سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
خىتاي گوللاندىيەنى نېكسپېرىيا مەسىلىسىنى تېزدىن ھەل قىلىشقا چاقىردى
گوللاندىيە ۋە خىتاي ئەمەلدارلىرى نېكسپېرىيا (Nexperia) ئۆزەك مەسىلىسىگە بالدۇرراق ھەل قىلىش چارىسى تېپىش ئۈچۈن سۆھبەت ئۆتكۈزۈشنى پىلانلىدى.
خىتاي گوللاندىيەنى نېكسپېرىيا مەسىلىسىنى تېزدىن ھەل قىلىشقا چاقىردى
نېكسپېرىيا ئۆزەك شىركىتىنىڭ ئىشخانا بىناسى. سۈرەت: رويتېرس. / Reuters

خىتاي سودا مىنىستىرلىقى شەنبە (8-نويابىر) كۈنى بايانات ئېلان قىلىپ، خىتاينىڭ گوللاندىيەنىڭ نېكسپېرىيا  ئۆزىكى مەسىلىسىنى بالدۇرراق ھەل قىلىشىنى ئىلگىرى سۈرۈشىنى ئۈمىد قىلىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

مىنىستىرلىق گوللاندىيە ئىقتىساد مىنىستىرلىقىنىڭ ئەمەلدارلارنى خىتايغا سۆھبەت ئۈچۈن ئەۋەتىش تەلىپىگە قوشۇلغانلىقىنى بىلدۈردى.

بېيجىڭ پەيشەنبە (6-نويابىر) كۈنى گوللاندىيەنى نېكسپېرىيا ئۆزەك شىركىتى بىلەن ئۆتكۈزۈلگەن مۇزاكىرەلەر جەريانىدا خىتاينىڭ «ئورۇنلۇق تەلىپى» گە پەرۋا قىلمىغانلىقىنى ئەيىبلەپ، گوللاندىيە ھۆكۈمىتىنى يەر شارى تەمىنلەش زەنجىرى كىرىزىسى ئۈچۈن تولۇق جاۋابكارلىقنى ئۈستىگە ئېلىشى كېرەكلىكىنى ئەسكەرتتى.

خىتاي سودا مىنىستىرلىقىنىڭ باياناتچىسى خې يادوڭ مۇخبىرلارنى كۈتۈۋېلىش يىغىنىدا مۇنداق دېدى:

«گوللاندىيە ھۆكۈمىتى يېقىنقى مۇزاكىرەلەردە خىتاينىڭ مۇۋاپىق تەلىپىگە ئۈنۈملۈك جاۋاب قايتۇرماي، يەر شارى تەمىنلەش زەنجىرى كىرىزىسىنىڭ كۈچىيىشىنى كەلتۈرۈپ چىقاردى.»

ئۇ گوللاندىيە ھۆكۈمىتىنىڭ نېكسپېرىيانىڭ ئىچكى ئىشلىرىغا «نامۇۋاپىق ئارىلىشىشى» نىڭ يەر شارى ئۆزەك تەمىنلەش زەنجىرىدە زور قالايمىقانچىلىق ۋە ئاقساشلارنى پەيدا قىلغانلىقىنى ئېيتتى.

باياناتچىنىڭ خې يادوڭنىڭ سۆزىگە قارىغاندا، خىتاي ئېكسپورت قىلغۇچىلارنىڭ ئېكسپورت ئىجازەتنامىسى ئىلتىماسىغا «تېز سۈرئەتتە» جاۋاب قايتۇرۇپ، ئالاھىدە ئەھۋاللارغا قارىتا ئېكسپورت كەچۈرۈم قىلغان، شۇنداقلا نېكسپېرىيانىڭ خىتايدىكى تارماق شىركىتىنىڭ يەر شارى ئۆزەك تەمىنلەش زەنجىرىنىڭ مۇقىملىقى ۋە بىخەتەرلىكىنى ساقلاشقا ياردەم بېرىش ئۈچۈن تىرىشقان.

