سىياسەت
3 مىنۇت ئوقۇش
پاكىستان كەشمىر جىددىيچىلىكى مەزگىلىدە 2-قېتىملىق باشقۇرۇلىدىغان بومبا سىنىقى ئېلىپ باردى
پاكىستان ھىندىستان بىلەن كەشمىر مەسىلىسىدىكى جىددىيچىلىكنىڭ كۈچىيىشىگە ئەگىشىپ، ئىككى قېتىم باشقۇرۇلىدىغان بومبا سىنىقى ئېلىپ باردى.
پاكىستان كەشمىر جىددىيچىلىكى مەزگىلىدە 2-قېتىملىق باشقۇرۇلىدىغان بومبا سىنىقى ئېلىپ باردى
International pressure mounts for de-escalation between the nuclear armed Pakistan and India. / AFP

پاكىستاننىڭ ھىندىستان بىلەن كەشمىر مەسىلىسى بويىچە جىددىيچىلىك يۈز بەرگەن بىر ۋاقىتتا ئىككى قېتىم باشقۇرۇلىدىغان بومبا سىناق قىلىشى، جىددىي ئەھۋاللارغا تابىل تۇرۇش ھەربىي مانېۋىرلىرىنىڭ ئۆتكۈزۈلۈشىنى ۋە خەلقئارا جىددىيچىلىكنى پەسەيتىش چاقىرىقلىرىنى ئوتتۇرىغا چىقاردى.

پاكىستان ئارمىيەسى دۈشەنبە كۈنى بايانات ئېلان قىلىپ، 120 كىلومېتىر (75 ئىنگلىز مىلى) مۇساپىلىك بىر باشقۇرۇلىدىغان بومبا سىنىقى ئېلىپ بارغانلىقىنى ۋە ھىندىستان بىلەن تالاش-تارتىشلىق كەشمىر مەسىلىسىدە جىددىيچىلىك كۈچەيگەن ئىككى كۈن ئىچىدە ئىككىنچى قېتىم باشقۇرۇلىدىغان بومبا قويۇپ بەرگەنلىكىنى جاكارلىدى.

يېڭى دېھلى ئىسلامئابادنى ئۆتكەن ئاي ھىندىستاننىڭ كونتروللۇقىدىكى كەشمىردىكى ساياھەتچىلەر نىشان قىلىنغان قەبىھ ھۇجۇمنى قوللاش بىلەن ئەيىبلىدى. بۇ، يادرو قوراللىرىغا ئىگە ئىككى قوشنا دۆلەت ئوتتۇرىسىدا يېڭى بىر جىددىيچىلىك پەيدا قىلدى.

پاكىستان ئارمىيەسى تەرىپىدىن ئېلان قىلىنغان باياناتتا مۇنداق دېيىلدى:

«باشقۇرۇلىدىغان بومبا قويۇپ بېرىشنىڭ نىشانى قىسىملارنىڭ ھەربىي ھەرىكەت تەييارلىقىنى كاپالەتكە ئىگە قىلىش ۋە باشقۇرۇلىدىغان بومبانىڭ ئىلغار يول باشلاش سىستېمىسى ھەم يۇقىرى سەۋىيەدە دەل نىشانغا تېگىشى قاتارلىق مۇھىم تېخنىكىلىق پارامېتىرلىرىنى دەلىللەش ئىدى.»

شەنبە كۈنى ئارمىيە 450 كىلومېتىر (280 ئىنگلىز مىلى) مۇساپىلىك قۇرۇقلۇقتىن قۇرۇقلۇققا قويۇپ بېرىلىدىغان بىر باشقۇرۇلىدىغان بومبانى سىناق قىلغانلىقىنى جاكارلىدى.

ھەر ئىككى سىناقنىڭ قەيەردە ئېلىپ بېرىلغانلىقى ھەققىدە ئېنىق مەلۇمات بېرىلمىدى.

پاكىستان باش مىنىستىرى شاھباز شېرىف ئارمىيەنىڭ «دۆلەت مۇداپىئەسى ئۈچۈن تولۇق تەييارلىقى» دىن رازى ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.

شېرىف باياناتىدا: «باشقۇرۇلىدىغان بومبا سىنىقىنىڭ مۇۋەپپەقىيەتلىك تاماملىنىشى پاكىستاننىڭ مۇداپىئەسىنىڭ ناھايىتى كۈچلۈك ئىكەنلىكىنىڭ ئەڭ روشەن نامايەندىسىدۇر.»

