پەلەستىننىڭ سۈرىيە باش ئەلچىسى سامىر ئەررىفائى 2000 - يىلدىن 2024 – يىلىغىچە بولغان مەزگىلدە  بەششار ئەسەد ھاكىمىيىتىنىڭ تۈرمىلىرىدە 1784 پەلەستىنلىك تۇتقۇننىڭ يوقاپ كەتكەنلىكىنى جاكارلىدى.

ئۇ، پەلەستىننىڭ دەمەشق ئەلچىخانىسىدا ئانادولۇ ئاگېنتلىقىغا بەرگەن باياناتىدا، ھۆججەتلەشتۈرۈلگەن بۇ رەقەملەرنىڭ ھەقىقىي ساننى ئىپادىلىمەيدىغانلىقىنى، چۈنكى قوشۇمچە ئەھۋاللارنىڭ مەلۇم قىلىنمىغان بولۇشى مۇمكىنلىكىنى قەيت قىلدى.

يوقاپ كەتكەنلەرنى ھۆججەتلەشتۈرۈش

ئەررىفائى يوقاپ كەتكەن تۇتقۇنلارنىڭ ئىسىملىرىنى، تۇتقۇن قىلىنغان ۋاقىتلىرىنى ۋە قولغا ئېلىنغان جايلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بىر ھۆججەتنى ئوتتۇرغا قويدى.

 ھۆججەتتە، 2013 - يىلى دەمەشقنىڭ مەشرۇ دۇممار رايونىدىن تۇتقۇن قىلىنغان ماجىد مۇھەممەد شۇمەر ۋە 2014 - يىلى جەنۇبىي سۈرىيەدىكى دىرئە رايونىدا قولغا ئېلىنغان ۋاسىم مەھمۇد بەدران قاتارلىق شەخسلەرنىڭ ئىسىملىرى ئورۇن ئالىدۇ.

ئەررىفائى بۇ شەخسلەر ئارىسىدا 2013 - ۋە 2014 يىللىرى دەمەشقتە تۇتقۇن قىلىنغان، ئۆزى بىۋاسىتە تونۇيدىغان ئەلائەددىن يۈسۈف ۋە ھائېل ھامىد ئىسىملىك ئىككى پەلەستىنلىك دوختۇرنىڭمۇ بارلىقىنى ئەسكەرتتى.

ئۇ پەقەت 2013 – يىلىلا بەششار ئەسەدنىڭ تۈرمىلىرىدە تەخمىنەن 5 يۈز كىشىنىڭ قىيىن - قىستاق ئاستىدا يوقىتىلغانلىقىنىڭ ھۆججەتلەشتۈرۈلگەنلىكىنى، كېيىنكى يىللاردا بۇ ساننىڭ تېخىمۇ ئاشقانلىقىنى بىلدۈردى.

بۇنداق ئىز - دېرەكسىز يوقاپ كېتىش ئەھۋاللىرى توغرىسىدىكى رەسمىي تىرىشچانلىقلار ھەققىدە سورالغاندا، ئەلچىخانىنىڭ ئەسەد ھۆكۈمىتى بىلەن كۆپ قېتىم ئالاقە قىلغانلىقىنى، ئەمما ئېنىق جاۋابقا ئېرىشەلمىگەنلىكىنى، مەسئۇللارنىڭ داۋاملىق سوئاللارغا باشقىلارغا جاۋاب  بەرگۈزۈپ، بىۋاسىتە جاۋاب بېرىشتىن ئۆزىنى قاچۇرغانلىقىنى بىلدۈردى.

خەلقئارالىق دوكلاتلاردا مىڭلىغان تۇتقۇننىڭ مەشھۇر سەدنايە تۈرمىسىدە مەخپىي قەتل قىلىنغانلىقى ئوتتۇرغا قويۇلماقتا.

بۇ دوكلاتلارغا قارىغاندا، ئاغدۇرۇۋتىلگەن بەششار ئەسەد ھاكىمىيىتى 2011 - يىلدىن 2015 - يىلىغىچە ھەر ھەپتىدە ئەللىك ئادەمنى سوتسىز قەتل قىلغان.

بەششار ئەسەد ھۆكۈمىتى 2011 - يىلى تىنچ سىياسىي ئۆزگىرىش تەلەپ قىلغان نامايىشلارنى باستۇرۇش ئۈچۈن ھەر خىل ۋاسىتىلەرنى قوللانغان، بۇ بولسا ۋەيران قىلغۇچ ئىچكى ئۇرۇشنى قوزغىغان.

