ئەنقەرەدە «خەلقئارا قەدىمكى تۈرك تىلى مۇھاكىمە يىغىنى» ئۆتكۈزۈلدى
تۈرك دۇنياسى
2 مىنۇت ئوقۇش
ئەنقەرەدە «خەلقئارا قەدىمكى تۈرك تىلى مۇھاكىمە يىغىنى» ئۆتكۈزۈلدىتۈرك تىل ئورگىنى (TDK) بىلەن ئەنقەرە ئۇنىۋېرسىتېتى تىل ۋە تارىخ-جۇغراپىيە فاكۇلتېتىنىڭ ھەمكارلىقىدا ئۇيۇشتۇرۇلغان «خەلقئارا قەدىمكى تۈرك تىلى سېمپوزيۇمى (مۇھاكىمە يىغىنى)»، 4-5-دېكابىر كۈنلىرى ئەنقەرەدە ئۆتكۈزۈلدى.
خەلقئارا قەدىمكى تۈرك تىلى مۇھاكىمە يىغىنى / TRT
2025-يىلى12-ئاينىڭ4-كۈنى

تۈركشۇناسلىق ساھەسىنىڭ سەركە تەتقىقاتچىلىرىنى بىر يەرگە جەم قىلغان بۇ سېمپوزيۇمدا، قەدىمكى تۈرك تىلى مىراسى ھەرتەرەپلىمە مۇھاكىمە قىلىندى.

سېمپوزيۇمنىڭ ئېچىلىش نۇتۇقلىرىنى ئەنقەرە ئۇنىۋېرسىتېتى تىل ۋە تارىخ-جۇغراپىيە فاكۇلتېتىنىڭ مۇدىرى پىروفېسسور دوكتور ئېرفان ئالبايراق بىلەن تۈرك تىل ئورگىنى رەئىسى پىروفېسسور دوكتور ئوسمان مەرت سۆزلىدى.

پىروفېسسور دوكتور ئېرپان ئالبايراق سۆزىدە، فاكۇلتېت قۇرۇلغانلىقىنىڭ 90 يىللىقى مۇناسىۋىتى بىلەن ئۆتكۈزۈلگەن بۇ پائالىيەتنىڭ سىمۋوللۇق ئەھمىيىتىنى تىلغا ئېلىپ، تۈرك تىلىنىڭ تارىخىي مىراسى ۋە مەدەنىيەت ئىزچىللىقىنى قوغداشنىڭ مۇھىم مەسئۇلىيەت ئىكەنلىكىنى تەكىتلىدى. ئالبايراق، ئاتاتۈركنىڭ تۈرك تىلىغا بەرگەن ئەھمىيىتىنى ئەسلىتىپ ئۆتۈپ، فاكۇلتېتنىڭ قەدىمكى تۈرك تىلى تەتقىقاتىدىكى 90 يىللىق جۇغلانمىسىنى ئالاھىدە تىلغا ئالدى. شۇنداقلا، تۈرك تىلىنىڭ پەرقلىق رايونلاردىكى ئىزلىرىنىڭ ئىلمىي ئۇسۇللار بىلەن تەتقىق قىلىنىشىنىڭ مۇھىملىقىغا  ئىشارەت قىلىپ ئۆتتى.

تۈرك تىل ئورگىنى رەئىسى پىروفېسسور دوكتور ئوسمان مەرت بولسا، قەدىمكى تۈرك تىلىنىڭ پەقەتلا تارىخىي بىر دەۋر ئەمەس، بەلكى مىللەتنىڭ مەدەنىيەت خاتىرىسىنىڭ جەۋھىرى ئىكەنلىكىنى قەيت قىلدى. ئورخۇندىن ئۇيغۇر ۋە قاراخانىيلار قوليازمىلىرىغىچە سوزۇلغان باي تىل مىراسىنىڭ تۈرك تەپەككۇر دۇنياسىنىڭ ئۇل تاشلىرىنى شەكىللەندۈرگەنلىكىنى بىلدۈرگەن مەرت، ياش تەتقىقاتچىلارنى بۇ مىراسنى ئەستايىدىللىق بىلەن تەتقىق قىلىشقا چاقىردى. ئۇ يەنە سېمپوزيۇمنىڭ تۈركشۇناسلىق ئەدەبىياتىغا يېڭى تۆھپىلەرنى قوشىدىغانلىقىغا ئىشىنىدىغانلىقىنى ئىپادىلىدى.

ئېچىلىش يىغىنىنىڭ رىياسەتچىلىكىنى پىروفېسسور دوكتور سەما بارۇتچۇ ئۆزەندەر ئۈستىگە ئالدى. بۇ يىغىندا «ئۇيغۇر يېزىقىدىكى ئوغۇز داستانى» ۋە خاكاسىيەنىڭ تەپسېي تېغىدىكى غاردىن تېپىلغان قەدىمكى تۈرك پۈتۈكى ھەققىدە دوكلاتلار سۇنۇلدى.