 

يېقىنلىشىۋاتقان ھۇجۇم

 

پاكىستاننىڭ باشقۇرۇلىدىغان بومبا سىنىقى ھىندىستان باش مىنىستىرى نارېندرا مودىنىڭ 22-ئاپرېل كۈنى پاخالگامدا 26 كىشىنىڭ جېنىغا زامىن بولغان ھۇجۇمغا جاۋابەن ھىندىستان ئارمىيەسىگە «تولۇق ھەربىي ھەرىكەت ئېلىپ بېرىش ئەركىنلىكى ھوقۇقى» بەرگەنلىكىنى ئېلان قىلىشىدىن كېيىن ئۆتكۈزۈلدى.

 پاكىستان بۇ ھۇجۇمغا ئارىلاشقانلىقىنى رەت قىلىپ، مۇستەقىل تەكشۈرۈش باشلاشنى تەلەپ قىلدى.

ئىسلامئاباد ئۆتكەن ھەپتە قوشنىسىنىڭ پات يېقىندا ھاۋا ھۇجۇمى ئېلىپ بارىدىغانلىقى ھەققىدە ئاگاھلاندۇردى ۋە ھىندىستاننىڭ ھەرقانداق ھۇجۇمىغا كۈچ ئىشلىتىپ جاۋاب قايتۇرىدىغانلىقىنى كۆپ قېتىم ئوچۇق-ئاشكارا ھالدا بىلدۈردى.

خەلقئارا جەمئىيەت تالاش-تارتىشلىق كەشمىر رايونى ئۈچۈن كۆپ قېتىم ئۇرۇش قىلغان يېڭى دېھلى بىلەن ئىسلامئابادقا جىددىيچىلىكنى تۆۋەنلىتىش ئۈچۈن بېسىم ئىشلەتمەكتە.

ھىندىستان دۆلەت  مۇداپىئەسى مەنبەلىرىگە كۆرە، ئىككى تەرەپ ئوتتۇرىسىدىكى ھەقىقىي چېگرا ھېسابلىنىدىغان ھەربىيلەشتۈرۈلگەن كونترول لىنىيەسىنى بويلاپ ئۇدا 9 ھەپتىدىن كۆپرەك ۋاقىتتىن بۇيان ھەر كېچىسى تاكى تاڭ ئاتقانغا قەدەر بىر - بىرىگە قارشى ئوق چىقىرىشماقتا.

 شېرىف مالايشىيا زىيارىتىنى كېچىكتۈردى

 تەخمىنەن 15 مىليون ئاھالىسى بىلەن مۇسۇلمانلار كۆپ سانلىقنى تەشكىل قىلىدىغان كەشمىر، پاكىستان بىلەن ھىندىستان ئوتتۇرىسىدا پارچىلىنىپ كەتكەن بولسىمۇ، ئەمما ھەر ئىككى دۆلەت كەشمىرنىڭ ئىگىلىك ھوقۇقىنىڭ ئۆزىگە تەۋە ئىكەنلىكىنى ئىلگىرى سۈرمەكتە.

 

پاكىستان تەرەپتە بالىلار ئويۇن ساھەلىرىدە جىددىي ئەھۋاللارغا تاقابىل تۇرۇش مەشىقلىرى ئېلىپ بېرىلدى، رايون ئاھالىلىرىدىن يېمەكلىك ۋە دورا زاپاس قىلىش تەلەپ قىلىندى، دىنىي مەكتەپلەر تاقالدى.

       ھىندىستاننىڭ كونتروللۇقىدىكى كەشمىردە كەڭ كۆلەملىك قوراللىق كىشىلەرنى ئاختۇرۇش - تۇتۇش ھەرىكىتى داۋاملاشماقتا، چېگرا بويىدا ياشايدىغانلار يىراققا كۆچۈپ كەتمەكتە ياكى توقۇنۇشلاردىن ئەنسىرەپ پاناھ جايلىرىنى يوق قىلماقتا.

