ئوچېرىك
2 مىنۇت ئوقۇش
ۋېنگىرىيە خەلقئارا جىنايى ئىشلار سوت مەھكىمىسىدىن چېكىنىش قانۇن لايىھەسىنى تەستىقلىدى
ۋېنگىرىيە ھۆكۈمىتى ئىسرائىلىيە باش مىنىستىرى بېنيامىن نېتانياھۇ ئۈستىدىن چىقىرىلغان قارارلار سەۋەبىدىن خەلقئارا جىنايى ئىشلار سوت مەھكىمىسىگە نارازىلىق بىلدۈرۈپ، مەھكىمىدىن چېكىنىپ چىقىش مۇساپىسىنى باشلىغانلىقىنى جاكارلىدى.
ۋېنگىرىيە  خەلقئارا جىنايى ئىشلار سوت مەھكىمىسىدىن چېكىنىش قانۇن لايىھەسىنى تەستىقلىدى
/ AP
2025-يىلى5-ئاينىڭ20-كۈنى

ۋېنگىرىيە  خەلقئارا جىنايى ئىشلار سوت مەھكىمىسىدىن چېكىنىش قانۇن لايىھەسىنى تەستىقلىدى.

ۋېنگىرىيە پارلامېنتى دۆلەتنىڭ خەلقئارا جىنايى ئىشلار سوت مەھكىمىسىدىن بىر يىللىق چېكىنىپ چىقىش مۇساپىسىنى باشلاش نىشان قىلىنغان قانۇن لايىھەسىنى تەستىقلىدى. باش مىنىستىر ۋىكتور ئوربان ھۆكۈمىتى  خەلقئارا جىنايى ئىشلار سوت مەھكىمىسىنىڭ «سىياسىي» بىر ئورگانغا ئايلىنىپ قالغانلىقىنى بىلدۈردى.

ئوربان ھۆكۈمىتى خەلقئارا جىنايى ئىشلار سوت مەھكىمىسىنىڭ تۇتۇش بۇيرۇقىغا قارىماي، ئىسرائىلىيە باش مىنىستىرى بېنيامىن نېتانياھۇنىڭ ۋېنگىرىيەگە قىلغان نادىر زىيارىتىدىن كېيىن، 3-ئاپرېل كۈنى مەھكىمىدىن چېكىنىپ چىقىش قارارىنى ئېلان قىلدى.

  خەلقئارا جىنايى ئىشلار سوت مەھكىمىسىگە ئەزا دۆلەتلەر مەجلىسى باشقارمىسى ۋېنگىرىيەنىڭ بۇ قارارىغا قارىتا ئەندىشىلىرىنى ئىپادىلىدى.

خەلقئارا جىنايى ئىشلار سوت مەھكىمىسى ئۇرۇش جىنايەتلىرى، ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەتلەر ۋە ئىرقىي قىرغىنچىلىق جىنايىتى بىلەن ئەيىبلەنگەنلەرنى سوتلاش مەقسىتىدە ئۇدا 20 يىلدىن كۆپرەك ۋاقىت ئىلگىرى قۇرۇلغان. ئەمما، ئوربان ئۆتكەن ئايدا بەرگەن باياناتىدا،  خەلقئارا جىنايى ئىشلار سوت مەھكىمىسىنىڭ ئەمدى «بىتەرەپ ۋە قانۇننى ئاساس قىلىدىغان سوت مەھكىمىسى ئەمەس، بەلكى سىياسىي بىر سوت مەھكىمىسى» گە ئايلىنىپ قالغانلىقىنى قەيت قىلدى.

ۋېنگىرىيە ئىسرائىلىيە باش مىنىستىرىنى تۇتۇش پىكرىنى رەت قىلىپ، تۇتۇش قارارىنى «ھەددىدىن ئاشقانلىق» دەپ ئاتىدى.

 نېتانياھۇنىڭ تۇتقۇن قىلىنىشى بىر بۇرۇلۇش نۇقتىسى

  خەلقئارا جىنايى ئىشلار سوت مەھكىمىسىنىڭ قۇرغۇچى ئەزالىرىدىن بىرى بولغان ۋېنگىرىيە 2001-يىلى مەھكىمىنىڭ قۇرغۇچى ھۆججىتىنى تەستىقلىغان، ئەمما بۇ قانۇن تېخى كۈچكە ئىگە بولمىغان.

 

 خەلقئارا جىنايى ئىشلار سوت مەھكىمىسىدىن چېكىنىپ چىقىشقا دائىر قانۇن لايىھەسى سەيشەنبە كۈنى 37 گە قارشى  134 ئاۋاز بىلەن ماقۇللاندى.

