تۈركىيە مىللىي ئىستىخبارات ئىدارىسى سەيشەنبە كۈنى، تاشقى دۇنيادا «ئەرەبىستانلىق لاۋرېنس» دەپ تونۇلغان ئەنگلىيە ئوفىتسېرى ۋە ئىستىخباراتچىسى توماس ئېدىۋارد لاۋرېنسقا ئالاقىدار قىممەتلىك بىر تارىخىي ھۆججەتنى ئاشكارىلىدى.
مەزكۇر ئىدارىنىڭ رەسمىي تور بېكىتىدە ئېلان قىلىنغان بۇ ھۆججەتتە، لاۋرېنسنىڭ ھەربىي فورما كىيگەن سۈرىتى بىلەن بىرگە، ئۇنىڭ ئوتتۇرا شەرق رايونىدىكى ھەرىكەتلىرى ۋە جاسۇسلۇق پائالىيەتلىرىگە بېرىلگەن ئىستىخبارات باھالىرى ئورۇن ئالغان.
مىللىي ئىستىخبارات ئىدارىسىنىڭ ئارخىپ مەلۇماتلىرىغا ئاساسلانغاندا، لاۋرېنس مىسىر، سۈرىيە ۋە ئىراق قاتارلىق ئەللەردە تۈرلۈك ساختا ئىسىملارنى قوللىنىپ ۋە قىياپىتىنى ئۆزگەرتىپ يوشۇرۇن ساياھەتتە بولغان. ھۆججەتتە كۆرسىتىلىشىچە، لاۋرېنس مىسىردا ساختا سالاھىيەت بىلەن تۇرغاندىن كېيىن سۈرىيە ۋە ئىراققا ئۆتكەن، كېيىن قۇددۇسقا بېرىپ، ئاخىرىدا سۇداننىڭ پايتەختى خارتۇمدا تۇرۇپ قالغان.
ھۆججەتتە يەنە، لاۋرېنسنىڭ قۇددۇستا تۇرغان مەزگىلىدە گاھىدا مۇسۇلمان دىنىي ئۆلىماسى، گاھىدا يەھۇدىي راھىبى قىياپىتىگە كىرىۋېلىپ، مۇسۇلمان ۋە يەھۇدىي جامائىتى بىلەن ئايرىم-ئايرىم يىغىنلارنى ئۆتكۈزگەنلىكى قەيت قىلىنغان. ئۇنىڭ قۇترىتىش خاراكتېرلىك ئۇچۇرلارنى تارقىتىش ئارقىلىق، يەرلىك خەلقنىڭ پىكىر-ئېقىمىغا تەسىر كۆرسىتىشنى مەقسەت قىلغانلىقى ئوتتۇرىغا قويۇلغان.
مەزكۇر ئارخىپ تېكىستىدە يەنە، ئوسمانلى ئىستىخبارات دائىرىلىرىنىڭ ئەنگلىيەنىڭ مىسىر، پەلەستىن ۋە سۇداندىكى سىياسەتلىرىگە بەرگەن تەھلىللىرىمۇ ئورۇن ئالغان بولۇپ، رايوندا سىياسىي مۇقىمسىزلىق پەيدا قىلىش ۋە ۋەقەلەرنىڭ تەرەققىياتىغا ئارىلىشىش ئۇرۇنۇشلىرى تەپسىلىي بايان قىلىنغان.
1929-يىلى 23-سېنتەبىردە تەييارلانغان بۇ تارىخىي ھۆججەت، مىللىي ئىستىخبارات ئىدارىسى تور بېكىتىدىكى «ئالاھىدە توپلام» نىڭ «ھۆججەتلەر» سەھىپىسىگە كىرگۈزۈلۈپ تورداشلارنىڭ كۆرۈشىگە سۇنۇلدى.
مىللىي ئىستىخبارات ئىدارىسى بۇ ھۆججەتنىڭ ئېلان قىلىنىشىنى، ئىدارە تەسەررۇپىدىكى تارىخىي ئىستىخبارات ماتېرىياللىرىنى رەقەملىك ئارخىپلاشتۇرۇش ۋە ئاممىغا ئاشكارىلاش تىرىشچانلىقىنىڭ بىر قىسمى، دەپ باھالىدى.


















