نۇمان قۇرتۇلمۇش جۈمە كۈنى رىمدا چاقىرىلغان ياۋروپا پارلامېنتلىرى رەئىسلىرى يىغىنىدا سۆز قىلىپ: «جازاسىزلىقنىڭ داۋاملىشىشىغا يول قويالمايمىز» دېدى. ئۇ خەلقئارا جەمئىيەتنى خەلقئارا قانۇننى قوغداش يولىدا كونكرېت قەدەم تاشلاشقا چاقىردى.
قۇرتۇلمۇشنىڭ تەكىتلىشىچە، قائىدىلەرگە ئاساسلانغان خەلقئارا تەرتىپنىڭ ئاجىزلىشىپ كەتكەنلىكى غەززەدە كۆپ يىللاردىن بۇيان داۋاملىشىۋاتقان ئىنسانىي پاجىئە ۋە ئىرقىي قىرغىنچىلىقتا روشەن نامايان بولغان. ئۇ مۇنداق دېدى: «غەززەدە ۋە پۈتكۈل رايوندا يۈز بېرىۋاتقان ئىنسانىي پاجىئەگە، شۇنداقلا ئىسرائىلىيە ھۆكۈمىتىنىڭ پەلەستىن خەلقىگە قارشى ئاشكارا سادىر قىلىۋاتقان كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكلىرى ۋە ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەتلىرىگە ئەمدى كۆز يۇمۇپ تۇرالمايمىز.»
ئۇ يەنە: «بۇ نوقۇل سىياسىي بىر تەشەببۇس بولۇپلا قالماستىن، بەلكى زور ئىنسانىي ئازاب-ئوقۇبەت ئالدىدىكى ئەخلاقىي مەجبۇرىيەتتۇر» دېگەنلەرنى سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلدى.
ئىسرائىلىيە ھۇجۇملىرىنىڭ پەقەت غەززە بىلەنلا چەكلىنىپ قالمايدىغانلىقىنى ئالاھىدە تەكىتلىگەن قۇرتۇلمۇش: «غەربىي قىرغاقتا ۋەيران قىلىش، ئاھالىلەرنى يۇرت-ماكانلىرىدىن كۆچۈرۈش ۋە كۆچمەنلەرنىڭ زوراۋانلىق قىلمىشلىرى ئىزچىل داۋاملىشىۋاتىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، ئىسرائىلىيە سۈرىيە بىلەن لىۋاننى ئۆز ئىچىگە ئالغان رايون دۆلەتلىرىنىڭ زېمىن پۈتۈنلۈكى ۋە ئىگىلىك ھوقۇقىغا تەھدىت سېلىشنىمۇ توختاتمايۋاتىدۇ» دېدى.
قۇرتۇلمۇش پارلامېنتلارنى غەززە خەلقى تارتىۋاتقان ئازاب-ئوقۇبەتلەرگە ۋە خەلقئارا ئىنسانپەرۋەرلىك قانۇنىغا خىلاپ قىلمىشلارغا دەرھال خاتىمە بېرىش ئۈچۈن ئاكتىپ رول ئويناشقا چاقىردى. ئۇ پارلامېنتلارنىڭ ئۆزئارا ماسلىشىپ ھەرىكەت قىلىشى خەلقئارا قانۇننى قوغداش يولىدىكى تىرىشچانلىقلارنى كۈچەيتىپ، رايوندا ئادىل ۋە ئۇزاق مۇددەتلىك تىنچلىق بەرپا قىلىشقا تۆھپە قوشالايدىغانلىقىنى بىلدۈردى.
خەلقئارا تۈزۈمنىڭ توقۇنۇشلارنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا قۇربى يەتمەيۋاتىدۇ
قۇرتۇلمۇش نۆۋەتتىكى خەلقئارا تەرتىپنىڭ ھەتتا ياۋروپاغا يېقىن جايلاردىكى توقۇنۇش ۋە ئۇرۇشلارنىڭمۇ ئالدىنى ئالالمىغانلىقىنى تىلغا ئالدى. ئۇ: «تەخمىنەن بەش يىلدىن بۇيان داۋاملىشىۋاتقان رۇسىيە—ئۇكرائىنا ئۇرۇشى ئىككى دۆلەت ئوتتۇرىسىدىكى توقۇنۇش دائىرىسىدىن ھالقىپ كېتىپ، پۈتكۈل ياۋروپاغا تەسىر كۆرسىتىۋاتقان ئۇزۇنغا سوزۇلغان ئۇرۇشقا ئايلىنىپ قالدى» دېدى.
ئۇنىڭ بىلدۈرۈشىچە، خەلقئارا تەرتىپ ئىسرائىلىيە ھۆكۈمىتىنىڭ غەززەدە ئۈچ يىلدىن ئارتۇق ۋاقىتتىن بۇيان يۈرگۈزۈپ كېلىۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىقىنىمۇ توختىتىپ قالالمىغان. قۇرتۇلمۇش قائىدىلەرگە ئاساسلانغان خەلقئارا تەرتىپنىڭ قانۇنلۇقلىقى ۋە ئەمەلىي ئۈنۈمدارلىقىنىڭ ئېغىر دەرىجىدە ئاجىزلاشقانلىقى ھەققىدە ئاگاھلاندۇردى.
قۇرتۇلمۇش تېخىمۇ ئادىل ۋە ئىشەنچلىك بىر خەلقئارا تەرتىپ بەرپا قىلىش ئۈچۈن، پارلامېنتلارنىڭ يېڭى قائىدە-تۈزۈملەرنى تۈزۈش، مۇزاكىرە قىلىش ۋە قوللاشتا ئاكتىپ رول ئوينىشى لازىملىقىنى تەكىتلىدى. ئۇ مۇنداق دېدى: «دەل مۇشۇ نۇقتىدا پارلامېنت دىپلوماتىيەسى زور ئەھمىيەتكە ئىگە. ئۇ ئەنئەنىۋى دىپلوماتىيەنى تولۇقلاپ، ئالاقە يوللىرىنى ئوچۇق تۇتالايدۇ ۋە زۆرۈر تېپىلغاندا يېڭى يوللارنى ئاچالايدۇ. كىرىزىسلەرنى ھەل قىلىشنىڭ پۈتكۈل يۈكىنى ب د ت غىلا ئارتىپ قويۇش ۋە پەقەت ب د ت ئىسلاھاتىغىلا تايىنىپ قېلىش نەتىجە بەرمەيدۇ.»
