تۈركىيە خەلقئارا جەمئىيەتنى ئىسرائىلىيە-پەلەستىن توقۇنۇشىنى ئىككى دۆلەت ئاساسىدا ھەل قىلىش لايىھەسىنى يولغا قويۇش ئۈچۈن «قايتۇرۇۋالغىلى بولمايدىغان قەدەملەر» نى بېسىشقا چاقىردى. يىلماز بۇ چاقىرىقنى 80-نۆۋەتلىك ب د ت ئومۇمىي كېڭىشى يىغىنى ئارىلىقىدا ئۆتكۈزۈلگەن يۇقىرى دەرىجىلىك يىغىندا ئوتتۇرىغا قويدى.
تۈركىيە مۇئاۋىن تاشقى ئىشلار مىنىستىرى نۇھ يىلماز چارشەنبە كۈنى قىلغان سۆزىدە، ب د ت مۇستەقىل تەكشۈرۈش كومىتېتىنىڭ ئەڭ يېڭى نەتىجىلىرىنى تىلغا ئېلىپ: «ئىسرائىلىيە خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ كۆز ئالدىدا غەززەدە ئىرقىي قىرغىنچىلىق يۈرگۈزۈشنى داۋاملاشتۇرماقتا» دېدى.
مۇئاۋىن مىنىستىر يەنە: «غەربىي قىرغاق ۋە قۇددۇستىكى قانۇنسىز ئولتۇراق رايونلار، يەھۇدىي كۆچمەنلەرنىڭ زوراۋانلىقى ۋە مۇقەددەس جايلاردىكى ئىغۋاگەرچىلىكلەر كىرىزىسنى تېخىمۇ چوڭقۇرلاشتۇرماقتا. ئىسرائىلىيەنىڭ سۈرىيە، ئىران، لىۋان ۋە قاتار قاتارلىق ئوتتۇرا شەرقتىكى دۆلەتلەرگە قاراتقان پەرۋاسىزلەرچە تەھدىت ۋە ھۇجۇملىرى، ئۇنىڭ رەھبەرلىكىنىڭ ھەددىدىن زىيادە فاناتىزم بىلەن پۈتۈنلەي كور بولۇپ قالغانلىقىنىڭ ئوچۇق-ئاشكارا ئىسپاتىدۇر» دېدى.
يىلماز سۆزىدە ئىككى جىددىي ۋەزىپىنى تەكىتلىدى: «توسالغۇسىز ئىنسانپەرۋەرلىك ياردىمى بىلەن بىر ۋاقىتتا دەرھال ئۇرۇش توختىتىش كېرەك ھەمدە ئىككى دۆلەت ئاساسىدىكى ھەل قىلىش لايىھەسىنى يولغا قويۇش ئۈچۈن قايتۇرۇۋالغىلى بولمايدىغان قەدەملەرنى بېسىش كېرەك.»
يىلماز يەنە ئىسرائىلىيەنىڭ پەلەستىن ھۆكۈمىتىنى تارقىتىۋېتىش ئۇرۇنۇشلىرى ھەققىدە ئاگاھلاندۇرۇپ، ب د ت پەلەستىنلىك مۇساپىرلارغا ياردەم بېرىش ئورگىنى (UNRWA) نى داۋاملىق قوللاشنى تەلەپ قىلدى ۋە پەلەستىننىڭ ب د ت غا تولۇق ئەزا بولۇشىنىڭ «ئالدىنقى ئورۇندىكى بىر مەسىلە» بولۇشى كېرەكلىكىنى بىلدۈردى.
ئامېرىكا ۋىزىسى رەت قىلىنغانلىقى ئۈچۈن سىنلىق ئالاقە ئارقىلىق سۆز قىلغان پەلەستىن باش مىنىستىرى مۇھەممەد مۇستاپا، پەلەستىننى ئېتىراپ قىلغان دۆلەتلەر سانىنىڭ كۆپىيىشىنىڭ ئىلگىرىلەش بولغانلىقىنى، ئەمما سىياسىي ۋە مالىيە جەھەتتىكى ياردەمگە جىددىي ئېھتىياجلىق ئىكەنلىكلىرىنى تەكىتلىدى.
مۇستاپا: «بۇ ئىسرائىلىيە ھۆكۈمىتى پەلەستىن دۆلىتىنى پۈتۈنلەي رەت قىلىدۇ ۋە بىزنىڭ دۆلەت بولۇش ئېھتىماللىقىمىزنى يوقىتىشنىڭ ئەڭ ياخشى يولى پەلەستىن ھۆكۈمىتىنى ئاجىزلاشتۇرۇش، بەلكىم ئۇنى يىمىرىشنى نىشان قىلىش دەپ قارايدۇ» دەپ ئاگاھلاندۇردى.
رايون ۋە خەلقئارانىڭ قوللىشى
سەئۇدى ئەرەبىستان تاشقى ئىشلار مىنىستىرى شاھزادە فەيسەل بىن فەرھان ئال سۇئۇد رىيادنىڭ «1967-يىلىدىكى چېگرا ئاساسىدا پەلەستىن چېگراسىغا كاپالەتلىك قىلىش ۋە رايوندىكى بارلىق مىللەتلەرنىڭ بىخەتەرلىكى ۋە گۈللىنىشىنى كاپالەتلەندۈرۈش» مەقسىتىدە دىپلوماتىك ۋە ئىنسانپەرۋەرلىك خىزمەتلىرىنى داۋاملاشتۇرىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.
ئىيوردانىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ئەيمەن سەفەدى نېتانياھۇنى «ئۇرۇشنى كېڭەيتىشنى خالايدۇ» دەپ ئەيىبلەپ: «ھازىر ھەرىكەتكە ئۆتىدىغان ۋاقىت كەلدى، پەقەت سۆز بىلەنلا كۇپايىلەنمەسلىكىمىز كېرەك. بىز ئىسرائىلىيە باش مىنىستىرىنى بۇ پوزىتسىيەسىدىن ياندۇرىدىغان تەدبىرلەرنى قوللىنىشىمىز كېرەك» دېدى.
مىسىر تاشقى ئىشلار مىنىستىرى بەدر ئابدۇلئاتى: «بۇ رايوندا مەڭگۈلۈك بىر ھەل قىلىش چارىسى بولمىسا، مۇقىملىقنى ئىشقا ئاشۇرغىلى بولمايدۇ» دېدى.
چىلى تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ئالبېرتو ۋان كلاۋېرېن، ئىككى دۆلەت ئاساسىدىكى ھەل قىلىش لايىھەسىنىڭ «ئادىل ۋە مەڭگۈلۈك تىنچلىق ئۈچۈن بىردىنبىر ئىجرا قىلغىلى بولىدىغان يول» ئىكەنلىكىنى ئېيتتى.
ۋان كلاۋېرېن: «بىز بۇ يول خەرىتىسىنى رېئاللىققا ئايلاندۇرۇش ئۈچۈن بارلىق شېرىكلەر بىلەن ھەمكارلىشىشقا تەييارمىز» دېگەنلەرنى سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلدى.
