ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ بۇ ھەپتە ئىسرائىلىيە باش مىنىستىرى بېنيامىن نېتانياھۇغا، قامال ئاستىدىكى غەززەدە «ئازاب تارتىۋاتقان» ئىنسانلارغا «ياخشى مۇئامىلە قىلىش» كېرەكلىكىنى ئېيتقانلىقىنى بىلدۈردى.
جۈمە كۈنى ئىسرائىلىيەنىڭ ئۇدا 7 ھەپتىدىن كۆپرەك ۋاقىتتىن بۇيان توسۇپ كېلىۋاتقان ئىنسانپەرۋەرلىك ياردەم بۇيۇملىرىنى غەززەگە يەتكۈزۈش مەسىلىسىنى تىلغا ئالغان-ئالمىغانلىقى توغرىسىدىكى سوئالغا جاۋابەن، ترامپ سەيشەنبە كۈنى نېتانياھۇ بىلەن تېلېفوندا كۆرۈشكەندە، ئۇنىڭغا: «غەززەگە ياخشى مۇئامىلە قىلىشىڭلار كېرەك» دېگەنلىكىنى ژۇرنالىستلارغا ئاشكارىلاپ مۇنداق دېدى:
«بۇ ئىنسانلار ئازاب تارتىۋاتىدۇ، غەززەگە ياخشى مۇئامىلە قىلىشىمىز كېرەك، بۇ مەسىلىنى ھەل قىلىشقا تىرىشىۋاتىمىز، غەززە خەلقىنىڭ يېمەكلىككە، بولۇپمۇ دورىغا قاتتىق ئېھتىياجى بار، بىز بۇ مەسىلىنى ھەل قىلىشقا تىرىشىۋاتىمىز.»
ترامپ ھۆكۈمىتىنىڭ غەززەگە يېمەكلىك ۋە دورا يەتكۈزۈپ بېرىشكە رۇخسەت قىلىشى ئۈچۈن ئىسرائىلىيەگە بېسىم ئىشلىتىپ – ئىشلەتمىگەنلىكى توغرىسىدىكى سوئالغا: «شۇنداق، بۇ مەسىلىدە ئىسرائىلىيەگە بېسىم ئىشلىتىۋاتىمىز» دەپ جاۋاب بەردى.
دۇنيا ئاشلىق-پىلان مەھكىمىسى (WFP) جۈمە كۈنى ئەتىگەن تەرەپلەردە ئىسرائىلىيەنىڭ 2-مارتتىن بۇيان چېگرا ئېغىزلىرىنى تاقىۋالغانلىقى سەۋەبىدىن غەززەدىكى بارلىق يېمەكلىك زاپىسىنىڭ «تۈگەپ كەتكەنلىكىنى» جاكارلىغان ئىدى. بۇنىڭدىن باشقا يەنە، غەززە ئاھالىسىنىڭ يېرىمىنىڭ كۈندىلىك يېمەكلىك ئېھتىياجىنىڭ پەقەت 25 پىرسەنتىنىلا قاندۇرالايدىغان ئاشخانىلارنىڭ بىرنەچچە كۈن ئىچىدە ماتېرىياللىرىنىڭ تولۇق تۈگەپ كېتىدىغانلىقى توغرىسىدا ئاگاھلاندۇرغان ئىدى.
دۇنيا ئاشلىق-پىلان مەھكىمىسى 25 نانۋايخانىنىڭ ھەممىسىنىڭ 31-مارت كۈنى بۇغداي ئۇنى ۋە يېقىلغۇسى تۈگەپ كەتكەنلىكتىن تاقالغانلىقىنى بىلدۈردى. ئائىلىلەرگە تارقىتىلغان يېمەكلىكلەرمۇ شۇ ھەپتە ئىچىدە تۈگەپ كەتكەن ئىدى.
دۇنيا ئاشلىق-پىلان مەھكىمىسى بىخەتەر سۇ ۋە تاماق ئېتىش ئۈچۈن يېقىلغۇ كەمچىللىكى سەۋەبىدىن ئىنسانلارنىڭ يېمەك پىشۇرۇش ئۈچۈن ئوتۇن ئىزدەشكە مەجبۇر بولۇۋاتقانلىقىنى تەكىتلىدى.
غەززە نۆۋەتتە تارىخىدىكى ئەڭ ئۇزۇن چېگرا ئېغىزلىرى تاقىلىپ قېلىش باسقۇچىنى باشتىن كەچۈرمەكتە – بۇ رايونغا ئۇدا 7 ھەپتىدىن كۆپرەك ۋاقىتتىن بۇيان ئىنسانپەرۋەرلىك ياردەم بۇيۇملىرى ياكى سودا ماللىرىنىڭ كىرىشىگە رۇخسەت قىلىنمايۋاتىدۇ.
دۇنيا ئاشلىق-پىلان مەھكىمىسى يېمەكلىك باھاسىنىڭ ئۇرۇش توختىتىش مەزگىلدىكىگە سېلىشتۇرغاندا 1400 پىرسەنتكىچە ئاشقانلىقىنى، ئاساسلىق ئېھتىياجلىق ماتېرىياللارنىڭ ئېغىر دەرىجىدە كەمچىل ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى. بۇ ئەھۋال، كىچىك بالىلار، ھامىلدار ۋە بالا ئېمىتىۋاتقان ئاياللار ھەم ياشانغانلار قاتارلىق مۇداپىئەسىز ھالەتتىكىلەرنىڭ ئوزۇقلىنىشى جەھەتتىن قاتتىق ئەندىشەلەرنى تۇغدۇرماقتا.
دۇنيا ئاشلىق-پىلان مەھكىمىسى چېگرا ئېغىزلىرى قايتا ئېچىلغاندا، ئۇدا 4 ئاي بىر مىليون ئادەمنى بېقىشقا يېتىدىغان 116 مىڭ مېترىك توننا (بىر مېترىك توننا مىڭ كىلوگىرامغا توغرا كېلىدۇ) يېمەكلىك ياردىمىنىڭ تەييار ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.
ئىسرائىلىيەنىڭ ھۇجۇملىرى
ئىسرائىلىيە قامال ئاستىدىكى غەززەدە كۆپىنچىسى ئاياللار ۋە بالىلاردىن تەشكىل تاپقان 51 مىڭدىن ئارتۇق پەلەستىنلىكنى ئۆلتۈردى. ئىسرائىلىيە ئۆلتۈرفاب پەلەستىنلىكلەر ساننىڭ كېيىنچە 62 مىڭغا يەتكەنلىكى بىلدۈرۈلدى.
تېل ئاۋىۋ غەززە رايونىنىڭ كۆپ قىسمىنى خارابىلىككە ئايلاندۇرۇپ، پۈتكۈل ئاھالىسىنى دېگۈدەك ئۆي – ماكانسىز قالدۇردى؛ غەززەنى قامال ئاستىدا تۇتۇپ، يېمەكلىك، سۇ، دورا، توك ۋە باشقا زۆرۈر ئىنسانىي ياردەملەرنىڭ كىرىشىنى توسۇشنى داۋاملاشتۇرىدىغانلىقىنى جاكارلىدى.
