پىكىر-مۇلاھىزىلەر
تۈركىيە
2 مىنۇت ئوقۇش
تۈركىيە ئىسرائىلىيەنىڭ خەلقئارا قانۇنغا خىلاپ قىلمىشلىرىغا قارشى ھەرىكەت قوللىنىشقا چاقىردى
تۈركىيە بۈيۈك مىللەت مەجلىسىنىڭ رەئىسى نۇمان قۇرتۇلمۇش، خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ ئىسرائىلىيە سادىر قىلىۋاتقان خەلقئارا قانۇنغا خىلاپ قىلمىشلار ئالدىدا سۈكۈت قىلىپ تۇرۇشىنىڭ توغرا ئەمەسلىكىنى قەيت قىلدى.
تۈركىيە ئىسرائىلىيەنىڭ خەلقئارا قانۇنغا خىلاپ قىلمىشلىرىغا قارشى ھەرىكەت قوللىنىشقا چاقىردى
نۇمان قۇرتۇلمۇش ياۋروپا پارلامېنت رەئىسلىرى يىغىنىدا مولدوۋا پارلامېنتىنىڭ رەئىسى ئىگور گروسۇ بىلەن كۆرۈشتى. / AA

نۇمان قۇرتۇلمۇش جۈمە كۈنى رىمدا چاقىرىلغان ياۋروپا پارلامېنتلىرى رەئىسلىرى يىغىنىدا سۆز قىلىپ: «جازاسىزلىقنىڭ داۋاملىشىشىغا يول قويالمايمىز» دېدى. ئۇ خەلقئارا جەمئىيەتنى خەلقئارا قانۇننى قوغداش يولىدا كونكرېت قەدەم تاشلاشقا چاقىردى.

قۇرتۇلمۇشنىڭ تەكىتلىشىچە، قائىدىلەرگە ئاساسلانغان خەلقئارا تەرتىپنىڭ ئاجىزلىشىپ كەتكەنلىكى غەززەدە كۆپ يىللاردىن بۇيان داۋاملىشىۋاتقان ئىنسانىي پاجىئە ۋە ئىرقىي قىرغىنچىلىقتا روشەن نامايان بولغان. ئۇ مۇنداق دېدى: «غەززەدە ۋە پۈتكۈل رايوندا يۈز بېرىۋاتقان ئىنسانىي پاجىئەگە، شۇنداقلا ئىسرائىلىيە ھۆكۈمىتىنىڭ پەلەستىن خەلقىگە قارشى ئاشكارا سادىر قىلىۋاتقان كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكلىرى ۋە ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەتلىرىگە ئەمدى كۆز يۇمۇپ تۇرالمايمىز.»

ئۇ يەنە: «بۇ نوقۇل سىياسىي بىر تەشەببۇس بولۇپلا قالماستىن، بەلكى زور ئىنسانىي ئازاب-ئوقۇبەت ئالدىدىكى ئەخلاقىي مەجبۇرىيەتتۇر» دېگەنلەرنى سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلدى.

ئىسرائىلىيە ھۇجۇملىرىنىڭ پەقەت غەززە بىلەنلا چەكلىنىپ قالمايدىغانلىقىنى ئالاھىدە تەكىتلىگەن قۇرتۇلمۇش: «غەربىي قىرغاقتا ۋەيران قىلىش، ئاھالىلەرنى يۇرت-ماكانلىرىدىن كۆچۈرۈش ۋە كۆچمەنلەرنىڭ زوراۋانلىق قىلمىشلىرى ئىزچىل داۋاملىشىۋاتىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، ئىسرائىلىيە سۈرىيە بىلەن لىۋاننى ئۆز ئىچىگە ئالغان رايون دۆلەتلىرىنىڭ زېمىن پۈتۈنلۈكى ۋە ئىگىلىك ھوقۇقىغا تەھدىت سېلىشنىمۇ توختاتمايۋاتىدۇ» دېدى.

قۇرتۇلمۇش پارلامېنتلارنى غەززە خەلقى تارتىۋاتقان ئازاب-ئوقۇبەتلەرگە ۋە خەلقئارا ئىنسانپەرۋەرلىك قانۇنىغا خىلاپ قىلمىشلارغا دەرھال خاتىمە بېرىش ئۈچۈن ئاكتىپ رول ئويناشقا چاقىردى. ئۇ پارلامېنتلارنىڭ ئۆزئارا ماسلىشىپ ھەرىكەت قىلىشى خەلقئارا قانۇننى قوغداش يولىدىكى تىرىشچانلىقلارنى كۈچەيتىپ، رايوندا ئادىل ۋە ئۇزاق مۇددەتلىك تىنچلىق بەرپا قىلىشقا تۆھپە قوشالايدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

خەلقئارا تۈزۈمنىڭ توقۇنۇشلارنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا قۇربى يەتمەيۋاتىدۇ

قۇرتۇلمۇش نۆۋەتتىكى خەلقئارا تەرتىپنىڭ ھەتتا ياۋروپاغا يېقىن جايلاردىكى توقۇنۇش ۋە ئۇرۇشلارنىڭمۇ ئالدىنى ئالالمىغانلىقىنى تىلغا ئالدى. ئۇ: «تەخمىنەن بەش يىلدىن بۇيان داۋاملىشىۋاتقان رۇسىيە—ئۇكرائىنا ئۇرۇشى ئىككى دۆلەت ئوتتۇرىسىدىكى توقۇنۇش دائىرىسىدىن ھالقىپ كېتىپ، پۈتكۈل ياۋروپاغا تەسىر كۆرسىتىۋاتقان ئۇزۇنغا سوزۇلغان ئۇرۇشقا ئايلىنىپ قالدى» دېدى.

