سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ترامپ گىرېنلاندىيەنى قولغا چۈشۈرۈش ئۈچۈن ھەربىي ئارىلىشىشنى رەت قىلمىدى
پىرېزىدېنت ترامپ دانىيە ۋە ئاركتىك ئارىلى ئاھالىسىنىڭ قارشى چىققان بولۇشىغا قارىماي، ئامېرىكانىڭ گىرېنلاندىيەگە قىزىقىدىغانلىقىنى قايتىدىن كۈنتەرتىپكە ئېلىپ كەلدى ۋە زۆرۈر تېپىلغاندا ھەربىي كۈچ ئىشلىتىلىشى مۇمكىنلىكى ھەققىدە سىگنال بەردى.
ترامپ گىرېنلاندىيەنى قولغا چۈشۈرۈش ئۈچۈن ھەربىي ئارىلىشىشنى رەت قىلمىدى
Trump claimed Greenland is vital for international and strategic security. / Reuters

ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ دانىيەگە تەۋە گىرېنلاندىيەنىڭ كونتروللۇقىنى قولغا كىرگۈزۈش ئۈچۈن زۆرۈر تېپىلغاندا ھەربىي كۈچ ئىشلىتىلىشى مۇمكىنلىكىنى ئېيتتى.

ترامپ «‹NBC› تېلېۋىزىيە قانىلى» نىڭ «Meet the Press» پىروگراممىسىدا بەرگەن باياناتىدا مۇنداق دېدى:  

« زۆرۈر تېپىلغاندا ھەربىي كۈچ ئىشلىتىش يولىنى تاللاشنى رەت قىلمايمەن. شۇنداق قىلىمەنمۇ دېمەيمەن، لېكىن ھېچقانداق ئېھتىمالنى نەزەردىن ساقىت قىلىۋەتمەيمەن.

گىرېنلاندىيەگە ھەقىقەتەنمۇ بەك ئېھتىياجىمىز بار. دەرۋەقە، دانىيەگە قاراشلىق مۇستەقىل بۇ رايون دۇنيانىڭ بىخەتەرلىكى ئۈچۈن ناھايىتى زور ئەھمىيەتكە ئىگە.

گىرېنلاندىيەدە ناھايىتى  ئاز ساندىكى كىشىلەر ياشايدۇ، بىز ئۇلارغا كۆڭۈل بۆلىمىز ۋە قەدىرلەيمىز.»

پىرېزىدېنت ترامپ بۇ يىل يانۋار ئېيىدا قايتا ۋەزىپىگە ئولتۇرغاندىن بۇيان، دانىيە داۋاملىق رەت قىلىپ كېلىۋاتقان بولۇشىغا قارىماي، گىرېنلاندىيەنى سېتىۋېلىش ئارزۇسىنى تەكرارلاپ كەلمەكتە.

 

ئىستراتېگىيەلىك ئەھمىيىتى

 

گىرېنلاندىيە 18 - ئەسىردىن بۇيان دانىيە پادىشاھلىقىنىڭ بىر قىسمى بولۇپ كەلدى ۋە 1979-يىلى مۇستەقىللىققا ئېرىشتى.

ئاركتىك ئارىلىرى بىلەن ئاتلانتىك ئوكيان ئارىسىغا جايلاشقان بۇ ئارال، ھەم ئىستراتېگىيەلىك ئورنى ھەم يەر ئاستى بايلىقلىرى جەھەتتىن ناھايىتى زور ئەھمىيەتكە ئىگە.

يەنە بىر تەرەپتىن، دانىيە ۋە گىرېنلاندىيە ئارالنىڭ سېتىلىشى توغرىسىدا بېرىلگەن ھەرقانداق تەكلىپنى قەتئىي رەت قىلدى. يانۋار ئېيىدا ئۆتكۈزۈلگەن بىر سايلامدا، گىرېنلاندىيە خەلقىنىڭ %85 ى ئامېرىكاغا قوشۇلۇشقا قارشى ئىكەنلىكىنى نامايەن قىلدى.

