ئەنقەرەدە «خەلقئارا قەدىمكى تۈرك تىلى مۇھاكىمە يىغىنى» ئۆتكۈزۈلدى
تۈرك دۇنياسى
2 مىنۇت ئوقۇش
ئەنقەرەدە «خەلقئارا قەدىمكى تۈرك تىلى مۇھاكىمە يىغىنى» ئۆتكۈزۈلدىتۈرك تىل ئورگىنى (TDK) بىلەن ئەنقەرە ئۇنىۋېرسىتېتى تىل ۋە تارىخ-جۇغراپىيە فاكۇلتېتىنىڭ ھەمكارلىقىدا ئۇيۇشتۇرۇلغان «خەلقئارا قەدىمكى تۈرك تىلى سېمپوزيۇمى (مۇھاكىمە يىغىنى)»، 4-5-دېكابىر كۈنلىرى ئەنقەرەدە ئۆتكۈزۈلدى.
خەلقئارا قەدىمكى تۈرك تىلى مۇھاكىمە يىغىنى / TRT
2025-يىلى12-ئاينىڭ4-كۈنى

تۈركشۇناسلىق ساھەسىنىڭ سەركە تەتقىقاتچىلىرىنى بىر يەرگە جەم قىلغان بۇ سېمپوزيۇمدا، قەدىمكى تۈرك تىلى مىراسى ھەرتەرەپلىمە مۇھاكىمە قىلىندى.

سېمپوزيۇمنىڭ ئېچىلىش نۇتۇقلىرىنى ئەنقەرە ئۇنىۋېرسىتېتى تىل ۋە تارىخ-جۇغراپىيە فاكۇلتېتىنىڭ مۇدىرى پىروفېسسور دوكتور ئېرفان ئالبايراق بىلەن تۈرك تىل ئورگىنى رەئىسى پىروفېسسور دوكتور ئوسمان مەرت سۆزلىدى.

پىروفېسسور دوكتور ئېرپان ئالبايراق سۆزىدە، فاكۇلتېت قۇرۇلغانلىقىنىڭ 90 يىللىقى مۇناسىۋىتى بىلەن ئۆتكۈزۈلگەن بۇ پائالىيەتنىڭ سىمۋوللۇق ئەھمىيىتىنى تىلغا ئېلىپ، تۈرك تىلىنىڭ تارىخىي مىراسى ۋە مەدەنىيەت ئىزچىللىقىنى قوغداشنىڭ مۇھىم مەسئۇلىيەت ئىكەنلىكىنى تەكىتلىدى. ئالبايراق، ئاتاتۈركنىڭ تۈرك تىلىغا بەرگەن ئەھمىيىتىنى ئەسلىتىپ ئۆتۈپ، فاكۇلتېتنىڭ قەدىمكى تۈرك تىلى تەتقىقاتىدىكى 90 يىللىق جۇغلانمىسىنى ئالاھىدە تىلغا ئالدى. شۇنداقلا، تۈرك تىلىنىڭ پەرقلىق رايونلاردىكى ئىزلىرىنىڭ ئىلمىي ئۇسۇللار بىلەن تەتقىق قىلىنىشىنىڭ مۇھىملىقىغا  ئىشارەت قىلىپ ئۆتتى.

تۈرك تىل ئورگىنى رەئىسى پىروفېسسور دوكتور ئوسمان مەرت بولسا، قەدىمكى تۈرك تىلىنىڭ پەقەتلا تارىخىي بىر دەۋر ئەمەس، بەلكى مىللەتنىڭ مەدەنىيەت خاتىرىسىنىڭ جەۋھىرى ئىكەنلىكىنى قەيت قىلدى. ئورخۇندىن ئۇيغۇر ۋە قاراخانىيلار قوليازمىلىرىغىچە سوزۇلغان باي تىل مىراسىنىڭ تۈرك تەپەككۇر دۇنياسىنىڭ ئۇل تاشلىرىنى شەكىللەندۈرگەنلىكىنى بىلدۈرگەن مەرت، ياش تەتقىقاتچىلارنى بۇ مىراسنى ئەستايىدىللىق بىلەن تەتقىق قىلىشقا چاقىردى. ئۇ يەنە سېمپوزيۇمنىڭ تۈركشۇناسلىق ئەدەبىياتىغا يېڭى تۆھپىلەرنى قوشىدىغانلىقىغا ئىشىنىدىغانلىقىنى ئىپادىلىدى.