سېمپوزيۇمنىڭ تۇنجى كۈنىدىكى يىغىنلاردا «قۇتادغۇبىلىك»، ئورخۇن ئابىدىلىرىدىكى بايانچىلىق، قەدىمكى تۈرك تىلى قانۇن ھۆججەتلىرى، كۆك تۈركچىنىڭ سۆز-لۇغەت ئالاھىدىلىكلىرى، قەدىمكى تۈرك تىلىدىكى سان ناملىرى، تۈرك خاقانلىقى پۈتۈكلىرى قاتارلىق تېمىلار مۇھاكىمە قىلىندى. شۇنداقلا، تېكىست ئايلاندۇرۇشتا سەل قارالغان مەدەنىيەت كودلىرى ۋە قەدىمكى تۈرك تىلىدىكى سېمانتىكىلىق (مەنىداشلىق) ياساش ئۇسۇللىرى ھەققىدىكى تەتقىقاتلارمۇ مۇزاكىرە قىلىندى.

تۈركىيە، قازاقىستان، قىرغىزىستان، ئەزەربەيجان، ياپونىيە ۋە خىتاي قاتارلىق دۆلەتلەردىن تىلشۇناسلار قاتناشقان سېمپوزيۇمغا، تۈرك شېۋىلىرى ۋە تىلشۇناسلىق كەسپىدە ئوقۇۋاتقان ئوقۇغۇچىلارمۇ زور قىزىقىش بىلەن قاتناشتى.

ئىزدىنىڭ
ئىستانبۇلدىكى ئىسرائىلىيە كونسۇلخانىسى يېنىدا ئۈچ تېررورچى بىر تەرەپ قىلىندى
ئىراننىڭ ئۆچ ئېلىش ھۇجۇمى ئىسرائىلىيەدە خىمىيەلىك ئېقىپ كېتىش خەۋپى تۇغدۇردى
ئىران: «پاكىستاننىڭ ئوتتۇرا شەرق تىنچلىق سۆھبىتىدىكى رولى «ھالقىلىق باسقۇچقا يېقىنلاشتى»
فىرانسىيە ئامېرىكانى ئىراننىڭ ئۇل ئەسلىھەلىرىگە ھۇجۇم قىلىشتىن ئاگاھلاندۇردى
دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى غەززەدىكى تارقاقلاشتۇرۇش پائالىيەتلىرىنى توختاتتى
تېھران ئاھالىلىرى ترامپنىڭ ئەڭ ئاخىرقى تەھدىتلىرىدىن كېيىن ئېنىقسىزلىققا تەييارلىق قىلماقتا
ئەرەب ئەللىرى ئاشقۇن ئوڭچىل ئىسرائىلىيە مىنىستىرىنىڭ مەسجىدى ئەقساغا بېسىپ كىرىشىنى قاتتىق ئەيىبلىدى
تۈركىيە سەئۇدى ئەرەبىستان بىلەن ۋاسىتىلىك (ترانسىت) سودىنى باشلىدى
يادرو ئېنېرگىيەسى ئاگېنتلىقى: ئىران  يادرو ئىستانسىسى ئەتراپىدىكى ھۇجۇملار توختىتىلىشى كېرەك
ئانتونىيو كوستا: ئامېرىكا-ئىسرائىلىيەنىڭ ئىران ئاممىۋىي ئۇل ئەسلىھەلىرىگە قىلغان ھۇجۇملىرى قانۇنسز
ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە ھۇجۇمى ئىراننىڭ ئەڭ چوڭ نېفىت خىمىيە بىرلەشمە زاۋۇتىغا زەربە بەردى
ئىسرائىلىيەلىك قانۇنسىز كۆچمەنلەر ھۇجۇمىدىن كېيىن، پەلەستىندىن خەلقئارانى ھەرىكەتكە ئۆتۈشكە چاقىردى
خىتاي مۇتەخەسسىسلىرى ئىراننىڭ ئامېرىكا ئايروپىلانلىرىنى ئېتىپ چۈشۈرۇشىگە يېتەكچىلىك قىلىۋاتامدۇ؟
پاكىستان: ئىران ئامېرىكا بىلەن ئىسرائىلىيەنىڭ ھۇجۇملىرىنىڭ توختىتىلىشىنى تەلەپ قىلدى
ئامېرىكانىڭ ئىراندا  چۈشۈرىۋېتىلگەن ئايروپىلانلارنىڭ ھەر بىرىنىڭ تەننەرخى 100 مىليون دوللار