سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ترامپ گىرېنلاندىيەنى قولغا چۈشۈرۈش ئۈچۈن ھەربىي ئارىلىشىشنى رەت قىلمىدى
پىرېزىدېنت ترامپ دانىيە ۋە ئاركتىك ئارىلى ئاھالىسىنىڭ قارشى چىققان بولۇشىغا قارىماي، ئامېرىكانىڭ گىرېنلاندىيەگە قىزىقىدىغانلىقىنى قايتىدىن كۈنتەرتىپكە ئېلىپ كەلدى ۋە زۆرۈر تېپىلغاندا ھەربىي كۈچ ئىشلىتىلىشى مۇمكىنلىكى ھەققىدە سىگنال بەردى.
ترامپ گىرېنلاندىيەنى قولغا چۈشۈرۈش ئۈچۈن ھەربىي ئارىلىشىشنى رەت قىلمىدى
Trump claimed Greenland is vital for international and strategic security. / Reuters

ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ دانىيەگە تەۋە گىرېنلاندىيەنىڭ كونتروللۇقىنى قولغا كىرگۈزۈش ئۈچۈن زۆرۈر تېپىلغاندا ھەربىي كۈچ ئىشلىتىلىشى مۇمكىنلىكىنى ئېيتتى.

ترامپ «‹NBC› تېلېۋىزىيە قانىلى» نىڭ «Meet the Press» پىروگراممىسىدا بەرگەن باياناتىدا مۇنداق دېدى:  

« زۆرۈر تېپىلغاندا ھەربىي كۈچ ئىشلىتىش يولىنى تاللاشنى رەت قىلمايمەن. شۇنداق قىلىمەنمۇ دېمەيمەن، لېكىن ھېچقانداق ئېھتىمالنى نەزەردىن ساقىت قىلىۋەتمەيمەن.

گىرېنلاندىيەگە ھەقىقەتەنمۇ بەك ئېھتىياجىمىز بار. دەرۋەقە، دانىيەگە قاراشلىق مۇستەقىل بۇ رايون دۇنيانىڭ بىخەتەرلىكى ئۈچۈن ناھايىتى زور ئەھمىيەتكە ئىگە.

گىرېنلاندىيەدە ناھايىتى  ئاز ساندىكى كىشىلەر ياشايدۇ، بىز ئۇلارغا كۆڭۈل بۆلىمىز ۋە قەدىرلەيمىز.»

پىرېزىدېنت ترامپ بۇ يىل يانۋار ئېيىدا قايتا ۋەزىپىگە ئولتۇرغاندىن بۇيان، دانىيە داۋاملىق رەت قىلىپ كېلىۋاتقان بولۇشىغا قارىماي، گىرېنلاندىيەنى سېتىۋېلىش ئارزۇسىنى تەكرارلاپ كەلمەكتە.

 

ئىستراتېگىيەلىك ئەھمىيىتى

 

گىرېنلاندىيە 18 - ئەسىردىن بۇيان دانىيە پادىشاھلىقىنىڭ بىر قىسمى بولۇپ كەلدى ۋە 1979-يىلى مۇستەقىللىققا ئېرىشتى.

ئاركتىك ئارىلىرى بىلەن ئاتلانتىك ئوكيان ئارىسىغا جايلاشقان بۇ ئارال، ھەم ئىستراتېگىيەلىك ئورنى ھەم يەر ئاستى بايلىقلىرى جەھەتتىن ناھايىتى زور ئەھمىيەتكە ئىگە.

يەنە بىر تەرەپتىن، دانىيە ۋە گىرېنلاندىيە ئارالنىڭ سېتىلىشى توغرىسىدا بېرىلگەن ھەرقانداق تەكلىپنى قەتئىي رەت قىلدى. يانۋار ئېيىدا ئۆتكۈزۈلگەن بىر سايلامدا، گىرېنلاندىيە خەلقىنىڭ %85 ى ئامېرىكاغا قوشۇلۇشقا قارشى ئىكەنلىكىنى نامايەن قىلدى.

