ئامېرىكا بىلەن ئىران ئوتتۇرىسىدا ئاپرېل ئېيىدىن بۇيان ئۈزلۈكسىز داۋاملىشىۋاتقان «جىددىيچىلىك ۋە مۇزاكىرە» مۇساپىسىدە تارىخىي بىر بۇرۇلۇش نۇقتىسىغا يېتىپ كېلىنگەنلىكى ئىلگىرى سۈرۈلدى. پاكىستان باش مىنىستىرى شاھباز شەرىفنىڭ «ئۆزئارا يول قويۇش (كېلىشىم) تېكىستى تەييار» دېگەن باياناتى ۋە ئامېرىكا پېرىزىدېنتى دونالد ترامپنىڭ «ئىنتايىن قالتىس بىر كېلىشىم تۈزدۈك» دېگەن سۆزى بىلەن بىرگە بۇ جەرياندا، تەرەپلەرنىڭ مۇزاكىرە ئۈستىلىدىكى شەرتلىرى ۋە ئۆزئارا قوشۇلغان «ئىسلامئاباد كېلىشىمى» نىڭ تەپسىلاتلىرى ئېنىقلىشىشقا باشلىدى.
ت ر ت خەۋەر قانىلىنىڭ تېھران ۋەكىلى ھارۇن ئايكاچ ۋە واشىنگتون مۇخبىرى تۇنا شانلىنىڭ يەتكۈزگەن مەلۇماتلىرىغا قارىغاندا، ئىككى دۆلەت ئوتتۇرىسىدىكى دىپلوماتىيەلىك ئالاقە رېتمى «ئۆزئارا چۈشىنىش ھاسىل قىلىش» باسقۇچىغا يەتكەن. بىراق يادرو ماتېرىياللىرىنىڭ يوقىتىلىشى ۋە ئىران ئىچىدىكى سىياسىي پىكىر دائىرىلىرى ئاخىرقى ئىمزانىڭ ئالدىدىكى نازۇك ۋەزىيەتنى يەنىلا ساقلاپ قالماقتا.
تېھراننىڭ شەرتى: يادرو ماتېرىياللىرىنى يوقىتىش ئەمەس، زەئىپلەشتۈرۈش
ئىران تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ئابباس ئاراقچىنىڭ «ئىسلامئاباد كېلىشىمى» دەپ ئاتىغان دەسلەپكى تېكىستىگە قارىتا تېھران تەرەپتىن سىرتقا چىققان مەلۇماتلار، ئىراننىڭ ئىستراتېگىيەلىك قايتۇرما قەدەملىرىنى ۋە قەتئىي يول قويمايدىغان قىزىل سىزىقلىرىنى ئوتتۇرىغا قويماقتا.
ھارۇن ئايكاچنىڭ مەلۇماتلىرىغا ئاساسلانغاندا، تېھران ھۆكۈمىتى، ئەڭ چېگىش مەسىلە بولغان يادرو تېمىسىنى «كېيىنكى ئىككىنچى بىر باسقۇچقا» قالدۇرۇشنى قوبۇل قىلدى. ئىران قويۇقلاندۇرۇلغان ئۇراننىڭ دۆلەت سىرتىغا چىقىرىلىشىغا قەتئىي تۈردە شەرت قويۇپ، بۇنىڭ ئورنىغا زاپاسلارنى «سۇيۇقلاندۇرۇش» (قۇۋۋىتىنى تۆۋەنلىتىش) ئۇسۇلىنى تەكلىپ قىلماقتا. ھورمۇز بوغۇزىنىڭ سودا قاتنىشىغا ئېچىۋېتىلىشى كۆزدە تۇتۇلۇۋاتقان بىر پەيتتە، بىخەتەرلىكنىڭ ئىران ۋە ئوماننىڭ كونتروللۇقىدا قېلىشى جەزمەن شەرت قىلىنماقتا. ئىسرائىلىيەنىڭ لىۋان ھۇجۇملىرىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالغان ھالدا رايوندىكى بارلىق فىرونتلاردىكى ئۇرۇشنىڭ پۈتۈنلەي ئاخىرلاشتۇرۇلۇشى، تېھراننىڭ مۇزاكىرە ئۈستىلىدىكى ئەڭ ئالدىنقى نىشانلىرى قاتارىدىن ئورۇن ئالماقتا. بۇ مۇساپە جەريانىدا ئىراننىڭ خەلقئارالىق سىستېمىدىكى توڭلىتىلغان مال-مۈلۈكلىرىنىڭ تولۇق قايتۇرۇلۇشى نىشان قىلىنماقتا.
واشىنگتوننىڭ 5 ماددىلىق پىلانى ۋە «60 كۈنلۈك» ۋاقىت جەدۋىلى تۆۋەندىكىچە
تۇنا شانلىنىڭ واشىنگتوننىڭ پەردە ئارقىسىدىن يەتكۈزگەن ۋە ئامېرىكالىق يۇقىرى دەرىجىلىك بىر مەسئۇلنى مەنبە قىلغان «5 ماددىلىق پىلان» مۇنداق مەزمۇنلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ:
ئامېرىكا زاپاسلارنىڭ پۈتۈنلەي يوقىتىلىشى ۋە ئىران سىرتىغا چىقىرىلىشى مەسىلىسىدە ئۆز پىكرىدە چىڭ تۇرۇشىنى داۋاملاشتۇرماقتا.
يادرو پروگراممىسىنىڭ تامامەن ئاخىرلاشتۇرۇلۇشى تەلەپ قىلىنماقتا.
توڭلىتىلغان فوندلارنىڭ قويۇپ بېرىلىشى ئۈچۈن «كېلىشىمگە تولۇق ماسلىشىش » تەلەپ قىلىنماقتا.
دېڭىز قامالىنىڭ ئەمەلدىن قالدۇرۇلۇشى ۋە بوغۇزنىڭ پۈتۈنلەي ئوچۇق تۇرۇشى پىلانلانماقتا.
ئىراننىڭ رايون خاراكتېرلىك گۇرۇھلارغا تەمىنلەۋاتقان مالىيە ياردەملىرىنىڭ پۈتۈنلەي كېسىلىشى تەلەپ قىلىنماقتا.
ئۆزئارا كېلىشىم ھاسىل قىلىنغان تەقدىردە، ئىراننىڭ خەلقئارالىق سىستېمىغا تولۇق كىرىشىنىڭ يولى ئېچىلىشى كۆزدە تۇتۇلماقتا. بۇ رامكا ئاستىدا ئامېرىكا شىركەتلىرىنىڭمۇ ئىران نېفىتىگە ئېرىشىشىنى تەمىنلەيدىغان كەڭ كۆلەملىك بىر ئىقتىسادىي پىلان ئۈستىدە ئەتراپلىق توختىلىنماقتا. تەرەپلەرنىڭ بۇ ھەپتە ئاخىرىدا جەنۋەدە بىر يەرگە جەم بولۇش ئېھتىماللىقى بار بولۇپ، دىپلوماتىيەلىك مەنبەلەر بۇ جەرياننىڭ «ئۈمىدبەخش، بىراق ئىنتايىن ئېھتىياتچانلىق بىلەن» باشقۇرۇلۇشى كېرەكلىكىنى تەكىتلىمەكتە.