مۇئاۋىن باش مىنىستىر زسولت سېمجېن تەرىپىدىن پارلامېنتقا سۇنۇلغان قانۇن لايىھەسىدە مۇنداق دېيىلىدۇ:

 «ۋېنگىرىيە خەلقئارالىق تەشكىلاتلارنىڭ — بولۇپمۇ جىنايى ئىشلار سوت مەھكىمىلىرىنىڭ — سىياسىي تەسىر كۆرسىتىش ۋاسىتىسى سۈپىتىدە ئىشلىتىلىشىنى قەتئىي رەت قىلىدۇ.»

نېتانياھۇ ۋېنگىرىيەنىڭ  خەلقئارا جىنايى ئىشلار سوت مەھكىمىسىدىن ئايرىلىش قارارىنى «دادىل ۋە پىرىنسىپلىق بىر قارار» دەپ ئاتىدى.

غەززەدە ئۇرۇش جىنايەتلىرىنى سادىر قىلىش بىلەن ئەيىبلىنىپ خەلقئارا جىنايى ئىشلار سوت مەھكىمىسى تەرىپىدىن تۇتۇش بۇيرۇقى چىقىرىلغان ئىسرائىلىيە باش مىنىستىرى نېتانياھۇ بۇ ئەيىبلەشلەرنى رەت قىلماقتا.

بىر دۆلەتنىڭ  خەلقئارا جىنايى ئىشلار سوت مەھكىمىسىدىن چېكىنىپ چىقىشى بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى باش كاتىپىغا يازما ئۇقتۇرۇش قىلىنغاندىن بىر يىل كېيىن كۈچكە ئىگە بولىدۇ.

ئىزدىنىڭ
ئىسرائىلىيە ئىراننىڭ شىراز شەھىرىدىكى نېفىت خىمىيە زاۋۇتىغا ھۇجۇم قىلغانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى
ئامېرىكا بىلەن ئىسرائىلىيە ئىراننىڭ ئايرودۇرۇملىرى ۋە شەھەرلىرىنى بومباردىمان قىلدى
ئىستانبۇلدىكى ئىسرائىلىيە كونسۇلخانىسى يېنىدا ئۈچ تېررورچى بىر تەرەپ قىلىندى
ئىراننىڭ ئۆچ ئېلىش ھۇجۇمى ئىسرائىلىيەدە خىمىيەلىك ئېقىپ كېتىش خەۋپى تۇغدۇردى
ئىران: «پاكىستاننىڭ ئوتتۇرا شەرق تىنچلىق سۆھبىتىدىكى رولى «ھالقىلىق باسقۇچقا يېقىنلاشتى»
فىرانسىيە ئامېرىكانى ئىراننىڭ ئۇل ئەسلىھەلىرىگە ھۇجۇم قىلىشتىن ئاگاھلاندۇردى
دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى غەززەدىكى تارقاقلاشتۇرۇش پائالىيەتلىرىنى توختاتتى
تېھران ئاھالىلىرى ترامپنىڭ ئەڭ ئاخىرقى تەھدىتلىرىدىن كېيىن ئېنىقسىزلىققا تەييارلىق قىلماقتا
ئەرەب ئەللىرى ئاشقۇن ئوڭچىل ئىسرائىلىيە مىنىستىرىنىڭ مەسجىدى ئەقساغا بېسىپ كىرىشىنى قاتتىق ئەيىبلىدى
تۈركىيە سەئۇدى ئەرەبىستان بىلەن ۋاسىتىلىك (ترانسىت) سودىنى باشلىدى
يادرو ئېنېرگىيەسى ئاگېنتلىقى: ئىران  يادرو ئىستانسىسى ئەتراپىدىكى ھۇجۇملار توختىتىلىشى كېرەك
ئانتونىيو كوستا: ئامېرىكا-ئىسرائىلىيەنىڭ ئىران ئاممىۋىي ئۇل ئەسلىھەلىرىگە قىلغان ھۇجۇملىرى قانۇنسز
ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە ھۇجۇمى ئىراننىڭ ئەڭ چوڭ نېفىت خىمىيە بىرلەشمە زاۋۇتىغا زەربە بەردى
ئىسرائىلىيەلىك قانۇنسىز كۆچمەنلەر ھۇجۇمىدىن كېيىن، پەلەستىندىن خەلقئارانى ھەرىكەتكە ئۆتۈشكە چاقىردى
خىتاي مۇتەخەسسىسلىرى ئىراننىڭ ئامېرىكا ئايروپىلانلىرىنى ئېتىپ چۈشۈرۇشىگە يېتەكچىلىك قىلىۋاتامدۇ؟