ئېچىلىش يىغىنىنىڭ رىياسەتچىلىكىنى پىروفېسسور دوكتور سەما بارۇتچۇ ئۆزەندەر ئۈستىگە ئالدى. بۇ يىغىندا «ئۇيغۇر يېزىقىدىكى ئوغۇز داستانى» ۋە خاكاسىيەنىڭ تەپسېي تېغىدىكى غاردىن تېپىلغان قەدىمكى تۈرك پۈتۈكى ھەققىدە دوكلاتلار سۇنۇلدى.

سېمپوزيۇمنىڭ تۇنجى كۈنىدىكى يىغىنلاردا «قۇتادغۇبىلىك»، ئورخۇن ئابىدىلىرىدىكى بايانچىلىق، قەدىمكى تۈرك تىلى قانۇن ھۆججەتلىرى، كۆك تۈركچىنىڭ سۆز-لۇغەت ئالاھىدىلىكلىرى، قەدىمكى تۈرك تىلىدىكى سان ناملىرى، تۈرك خاقانلىقى پۈتۈكلىرى قاتارلىق تېمىلار مۇھاكىمە قىلىندى. شۇنداقلا، تېكىست ئايلاندۇرۇشتا سەل قارالغان مەدەنىيەت كودلىرى ۋە قەدىمكى تۈرك تىلىدىكى سېمانتىكىلىق (مەنىداشلىق) ياساش ئۇسۇللىرى ھەققىدىكى تەتقىقاتلارمۇ مۇزاكىرە قىلىندى.

تۈركىيە، قازاقىستان، قىرغىزىستان، ئەزەربەيجان، ياپونىيە ۋە خىتاي قاتارلىق دۆلەتلەردىن تىلشۇناسلار قاتناشقان سېمپوزيۇمغا، تۈرك شېۋىلىرى ۋە تىلشۇناسلىق كەسپىدە ئوقۇۋاتقان ئوقۇغۇچىلارمۇ زور قىزىقىش بىلەن قاتناشتى.

ئىزدىنىڭ
سۈرىيە دائىرىلىرى تېررورلۇق تەشكىلاتى ي پ گ قويۇپ بەرگەن 81 نەپەر دائىش مەھبۇسىنى قايتىدىن تۇتتى
ئىراندىكى نامايىشلاردا قازا قىلغانلارنىڭ سانى 4000 دىن ئاشتى
ئامېرىكا مالىيە مىنىستىرى گىرېنلاندىيە مەسىلىسىدە خىتاي تەھدىتى بارلىقىنى ئىما قىلدى
خاككېرلار ئىراننىڭ تېلېۋىزىيە ئىستانسىسىغا ھۇجۇم قىلدى
خىتايدا تۇغۇت نىسبىتى ئەڭ تۆۋەن سەۋىيەگە چۈشۈپ قالدى
ترامپ گىرېنلاندىيەدىكى «رۇسىيە تەھدىتى» گە تاقابىل تۇرۇشقا ۋەدە بەردى
سۈرىيە پىرېزىدېنتى دۆلەتتىكى بىخەتەرلىك ئۆزگىرىشلىرى سەۋەبىدىن گېرمانىيە زىيارىتىنى كېچىكتۈردى
ئىسپانىيەدىكى يۇقىرى سۈرئەتلىك پويىز ۋەقەسىدە  ئاز دېگەندە 21 كىشى ئۆلۈپ، ئونلىغان كىشى يارىلاندى
تۈركىيە سۈرىيەنىڭ ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىنى قوللايدۇ، بىرلىككە ۋە تولۇق بىر گەۋدىلىشىشكە چاقىرىدۇ
سۈرىيە ئۇرۇش توختىتىشنى ھاياتىي بىر قەدەم سۈپىتىدە قارشى ئالدى
ئىسپانىيەدىكى پويىز ۋەقەسىدە ھاياتىدىن ئايرىلغانلار سانى 39 غا يەتتى
ياۋروپا ئىتتىپاقى ترامپنىڭ تاموژنا تەھدىتىدىن كېيىن جىددىي يىغىن چاقىرىدۇ
ئەردوغان: سۈرىيەدە تېررورىزمنىڭ پۈتۈنلەي تازىلىنىشى ناھايىتى مۇھىم
تۈركىيە: سۈرىيەدىكى ئۆزگىرىشلەر «تېررورىزمدىن تازىلانغان رايون» ئۈچۈن بۇرۇلۇش نۇقتىسى ھېسابلىنىدۇ
ئىشغالىيەت ئاستىدىكى غەربىي قىرغاقتا ئىسرائىلىيەلىك قانۇنسىز كۆچمەنلەر 4 پەلەستىنلىكنى يارىلاندۇردى