مارت ئېيىدىمۇ گىرېنلاندىيەنىڭ سايلام ئارقىلىق ۋەزىپىگە ئولتۇرغان باش مىنىستىرى يېنس-فرېدېرىك نىيېلسون ياۋروپا دۆلەتلىرىگە مۇراجىئەت قىلىپ، ئارالنىڭ سېتىلىدىغان نەرسە ئەمەسلىكىنى تەكىتلىدى.

نيېلسون ئانادولۇ ئاگېنتلىقىغا بەرگەن باياناتىدا گىرېنلاندىيە خەلقىگە خىتاب قىلىپ مۇنداق دېگەنىدى:

 «بىز بىلەن بىرلىكتە بولۇڭلار ۋە گىرېنلاندىيەنىڭ سېتىلىدىغان نەرسە ئەمەسلىكىنى، بۇنىڭدىن كېيىنمۇ ئەسلا بۇنداق بولمايدىغانلىقىنى ئوچۇق-ئاشكارا ھالدا ئىپادىلەڭلار. گىرېنلاندىيەنى  ئۆز خەلقى باشقۇرماقتا، بۇ ھەقىقەت بۇنىڭدىن كېيىنمۇ ھەرگىز ئۆزگەرمەيدۇ.»

ئىزدىنىڭ
CNN: ئىران ھۇجۇملىرىدا ئامېرىكانىڭ ئوتتۇرا شەرقتىكى كەم دېگەندە 16 بازىسى زىيانغا ئۇچرىدى
مودى مۇھىم ئىشتاتلاردىكى سايلام بېلەتلىرىنى ساناشنىڭ باشلىنىشى بىلەن مۇھىم بىر سىناققا دۇچ كەلمەكتە
ئامېرىكا ھورمۇز بوغۇزىدا «ئەركىنلىك تۈرى»نى يولغا قويۇپ، بىتەرەپ پاراخوتلارنى قوغداشنى باشلىدى
مېرز: ئەسكەر سانىنىڭ ئازىيىشىغا قارىماي گېرمانىيە ئامېرىكانىڭ «مۇھىم شېرىكى» بولۇشنى داۋاملاشتۇرىدۇ
ئامېرىكا ئىران پاراخوتى ۋە ئۇنىڭ خادىملىرىنى ئىرانغا ئۆتكۈزۈپ بېرىش ئۈچۈن پاكىستانغا تاپشۇرۇپ بەردى
ئىسرائىلىيە ئۇرۇش كابىنېتى غەززەدىكى ئىرقىي قىرغىنچىلىقنى قايتىدىن باشلاشنى مۇزاكىرە قىلماقتا
ب د ت دوكلاتچىسى 'ياۋروپانىڭ ئىسرائىلىيەلىشىشى' گە قارىتا ئاگاھلاندۇرۇش ئېلان قىلدى
ترامپ ئامېرىكانىڭ گېرمانىيەدىكى ئەسكەر سانىنى «5000 دىنمۇ كۆپ» ئازايتىدىغانلىقىنى ئېلان قىلدى
ئىران ئامېرىكاغا 1 ئاي مۆھلەت بەردى
رۇسىيەنىڭ خېرسونغا قىلغان ھۇجۇمىدا ئىككى كىشى ئۆلدى
ترامپنىڭ ئاپتوموبىل تاموژنا بېجى گېرمانىيەنىڭ 18 مىليارد دوللار زىيان تارتىشىغا سەۋەب بولۇشى مۇمكىن
ئىسرائىلىيەلىك قانۇنسىز كۆچمەننىڭ قۇددۇستىكى كاتېدرالغا ھۆرمەتسىزلىك قىلىشى نارازىلىق قوزغىدى
فرانسىيە ئىسرائىلىيەلىك قانۇنسىز كۆچمەنلەرنىڭ راھىبىگە قىلغان "نومۇسسىزلارچە" ھۇجۇمىنى ئەيىبلىدى
ترامپ: ئىراننىڭ تەكلىپىگە قوشۇلمايمەن
ئەزەربەيجان ياۋروپا پارلامېنتى بىلەن بولغان ھەمكارلىقنى توختاتتى