دەمەشىق ھۆكۈمىتى ھۇجۇمغا مۇرەسسەلىشىش تىرىشچانلىقلىرىغا توسقۇنلۇق قىلىش ۋە كونتروللۇقنى تىكلەشكە قارشى قەستەن ئېلىپ بېرىلغان ھەرىكەت دەپ قارىماقتا.
ئىسرائىلىيەنىڭ ئۇرۇش ئايروپىلانلىرى جۈمە كۈنى تاڭ سەھەردە، سۈرىيە ھۆكۈمىتى بىلەن درۇز رەھبەرلىرى ئوتتۇرىسىدا بىخەتەرلىككە كاپالەتلىك قىلىش ۋە يەرلىك گۇرۇپپىلارنى قورالسىزلاندۇرۇش مەقسىتىدە دەمەشىقنىڭ جارامانا شەھەر ئەتراپى رايونىدا تۈزۈلگەن مۇھىم بىر كېلىشىمدىن كېيىن، سۈرىيە پىرېزىدېنتلىق مەھكىمىسى ئەتراپىنى نىشان قىلدى.
بۇ ھۇجۇملار — ئىسرائىلىيەنىڭ بۇ ھەپتە سۈرىيەگە قاراتقان ئىككىنچى قېتىملىق ھاۋا ھۇجۇمى — دۆلەتنىڭ يېڭىدىن قۇرۇلغان ھۆكۈمىتى ۋە پىرېزىدېنت ئەھمەد شارا [ئەلشەرئ]نىڭ سىمۋول خاراكتېرلىك ھاكىمىيەت مەركىزى بولغان خەلق سارىيىغا يېقىن جايلارنى زەربە ئوبيېكتى قىلدى. بۇ ھۇجۇم، سۈرىيە ھۆكۈمەت دائىرىلىرى درۇز ۋەكىللىرى بىلەن دۆلەتنىڭ كونتروللۇقىنى مۇستەھكەملەش ۋە ھەپتە بېشىدا يۈز بەرگەن مەزھەپ توقۇنۇشلىرىنىڭ قايتا يۈز بېرىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشنى مەقسەت قىلغان مۇھىم بىر كېلىشىمنى تاماملاپ ئاران بىرنەچچە سائەتتىن كېيىن يۈز بەردى.
سۈرىيە ئۇچۇر مىنىستىرلىقى ئىككى ئايرىم ھۇجۇمدا دۆلەت بىخەتەرلىك قىسىملىرىدىن 11 كىشىنىڭ قازا قىلغانلىقىنى ئېلان قىلدى.
ئىسرائىلىيە بۇ ھۇجۇمنى سۈرىيەنىڭ جەنۇبىدىكى درۇز جامائىتىنى قوغداش مەقسىتىدىكى بىر مۇداپىئە تەدبىرى دەپ ئاقلىدى ۋە بۇ جامائەتنىڭ بىخەتەرلىكىگە مۇناسىۋەتلىك ئەندىشىسىنى بىلدۈردى. ئەمما دەمەشىق دائىرىلىرى بۇ ھۇجۇمنىڭ ۋاقىت نۇقتىسىنى، دۆلەتلىك مۇرەسسەلىشىش تىرىشچانلىقلىرىنى ئاجىزلاشتۇرۇش ۋە 2024-يىلىنىڭ ئاخىرىدىن بۇيان ئىسرائىلىيە قىسىملىرى ئىشغال قىلىۋالغان سۈرىيەنىڭ قورالسىزلاندۇرۇلغان بىتەرەپ رايونىدا ھۆكۈمرانلىق ئورنىتىشنى مەقسەت قىلغان قەستەن ئېلىپ بېرىلغان بىر ھەرىكەت دەپ قارىماقتا.
ئىسرائىلىيە باش مىنىستىرى بېنيامىن نېتانياھۇ ۋە مۇداپىئە مىنىستىرى ئىسرائىل كاتز ئورتاق بايانات ئېلان قىلىپ، ئەگەر سۈرىيە قىسىملىرى جەنۇبقا قاراپ يۆتكەلسە، تېخىمۇ ئارىلىشىدىغانلىقىنى ئېيتىپ تەھدىت سالدى.
بىراق سۈرىيە ئەمەلدارلىرى ئىسرائىلىيەنىڭ بايانلىرىنى تېخىمۇ چوڭقۇر ئىستراتېگىيەلىك مەقسەتلەرنى يوشۇرۇش ئۈچۈن ئوتتۇرىغا قويۇلغان بىر باھانە دەپ قارىماقتا. ھۆكۈمەت باياناتچىسى: «ئىسرائىلىيە ئاز سانلىقلارنى قوغداش باھانىسى بىلەن سۈرىيەنىڭ ئىگىلىك ھوقۇقىغا دەخلى-تەرۇز قىلىشنى داۋاملاشتۇرماقتا»، دېدى ھەمدە دەمەشىق ھۆكۈمىتىنىڭ رايوننى مۇقىملاشتۇرۇش ئۈچۈن يەرلىك درۇز رەھبەرلىرى بىلەن يېقىندىن ھەمكارلىشىۋاتقانلىقىنى سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلدى.