ئۇ مۇنداق دېدى:

«خىتاي گوللاندىيەنىڭ خىتاي-گوللاندىيە ۋە خىتاي-ياۋروپا ئىقتىسادىي ۋە سودا مۇناسىۋەتلىرى شۇنداقلا يەر شارى تەمىنلەش زەنجىرىنىڭ مۇقىملىقى ھەمدە بىخەتەرلىكىنى قوغداش نوقتىسىدىن مەسئۇلىيەتچانلىق بىلەن ھەرىكەت قىلىپ، خىتاي بىلەن ھەمكارلىشىشىنى ئۈمىد قىلىدۇ. گوللاندىيە تەرەپ كارخانىلارنىڭ ئىچكى ئىشلىرىغا ئارىلىشىشنى توختىتىپ، نېكسپېرىيا مەسىلىسىگە قارىتا ئىجابىي ھەل قىلىش چارەسى تېپىشى كېرەك.»
ئېكسپورت چەكلىمىسى

بېيجىڭ گوللاندىيەنىڭ 30-سېنتەبىر 1952-يىلدىكى قانۇن بويىچە نېكسپېرىيانى ۋاقىتلىق كونترول قىلغاندىن كېيىن، شىركەتنىڭ خىتايدىكى زاۋۇتلىرى ئۈچۈن ئىشلەپچىقارغان ئۆزەكلەرنى ئېكسپورت قىلىشنى چەكلىگەن. بۇ قانۇن گوللاندىيە ھۆكۈمىتىگە دۆلەت ياكى ياۋروپا ئىشلەپچىقىرىشىغا خەۋپ يەتكۈزۈش ئېھتىمالى بولغان شىركەت قارارلىرىنى توسۇش ياكى بىكار قىلىش ھوقۇقى بېرىدۇ.

گوللاندىيە ئىقتىساد مىنىستىرى ۋىنسېنت كاررېمانس (Vincent Karremans) ياۋروپانىڭ «مۇھىم تېخنىكىلىق ئۇچۇرلار ۋە ئىقتىدارى» دىن ئايرىلىپ قېلىش ئەندىشەلىرىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، گوللاندىيەنىڭ قارارىنى ئاقلىدى.

مەركىزى گوللاندىيەنىڭ نىجمېگېن شەھىرىگە جايلاشقان  نېكسپېرىيا، ماشىنا ۋە ئائىلە ئېلېكترونلۇق مەھسۇلاتلىرىدا ئىشلىتىلىدىغان ئاددىي، ئەمما مۇھىم ئۆزەكلەرنى ئىشلەپچىقىرىدۇ. بۇ شىركەت 2019-يىلى خىتاينىڭ  ۋىڭتېك تېخنولوگىيە (Wingtech Technology)  شىركىتى تەرىپىدىن سېتىۋېلىنغان ئىدى.

ئىزدىنىڭ
ياۋروپا ئىتتىپاقى بىلەن پارس قولتۇقى ھەمكارلىق كېڭىشى ئىراننىڭ تەلەپلىرىنى رەت قىلدى
ئەنگلىيە كوماندىسى ئۈچىنچىلىكنى قولغا كەلتۈردى
ئىران ئامېرىكا بازىلىرىغا ھۇجۇم قىلدى
ۋاشىنگتوندا ئۆتكۈزۈلگەن تۈركىيە-ئامېرىكا F-35 سۆھبىتى «ئۈنۈملۈك» بولغان
ھورمۇز بوغۇزىنى ئايلىنىپ ئۆتىدىغان خام نېفىت تۇرۇبا يولى كېلىشىمى ئىمزالاندى
ئامېرىكا گىرېتسىيەگە ھەربىي جابدۇقلارنى سېتىپ بېرىش پىلانىنى تەستىقلىدى
ئىران ئارمىيەسى: ئامېرىكانىڭ بەھرەيندىكى بازىسىغا ئۇچقۇچىسىز ھاۋا ئاپپاراتى بىلەن ھۇجۇم قىلدۇق
ئامېرىكا تۈنۈگۈن كەچتە ئىرانغا باشلىغان ھۇجۇملىرىنى ئاخىرلاشتۇرغانلىقىنى ئۇقتۇردى
ترامپ نېتانياھۇنىڭ تۈركىيە توغرىسىدىكى تەنقىدلىرىگە غەزەپلەندى
ئامېرىكانىڭ ئىراننىڭ چابەھەر شەھىرىدىكى پورتىغا قىلغان ھۇجۇمىدا دېڭىز كۆزىتىش مۇنارى ۋەيران قىلىندى
15-ئىيۇلدىن كېيىنكى ئېنېرگىيە سىياسەتلىرى
ئۇكرائىنا پىرېزىدېنتى زېلېنسكىي: «بىز ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ تولۇق ئەزاسى بولۇشقا مۇناسىپمىز»
كىيېۋدا رۇسىيەنىڭ ھۇجۇملىرى نەتىجىسىدە 2 كىشى ھاياتىدىن ئايرىلدى
ئامېرىكادا ئىسرائىلىيەگە بېرىلىدىغان ھەربىي ياردەمنى توختىتىش قانۇن لايىھەسى رەت قىلىندى
ئىران: ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنىڭ ھورمۇز بوغۇزىغا ئارىلىشىشىغا يول قويمايمىز