مالايشىيا باش مىنىستىرى ئەنۋەر ئىبراھىم دۈشەنبە كۈنى بايانات بېرىپ، شېرىفنىڭ جۈمە كۈنى مالايشىياغا قىلماقچى بولغان رەسمىي زىيارىتىنى جىددىيچىلىكنىڭ كۈچىيىشى سەۋەبىدىن كېچىكتۈرگەنلىكىنى ئېيتتى.

ئىبراھىمنىڭ ئىشخانىسىدىن بېرىلگەن باياناتتا، ئىككى تەرەپنىڭ يەكشەنبە كېچىسى سۆھبەت ئۆتكۈزگەنلىكىنى، شېرىفنىڭ «بۇ يىل ئىچىدە مالايشىيادا رەسمىي زىيارەتتە بولۇشنى تۆت كۆزى بىلەن كۈتۈۋاتقانلىقىنى بىلدۈرگەنلىكى» قەيت قىلىندى.

ئىران تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ئابباس ئېراقچى دۈشەنبە كۈنى رەسمىي زىيارەت ئۈچۈن ئىسلامئابادتا ئىدى.

ئۇچۇر - ئالاقە ئىشلىرى مىنىستىرى ئاتتائۇللاھ تارار دۈشەنبە كۈنى پاكىستاننىڭ كونتروللۇقىدىكى كەشمىرگە قىلغان زىيارىتى جەريانىدا مۇخبىرلارغا بەرگەن باياناتىدا: «پاكىستان ئۆز دەۋاسىنى دوست دۆلەتلەرگە سۇنماقتا» دېدى.

ئىزدىنىڭ
ئەردوغان: «تۈركىيە دۇنيادا ئوخشىشى ئاز ئۇچرايدىغان بىر مۇۋەپپەقىيەت ھېكايىسىنى يازماقتا»
ئىران ئامېرىكانىڭ ئۇچقۇچىسىز ئايروپىلانىنى ئېتىپ چۈشۈرگەنلىكىنى ئىلگىرى سۈردى
ياۋروپا ئىتتىپاقى رۇسىيەنىڭ ئاگاھلاندۇرۇشىغا قارىماي كىيېۋدىكى دىپلوماتلىرىنى چېكىندۈرمەيدۇ
بىشكەكتە 10-نۆۋەتلىك تۈركىيە-قىرغىزىستان تۈرك كىنو كۈنلىرى ئۆتكۈزۈلىدۇ
رۇسىيە چەتئەللىكلەرگە ۋە دىپلوماتلارغا كىيېۋدىن ئايرىلىش چاقىرىقى ئېلان قىلدى
شۋېتسىيە تاماكا چېكىش نىسبىتىنىڭ %5 نىڭ ئاستىغا چۈشۈشى بىلەن تاماكا چېكىلمەيدىغان دۆلەتكە ئايلاندى
ئىسرائىلىيە غەززەدە ئىرقىي قىرغىنچىلىقنى داۋاملاشتۇرماقتا
ئىسرائىلىيە پىرېزىدېنتى ھېرزوگ ئىسرائىلىيە جەمئىيىتىنى «ۋەھشىي/يىرتقۇچ» دەپ سۈپەتلىدى
تەخمىنەن 2 مىليون مۇسۇلمان ھەج ئۈچۈن مىناغا يۈزلەندى
تۈركىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى "25-ماي ئافرىقا كۈنى" ھەققىدە بايانت ئېلان قىلدى
زېلېنسكىي تۈنۈگۈن رۇسىيە ھاۋا ھۇجۇمى قىلغان كىيېۋ ھەققىدە بايانات ئېلان قىلدى
ئەنگلىيە مۇداپىئە مىنىستىرىنىڭ ئايروپىلانى رۇسىيە چېگراسىغا يېقىن جايدا زىيانكەشلىككە ئۇچرىدى
فىنلاندىيە پىرېزىدېنتى رۇسىيە-ئۇكرائىنا مۇزاكىرىلىرىدە ياۋروپاغا ۋەكىللىك قىلىشقا تەييار
جۇمھۇر رەئىس ئەردوغان ئافرىقا كۈنى ۋە ئافرىقا بىرلىكىنىڭ قۇرۇلغانلىق خاتىرە يىلىنى تەبركلىدى
مالايسىيا غەززە كېمە ئەترىتى ئاكتىپىستلىرى ئۈچۈن ئىسرائىلىيەگە قارشى خەلقئارا سوتقا ئەر سۇنىدۇ