پەيشەنبە كۈنى سەھەردە، جارامانادىكى درۇز ئاقساقاللىرى بىلەن ھۆكۈمەت ۋەكىللىرى كەڭ دائىرىلىك بىخەتەرلىك كېلىشىمى ئۈستىدە كېلىشىم ھاسىل قىلغان ئىدى. بۇ كېلىشىم ئېغىر تىپتىكى قوراللارنىڭ ھۆكۈمەتكە تاپشۇرۇلۇشى، ئىچكى ئىشلار مىنىستىرلىقى قىسىملىرىنىڭ ئورۇنلاشتۇرۇلۇشى ۋە پۇقراۋىي ئاھالىنى قوغداش ئۈچۈن يېڭى تەكشۈرۈش پونكىتلىرىنىڭ قۇرۇلۇشىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ؛ بۇ تەدبىرلەرنىڭ ھەممىسى يەرلىك جامائەت رەھبەرلىرى ۋە مەركىزىي ھۆكۈمەت تەرىپىدىن دۆلەتنىڭ بىرلىكىگە ئېرىشىشنىڭ بىر يولى سۈپىتىدە قىزغىن قوللاشقا ئېرىشتى.
درۇز دىنىي داھىيلىرىمۇ بۆلگۈنچىلىك نىيىتىدىكى كۈنتەرتىپلەرنى ئېنىق رەت قىلىپ، بىر پۈتۈن سۈرىيە دۆلىتىگە بولغان ساداقىتىنى يەنە بىر قېتىم تەكىتلىدى. «ئىچكى ئىشلىرىمىزغا قارىتىلغان ھەر قانداق بۆلگۈنچىلىك ياكى تاشقى مۇداخىلىنى رەت قىلىمىز» دېگەن بايان، سۈرىيەدىكى درۇز نوپۇسىنىڭ كۆپ قىسمى جايلاشقان سۈۋەيدا ۋالىيلىقى تەرىپىدىن ئېلان قىلىنغان باياناتتا ئوتتۇرىغا قويۇلدى.
تەھلىلچىلەر ئىسرائىلىيەنىڭ ھاۋا ھۇجۇملىرىنىڭ، سۈرىيەنىڭ ئىچكى مۇقىملىقنى مۇستەھكەملەش ۋە ئۇزۇن يىللىق توقۇنۇشتىن كېيىن ئۆز كۈچىنى نامايان قىلىش تىرىشچانلىقلىرىغا بۇزغۇنچىلىق قىلىۋاتقانلىقىنى بىلدۈرمەكتە. دەمەشىق ھۆكۈمىتى تېل ئاۋىۋنىڭ ئاز سانلىقلارنىڭ ئەندىشىسىنى ھەربىي تاجاۋۇزچىلىقىنى ئاقلاشنىڭ باھانىسى قىلىۋاتقانلىقىنى ۋە بولۇپمۇ گولان ئېگىزلىكىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان سۈرىيەنىڭ جەنۇبىدىكى ئىشغالىيىتىنى داۋاملاشتۇرۇش ئۈچۈن سۇيىئىستېمال قىلىۋاتقانلىقىنى ئىلگىرى سۈرمەكتە.
ئىسرائىلىيە درۇزلارنىڭ مەنپەئەتىنى قوغدايدىغانلىقىنى تەكىتلەۋاتقان بولسىمۇ، سۈرىيەنىڭ درۇز پۇقرالىرىنىڭ سىياسىي ئىرادىسىگە سەل قاراشنى داۋاملاشتۇرماقتا؛ بۇ پۇقرالارنىڭ كۆپىنچىسى دۆلەتنىڭ ئىگىلىك ھوقۇقىنى قوللايدۇ ۋە تاشقى مۇداخىلىگە قارشى تۇرىدۇ.
شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئىسرائىلىيەنىڭ ھاۋا ھۇجۇملىرى تېل ئاۋىۋنىڭ قوشنا دۆلەتلەر ۋە رايونلاردا ئويناۋاتقان مۇقىمسىزلاشتۇرغۇچى رولىغا قارىتا كۈچىيىۋاتقان رايونلۇق تەنقىدلەر بىلەنمۇ ئوخشاش ۋاقىتتا يۈز بەرمەكتە. لىۋان ۋە غەززە قاتارلىق رايونلاردىكى ھەربىي قىلمىشلىرى، ئىسرائىلىيەنىڭ چېگرا سىرتىدىكى ھەربىي ھەرىكەتلىرىنىڭ قانۇنلۇقلىقى توغرىسىدا تېخىمۇ كۆپ سوئاللارنى پەيدا قىلماقتا.