ئۇنىڭ بىلدۈرۈشىچە، خەلقئارا تەرتىپ ئىسرائىلىيە ھۆكۈمىتىنىڭ غەززەدە ئۈچ يىلدىن ئارتۇق ۋاقىتتىن بۇيان يۈرگۈزۈپ كېلىۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىقىنىمۇ توختىتىپ قالالمىغان. قۇرتۇلمۇش قائىدىلەرگە ئاساسلانغان خەلقئارا تەرتىپنىڭ قانۇنلۇقلىقى ۋە ئەمەلىي ئۈنۈمدارلىقىنىڭ ئېغىر دەرىجىدە ئاجىزلاشقانلىقى ھەققىدە ئاگاھلاندۇردى.

قۇرتۇلمۇش تېخىمۇ ئادىل ۋە ئىشەنچلىك بىر خەلقئارا تەرتىپ بەرپا قىلىش ئۈچۈن، پارلامېنتلارنىڭ يېڭى قائىدە-تۈزۈملەرنى تۈزۈش، مۇزاكىرە قىلىش ۋە قوللاشتا ئاكتىپ رول ئوينىشى لازىملىقىنى تەكىتلىدى. ئۇ مۇنداق دېدى: «دەل مۇشۇ نۇقتىدا پارلامېنت دىپلوماتىيەسى زور ئەھمىيەتكە ئىگە. ئۇ ئەنئەنىۋى دىپلوماتىيەنى تولۇقلاپ، ئالاقە يوللىرىنى ئوچۇق تۇتالايدۇ ۋە زۆرۈر تېپىلغاندا يېڭى يوللارنى ئاچالايدۇ. كىرىزىسلەرنى ھەل قىلىشنىڭ پۈتكۈل يۈكىنى ب د ت غىلا ئارتىپ قويۇش ۋە پەقەت ب د ت ئىسلاھاتىغىلا تايىنىپ قېلىش نەتىجە بەرمەيدۇ.»

ئىزدىنىڭ
كۈندىلىك قىسقا خەۋەرلەر | 17.11.2026
كۈندىلىك قىسقا خەۋەرلەر 16 - نويابىر دۈشەنبە
تۈركىيە پەلەستىن دۆلىتى قۇرۇلغانلىقىنىڭ 38 - يىللىقىنى تەبرىكلىدى
ئىران فىرانسىيەنى ئىسرائىلىيەنىڭ «ساختا بايراق» (سۇيىقەست) تۇزىقىغا چۈشۈپ قالماسلىققا چاقىرىدى
ئامېرىكا خەزىنە مىنىستىرى جېنسېن خۇاڭ جاسۇسلۇق سەتچىلىكى مەسىلىسىدە سودا مىنىستىرلىقىنى تەنقىد قىلدى
ئېيسېنكات نېتانياھۇنى بىرلىكتە ھۆكۈمەت قۇرۇش چاقىرىقى ئارقىلىق «ھىيلە ئىشلىتىش» بىلەن ئەيىبلىدى
غەززەدە ئومۇمىي قازا قىلغانلار سانى 74 مىڭ 695 كە يەتتى
ئامېرىكا ئەمەلدارلىرىنىڭ بىخەتەرلىك تەدبىرلىرى كۈچەيتىگەنلىكى ئىلگىرى سۈرۈلمەكتە
پۇتىن، شى جىنپىڭ ۋە تىرامپ 19-نويابىردا شېنجېندا ئۈچ تەرەپلىك ئۇچرىشىش ئۆتكۈزىدۇ
تۈركىيە بىلەن قاتار رەھبەرلىرىنىڭ ئىستانبۇلدىكى ئۇچرىشىشىدا تارىخىي مۇداپىئە كېلىشىمى ئىمزالىدى
رۇسىيە ياۋروپانىڭ ئۇكرائىنا سۆھبىتىگە قاتنىشىشىنى «سەمىمىي بولۇش» شەرتىگە باغلىدى
مىكروسوفت يەر شارى خاراكتېرلىك تېخنىكىلىق كاشىلا سەۋەبىدىن ئەپۇ سورىدى
ئەردوغان COP31 يىغىنىدا سەككىز دۆلەت رەھبىرى بىلەن كۆرۈشتى
گېرمانىيە ئۇكرائىناغا 200 مىليون ياۋرو قىشلىق ياردەم بېرىدۇ
رۇسىيەنىڭ ۋولگوگراد شەھىرىدە  يۈز بەرگەن ئۇچقۇچىسىز ھاۋا ئاپپاراتى ھۇجۇمىدا 4 كىشى ئۆلدى