ئىقتىساد
2 مىنۇت ئوقۇش
ترامپ كانادا بىلەن بولغان بارلىق سودا سۆھبەتلىرىنىڭ «ئاخىرلاشتۇرۇلغانلىقى»نى ئېلان قىلدى
ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ كانادانىڭ تاموژنا بېجىغا قارشى تەشۋىقاتىدا، ئامېرىكانىڭ سابىق پىرېزىدېنتى رونالد رېيگاننىڭ سۆزلىرىنى خاتا نەقىل كەلتۈرگەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويدى.
ترامپ كانادا بىلەن بولغان بارلىق سودا سۆھبەتلىرىنىڭ «ئاخىرلاشتۇرۇلغانلىقى»نى ئېلان قىلدى
Trump said the ad was designed to "interfere with the decision of the US Supreme Court," which is due to rule on his sweeping global tariffs. / AP Archive
2025-يىلى10-ئاينىڭ24-كۈنى

ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ كانادا بىلەن بولغان بارلىق سودا سۆھبەتلىرىنى دەرھال توختاتقانلىقىنى ئېلان قىلىپ، كانادانى تاموژنا بېجىغا قارشى ئېلىپ بېرىلغان تەشۋىقات پائالىيىتىدە رونالد رېيگاننىڭ سۆزلىرىنى خاتا نەقىل كەلتۈرۈش بىلەن ئەيىبلىدى.

ترامپ پەيشەنبە كۈنى «Truth Social» سۇپىسىدا بايانات ئېلان قىلىپ: «كانادانىڭ بۇ ئېغىر قىلمىشىدىن كېيىن، كانادا بىلەن بولغان بارلىق سودا سۆھبەتلىرى ھازىردىن باشلاپ ئاخىرلاشتۇرۇلدى» دېدى.

ئۇ يەنە: «رونالد رېيگان فوندى جەمئىيىتى كانادانىڭ رونالد رېيگاننىڭ تاموژنا بېجى توغرىسىدا سەلبىي سۆزلەرنى قىلغانلىقىنى كۆرسىتىدىغان ساختا تەشۋىقات ئىشلەتكەنلىكىنى ئاشكارىلىدى» دېگەنلەرنى قەيت قىلدى.

شىمالىي ئامېرىكادىكى قوشنىلار ئوتتۇرىسىدىكى ئالاقىلەردە يۈز بەرگەن بۇ ئەڭ يېڭى جىددىيچىلىك، كانادا باش مىنىستىرى مارك كارنىينىڭ ئاق سارايدا ترامپنى زىيارەت قىلىپ، ئامېرىكانىڭ ئېغىر تاموژنا بېجىنى بوشىتىشىنى تەلەپ قىلغىنىدىن كەم دېگەندە ئىككى ھەپتە كېيىن يۈز بەردى.

رونالد رېيگان فوندى جەمئىيىتى «X» سۇپىسىدا ئېلان قىلغان باياناتىدا، ئونتارىيو ئىشتاتى ھۆكۈمىتىنىڭ رېيگاننىڭ 1987-يىلى 4-ئايدا سودا توغرىسىدا خەلقكە سۆزلىگەن رادىيو نۇتقىدىن مەلۇم «ئاۋاز ۋە سىن» بۆلەكلىرىنى تاللاپ ئىشلەتكەنلىكىنى كۆرسەتتى.

فوندى جەمئىيىتىنىڭ باياناتىدا، بۇ تەشۋىقاتنىڭ جۇمھۇرىيەتچى سابىق پىرېزىدېنتنىڭ نۇتقىدىكى سۆزلىرىنى «خاتا ئىپادىلىگەنلىكى» ۋە بۇنىڭغا قارىتا «قانۇنىي چارىلەرنى ئويلىشىۋاتقانلىقى» بايان قىلىندى.

تۇيۇقسىز ئۆزگىرىش

ترامپ بۇ تەشۋىقاتنىڭ «ئامېرىكا ئالىي سوت مەھكىمىسىنىڭ يەرشارى تاموژنا بېجىغا مۇناسىۋەتلىك قارارىغا تەسىر كۆرسىتىش ئۈچۈن پىلانلانغانلىقى»نى ئىلگىرى سۈردى.

