دۆلەتلىك ئىستىخبارات تەشكىلاتى (MİT) ئېلىپ بارغان ھەرىكىتى ئارقىلىق 2013-يىلى رەيھانلىدا 53 كىشىنىڭ ھاياتىدىن ئايرىلىشىغا سەۋەب بولغان تېررورلۇق ھۇجۇمىنىڭ سۈرىيەلىك جاۋابكارلىرىدىن ئۆمەر ئەلخەتىپنى، دېڭىز يولى ئارقىلىق ياۋروپاغا قېچىش ئالدىدا قولغا چۈشۈردى.
قىزىل رەڭلىك تۇتۇش بۇيرۇقى بىلەن ئىزدىلىۋاتقان ئۆمەر ئەلخەتىپ، رەيھانلى ھۇجۇملىرىنى پىلانلاش ۋە تەشكىللەش خىزمەتلىرىگە قاتناشقان ئىدى.
ئۆمەر ئەلخەتىپ كىم؟
ئۆمەر ئەلخەتىپ، 1976-يىلى سۈرىيەنىڭ ئىدلىب شەھىرىدە تۇغۇلغان. شامدىكى 14-دىۋىزىيەدە ئەسكەرلىك ۋەزىپىسىنى ئۆتىگەندىن كېيىن بىر مەزگىل ئىدلىبتە قۇرۇلۇش ئىشلىرى بىلەن شۇغۇللانغان. سۈرىيەدە ئىچكى مالىمانچىلىق باشلانغان 2011-يىلى لازقىيەگە بارغان. بەششار ئەسەدكە قاراشلىق ھەربىي ئىستىخبارات ئورگىنى بولغان «ئەمن ئەل ئەسكەرى» گەۋدىسىدە، ئۆكتىچىلەرگە قارشى قوراللىق پائالىيەت ئېلىپ بارغان شەببىھا گۇرۇپپىسىدا ئورۇن ئالغان. بۇ ئارقىلىق ئۆز دەۋرىدىكى «ئەمن ئەل ئەسكەرى» نىڭ لازقىيە شۆبىسى باشلىقى كىفاھ مەلھەم بىلەن تونۇشقان.
ئۆمەر ئەلخەتىپ، 2011-يىلىدىن كېيىن لازقىيەدە ياشىغان مەزگىلىدە، رەيھانلى پارتلاشلىرىنىڭ باشقا جاۋابكارلىرى بىلەن تونۇشقان. لازقىيەدە بىر داچىدا بىللە تۇرغان جەڭگىز سەرەتەل، ئەرجان بايات ۋە يۈسۈف نازىك بىلەن بىرلىكتە لازقىيە ۋە كەسىب رايونلىرىدا ئەتكەسچىلىك پائالىيەتلىرى بىلەن شۇغۇللانغان.
رەيھانلى ھۇجۇمىنى بىرلىكتە پىلانلىغان
ئۆمەر ئەلخەتىپ، تۈركىيەگە قاراتقان ھۇجۇم پىلانلىرىنى تۈزگەن يۈسۈف نازىكنى 2013-يىلى كىفاھ مەلھەم بىلەن ئۇچراشتۇرغان. ھۇجۇم پىلانىنىڭ تەپسىلاتلىرىمۇ بۇ كۆرۈشۈشلەردە بېكىتىلگەن.
ئالدى بىلەن ئۆمەر ئەلخەتىپ بىلەن يۈسۈف نازىك، ھۇجۇمدىن ئىلگىرى 2013-يىلى فېۋرالدا خاتايدىن تۈركىيەگە كىرىپ، ھۇجۇم قىلىنىدىغان نۇقتىلارنى بېكىتكەن. ئۇلار لازقىيەدىكى كىفاھ مەلھەمدىن تەستىق ئالغان.
ئۆمەر ئەلخەتىپ، ھۇجۇم كۈنىدىن ئىلگىرى، 2013-يىلى ماي ئېيىدا تەمىر دۈكانجى بىلەن بىرلىكتە «ئەمن ئەل ئەسكەرى» نىڭ لازقىيە شۆبىسىگە بېرىپ، بومبا قۇرۇلمىسىدا ئىشلىتىلىدىغان ماتېرىياللارنى تاپشۇرۇپ ئالغان. بومبا قاچىلانغان ئاپتوموبىل، تەمىر دۈكانجى بىلەن يۈسۈف نازىك تەرىپىدىن رەيھانلىغا ئېلىپ بېرىلغان ۋە يىراقتىن كونترول قىلىنىدىغان بومبا قۇرۇلمىسى ئارقىلىق پارتلىتىلغان.
ئەسەد ھاكىمىيىتى تەرىپىدىن مۇكاپاتلاندۇرۇلغان
ئۆمەر ئەلخەتىپ ھۇجۇمدىن كېيىن دەرھال سۈرىيەگە قېچىپ كەتكەن تەمىر دۈكانجى بىلەن يۈسۈف نازىكنى «ئەمن ئەل ئەسكەرى» نىڭ لازقىيە شۆبىسىگە ئېلىپ بارغان. ئۆمەر ئەلخەتىپ ۋە ھۇجۇمنى ئەمەلگە ئاشۇرغان باشقا شەخسلەر، بەششار ئەسەد ھاكىمىيىتى تەرىپىدىن كۆپ مىقداردا پۇل بىلەن مۇكاپاتلانغان.
MİT قەدەممۇ قەدەم ئىز قوغلىغان
دۆلەتلىك ئىستىخبارات تەشكىلاتى (MİT) رەيھانلى ھۇجۇمىدىن كېيىن جاۋابكارلارنى تۇتۇش ئۈچۈن خىزمەتلەرنى باشلىغان. باشقا جاۋابكارلارغا ئوخشاشلا ئۆمەر ئەلخەتىپنىڭمۇ سۈرىيەدىكى پائالىيەتلىرىنى يېقىندىن كۆزەتكەن.
دۆلەتلىك ئىستىخبارات تەشكىلاتى (MİT) ئۆمەر ئەلخەتىپنىڭ ياۋروپاغا قېچىش پىلانى ھەققىدىكى ئۇچۇرىغا ئاساسەن ھەرىكەتكە ئۆتكەن. رەيھانلى ھۇجۇمىنىڭ سۈرىيەلىك جاۋابكارلىرىدىن بىرى بولغان ئۆمەر ئەلخەتىپ، دېڭىز يولى ئارقىلىق ياۋروپاغا قېچىش ئالدىدا تۇرغاندا MİT تەرىپىدىن قولغا چۈشۈرۈلۈپ تۈركىيەگە ئېلىپ كېلىنگەن.
ھۇجۇمنىڭ جاۋابكارلىرى ۋە پىلانلىغۇچىلىرىدىن يۈسۈف نازىك 2018-يىلى، جەڭگىز سەرەتەل 2024-يىلى، مۇھەممەد دىب كورالى بىلەن تەمىر دۈكانجى 2025-يىلى قولغا چۈشۈرۈلگەن ئىدى.
رەيھانلى ھۇجۇمىنىڭ يوليورۇقىنى بەرگەن گېنېرال-مايور كىفاھ مەلھەم بولسا 2024-يىلى فېۋرالدا بەششار ئەسەد تەرىپىدىن دۆلەت خەۋپسىزلىك ئىدارىسىنىڭ باشلىقلىقىغا تەيىنلەنگەن. كىفاھ مەلھەمنىڭ ئەسەد ھاكىمىيىتى ئۆرۈلگەندىن كېيىن چەتئەلگە قېچىپ كەتكەنلىكى مەلۇم.
