنى كۈچەيتىۋېتىش خەۋپى بارلىقى ھەققىدە ئاگاھلاندۇردى.

قۇرتۇلمۇش تۈركىيەنىڭ پارلامېنتلار ئىتتىپاقى ئومۇمىي كېڭىشىگە تۆتىنچى قېتىم ساھىبخانلىق قىلىۋاتقانلىقىنى ۋە ئىستانبۇلدا تەخمىنەن 155 دۆلەتنىڭ ۋەكىللىرىنىڭ بارلىقىنى قەيت قىلدى.