سودا سۆھبەتلىرىنىڭ تۇيۇقسىز ئاخىرلىشىشى، ترامپ 7-ئۆكتەبىردە «دۇنيا مىقياسىدىكى بىر رەھبەر» دەپ تەسۋىرلىگەن ۋە ئۇنىڭ بىلەن سۆھبەتلىشىشتىن «تولىمۇ خۇشال» بولىدىغانلىقىنى ئېيتقان كارنىي ئۈچۈن بىر زەربە بولدى.

ئەمما ترامپ شۇ  قېتىملىق سۆھبىتىدە تاموژنا بېجى مەسىلىسىدە قىلچىلىكمۇ يول قويمىغانىدى.

ئامېرىكا بىلەن كانادا ئوتتۇرىسىدىكى چېگرا ھالقىغان سودىنىڭ تەخمىنەن %85 ى، ھازىرقى شىمالىي ئامېرىكا سودا كېلىشىمى USMCA غا ئاساسەن، تاموژنا بېجىسىز داۋاملىشىدۇ. بىراق، ترامپنىڭ پولات، ئاليۇمىن ۋە ماشىنا قاتارلىق ساھەلەرگە قارىتىلغان يەرشارىۋى تاموژنا بېجى كاناداغا ئېغىر تەسىر كۆرسىتىپ، بۇ دۆلەتتە ئىش ئورنىنىڭ يوقىلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقاردى ۋە كانادا كارخانىلىرىنى قىيىن ئەھۋالغا چۈشۈرۈپ قويدى.

ئىزدىنىڭ
ئىران پارىس قولتۇقى دۆلەتلىرىدىكى ئامېرىكا بازىلىرىغا ھۇجۇم قىلىشنى داۋاملاشتۇرماقتا
پاكىستان ۋە ئافغانىستان ئوتتۇرىسدىىكى قانلىق توقۇنۇشلار داۋاملاشماقتا
كۇۋەيتتىكى ئامېرىكا ھاۋا ئارمىيە بازىسى يېقىنىدا بىر ئۇرۇش ئايروپىلانى چۈشۈپ كەتكەن
ھىزبۇللاھنىڭ ئۇرۇشقا قاتنىشىشى بىلەن ئىسرائىلىيە لىۋاندا 31 كىشىنى ئۆلتۈردى
قىبرىستىكى ئەنگلىيە ھاۋا ئارمىيەسى بازىسى ھۇجۇمغا ئۇچرىدى
ترامپ ئامېرىكا ئەسكەرلىرىنىڭ ئۆلۈمىدىن كېيىن، قاتتىق ئىنكاس قايتۇرۇلىدىغانلىقىنى ئېيتىپ تەھدىت سالدى
ئەلى لارىجانى: ئىران ئامېرىكا بىلەن سۆھبەتلەشمەيدۇ
ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە ھاۋا ھۇجۇملىرىدا تېھراندىكى گاندى دوختۇرخانىسى تالاپەتكە ئۇچرىدى
ستارمېر: ئامېرىكا ئىران راكېتالىرىغا قارشى ھۇجۇملار ئۈچۈن ئەنگلىيە بازىلىرىنى ئىشلەتسە بولىدۇ
ئىراننىڭ ئىسرائىلىيەگە قاراتقان باللىستىك باشقۇرۇلىدىغان بومبا ھۇجۇملىرىدا 12 كىشى ئۆلدى
ئامېرىكا-ئىسرائىلىيەنىڭ ئىران ھۇجۇملىرىدىن كېيىن خاقان فىدان مەنسەپداشلىرى بىلەن تېلېفوندا كۆرۈشتى
ئىسرائىلىيە ئىران ھۇجۇملىرىدىن كېيىن رەفاھنى تاقىدى، غەززە قايتىدىن تولۇق يېتىم قالدى
ترامپ: ئىران ئەمەلىيەتتە كېلىشىمنى خالىمىدى، ھەربىي ھەرىكەت بىر قانچە كۈن ئىچىدە ئاخىرلىشىشى مۇمكىن
ئىسرائىلىيە-ئامېرىكا ھۇجۇملىرىدا ئەلى ھامانى ئۆلتۈرۈلگەندىن كېيىن ئىران خەلقى كوچىلارنى تولدۇردى
ترامپ: «ئامېرىكا بىۋاسىتە قاتناشقان ئىران ھۇجۇملىرىنىڭ مەقسىتى «ئەركىنلىك» ئېلىپ كېلىش»