مارت ئېيىدىمۇ گىرېنلاندىيەنىڭ سايلام ئارقىلىق ۋەزىپىگە ئولتۇرغان باش مىنىستىرى يېنس-فرېدېرىك نىيېلسون ياۋروپا دۆلەتلىرىگە مۇراجىئەت قىلىپ، ئارالنىڭ سېتىلىدىغان نەرسە ئەمەسلىكىنى تەكىتلىدى.

نيېلسون ئانادولۇ ئاگېنتلىقىغا بەرگەن باياناتىدا گىرېنلاندىيە خەلقىگە خىتاب قىلىپ مۇنداق دېگەنىدى:

 «بىز بىلەن بىرلىكتە بولۇڭلار ۋە گىرېنلاندىيەنىڭ سېتىلىدىغان نەرسە ئەمەسلىكىنى، بۇنىڭدىن كېيىنمۇ ئەسلا بۇنداق بولمايدىغانلىقىنى ئوچۇق-ئاشكارا ھالدا ئىپادىلەڭلار. گىرېنلاندىيەنى  ئۆز خەلقى باشقۇرماقتا، بۇ ھەقىقەت بۇنىڭدىن كېيىنمۇ ھەرگىز ئۆزگەرمەيدۇ.»

ئىزدىنىڭ
جۇمھۇر رەئىس ئەردوغان تۈركىيە لوڭقىسىغا ئېرىشكەن ترابزونسپور كوماندىسىنى تەبرىكلىدى
خىتايدا بىر كۆمۈر كانىدا پارتلاش يۈز بېرىپ، 82 خىتاي ئۆلدى
پاكىستان ئىچكى ئىشلار مىنىستىرى ئامېرىكا-ئىران ئۇرۇشىنى ئاخىرلاشتۇرۇش مۇزاكىرىلىرىنى داۋاملاشتۇردى
رۇبىيو ئىران بىلەن بولغان سۆھبەتلەردە «كىچىك بىر ئىلگىرىلەش» بارلىقىنى ئېيتتى
ئەردوغان: «تۈركىيەنى ياۋروپانىڭ ئەڭ قۇدرەتلىك ئېنېرگىيە مەركەزلىرىدىن بىرىگە ئايلاندۇردۇق» دېدى
ئىرلاندىيە: ياۋروپا ئىتتىپاقى ئىسرائىلىيەنىڭ قانۇنسىز ئولتۇراق رايونلىرى بىلەن سودا قىلماسلىقى لازىم
8-نۆۋەتلىك ئېتنو-تەنھەرىكەت مەدەنىيەت بايرىمى باشلاندى
ئامېرىكا ئۇكرائىناغا 108 مىليون 100 مىڭ دوللارلىق باشقۇرۇلىدىغان بومبا سىستېمىسى سېتىپ بېرىدۇ
ئىسرائىلىيە سۈرىيەنىڭ جەنۇبىدىكى دىرئە ئەتراپىدىكى تېرىلغۇ يەرلەرنى بومباردىمان قىلدى
دۇران: تۈرك تائاملىرى بىزنىڭ كۈچلۈك مەدەنىيەت مىراسلىرىمىز
ئەردوغان تۈركىيە ئىرقىي قىرغىنچىلىق شايكىلىرىغا قارشى ئىنسانىيەتنى قوغداشنى داۋاملاشتۇرىدۇ
فىدان: بۈگۈن خەلقئارا سۇمۇد فىلوتى پائالىيەتچىلىرىنى تۈركىيەگە كەلتۈرۈشنى پىلانلاۋاتىمىز
ئەردوغان: ئىرقىي قىرغىنچىلىق شايكىلىرىغا قارشى ئىنسانىيەتنى قوغداشنى داۋاملاشتۇرىمىز
جۇمھۇر رەئىس ئەردوغان ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ بىلەن تېلېفوندا كۆرۈشتى
تۈركىيە: يەر شارى خاراكتېرلىك كىرىزىسلاردا ئىنسانپەرۋەرلىك قانۇنى بىر تۇتاش ئىجرا قىلىنىشى كېرەك