پەلەستىنلىكلەرنىڭ تىرىشچانلىقلىرى

بەششار ئەسەدنىڭ تۈرمىلىرىدە ئۇدا ئالتە يىل (1985-1991-يىللار) قاماقتا ياتقان ئەررىفائى، پەلەستىن دۆلەت رەئىسى مەھمۇد ئابباسنىڭ پەلەستىنلىك مۇساپىرلار، تۇتقۇنلار، ئىنسانىي ياردەم ۋە ساغلاملىق مەسىلىلىرىنى مۇزاكىرە قىلىش ئۈچۈن دەمەشققە نۇرغۇن ۋەكىللەر ئۆمەكلىرىنى ئەۋەتكەنلىكىنى ئەسكەرتىپ مۇنداق دېدى:

«بىراق، بۇ ۋەكىللەر ئۆمەكلىرى يوقاپ كەتكەن تۇتقۇنلار ھەققىدە ھېچقانداق ئۇچۇر ئالالماي قۇرۇق قايتىپ كەلدى.

بەششار ئەسەد ھاكىمىيىتىنىڭ يىمىرىلىشىدىن كېيىن، ئەلچىخانا سەدنايە تۈرمىسىدىن قويۇپ بېرىلگەن پەلەستىنلىك تۇتقۇنلار بىلەن ئالاقە قىلىپ، ئۇلارنىڭ يوقاپ كەتكەن بۇرادەرلىرى ھەققىدە ئۇچۇر توپلاشقا تىرىشقان بولسىمۇ، ئەمما ھېچقانداق نەتىجىگە ئېرىشەلمىدى.»

ئەررىفائى يوقاپ كەتكەنلەر ئارىسىدا پەقەت سۈرىيەدىكى پەلەستىنلىك مۇساپىرلارلا ئەمەس، بەلكى ئىشغالىيەت ئاستىدىكى ئىيوردان دەرياسىنىڭ غەربىي قىرغىقىدىن كەلگەن شەخسلەرنىڭمۇ بارلىقىنى ئېيتتى، سۈرىيەنىڭ بىر چاغلاردا «پەلەستىنلىك جەڭچىلەر ئۈچۈن بىخەتەر پاناھ جاي» دەپ قارالغانلىقىنى، ئەمما نۇرغۇن كىشىلەرنىڭ سىرلىق شارائىتلار ئاستىدا يوقاپ كەتكەنلىكىنى ئەسكەرتتى.

بەششار ئەسەد ھاكىمىيىتىنىڭ يىمىرىلىشىدىن كېيىن، شىمالىي ئىيوردان دەرياسىنىڭ غەربىي قىرغىقىدىكى جەنىن شەھىرىدىن كەلگەن بىر پەلەستىنلىك تۇتقۇن سەدنايە تۈرمىسىدىن قويۇپ بېرىلگەن.

ئەررىفائى ئۇنىڭ 1985 - يىلدىن بېرى قاماقتا ئىكەنلىكىنى ئېيتتى، ھەمدە ئۇنىڭ تۇتقۇن قىلىنىشى ھەققىدە تەپسىلىي مەلۇمات بەرمەي، ئۇنى پەقەت «سابىق تۇتقۇن بەششار سالىھ» دەپلا تونۇشتۇردى. ھازىر دەمەشقتە ياشاۋاتقان سالىھ تاكى جەنىنغا قايتىش خىزمەتلىرى تاماملانغانغا قەدەر پەلەستىن دۆلەت رەئىسى مەھمۇد ئابباستىن ئايلىق مائاش ئالماقتا.

ئەررىفائى يەنە، ئىيوردان دەرياسىنىڭ غەربىي قىرغىقىدىكى ئائىلىلەرنىڭ، ئىشغالىيەت ئاستىدىكى رايونغا زىيارىتى جەريانىدا ئۆزىگە، ئۇزۇن يىللار ئىلگىرى سۈرىيەدە يوقاپ كەتكەن نۇرغۇن ئۇرۇق –تۇغقانلىرىنىڭ بارلىقىنى مەلۇم قىلغانلىقىنى، ئەمما بەششار ئەسەد ھاكىمىيىتىنىڭ ئۇلارنىڭ ئاقىۋىتى ھەققىدە ھېچقانداق جاۋاب بەرمىگەنلىكىنى بىلدۈردى.