ئامېرىكا-ئىسرائىلىيەنىڭ ئىرانغا قىلغان يېڭى ھۇجۇملىرىدا 25تىن ئارتۇق كىشى ھاياتىدىن ئايرىلدى، ئىران رايون مىقياسىدا قايتۇرما زەربە بەردى؛ ھورمۇز بوغۇزىدا جىددىيچىلىك كەسكىنلىشىپ كەتتى.

ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى بىلەن ئىسرائىلىيەنىڭ يېڭى ھاۋا ھۇجۇملىرىدا دۈشەنبە كۈنى ئىران مىقياسىدا 25 تىن ئارتۇق كىشى ھاياتىدىن ئايرىلدى؛ تېھران بولسا ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپنىڭ ئاخىرقى مۆھلىتى توشۇشتىن بۇرۇن، ئامېرىكانىڭ ھەربىي ۋە پۇل-مۇئامىلە مەبلەغلىرىگە ساھىبخانلىق قىلىۋاتقان ئىسرائىلىيە بىلەن پارىس قولتۇقى دۆلەتلىرىنى نىشان قىلغان باشقۇرۇلىدىغان بومبا ھۇجۇملىرى بىلەن جاۋاب قايتۇردى.

يېرىم كېچىدە تېھراندا پارتلاش ۋە پەس ئۇچقان ئۇرۇش ئايروپىلانلىرىنىڭ ئاۋازلىرى ئاڭلاندى. شېرىف تېخنولوگىيە ئۇنىۋېرسىتېتىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ھەرقايسى رايونلارغا قىلىنغان ھۇجۇملاردىن كېيىن ئازادى مەيدانى ئەتراپىدا قويۇق ئىس-تۈتەكلەر كۆتۈرۈلدى.

ئىران تېز سۈرەتتە قايتۇرما زەربە بېرىپ، ئىسرائىلىيەنىڭ شىمالىغا باشقۇرۇلىدىغان بومبىلار بىلەن ھۇجۇم قىلدى؛ خايفادا كەم دېگەندە ئىككى كىشى ھاياتىدىن ئايرىلدى، قۇتقۇزۇش ئەترەتلىرى خارابىلىك ئاستىدا قالغان باشقا كىشىلەرنى ئىزدىدى.

كۇۋەيت ۋە ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان پارىس قولتۇقى دۆلەتلىرى، كىرىۋاتقان ئۇچقۇچىسىز ھاۋا ئاپپاراتلىرى ۋە باشقۇرۇلىدىغان بومبىلارنى توسۇش ئۈچۈن ھاۋا مۇداپىئە سىستېمىلىرىنى ئىشقا كىرىشتۈردى.

ھورمۇز بوغۇزى كرىزىسى دۇنياۋى خەۋپ-خەتەرنى كۆپەيتمەكتە

كىرىزىسنىڭ مەركىزىدە، دۇنياۋى نېفىت ئېقىمى ئۈچۈن ناھايىتى زور ئەھمىيەتكە ئىگە بولغان ھورمۇز بوغۇزى تۇرماقتا؛ ئىران بۇ يەردە كونتروللۇقنى كۈچەيتىپ، پاراخوت قاتنىشىنى ئازايتتى ۋە ئېنېرگىيە باھاسىنىڭ شىددەت بىلەن ئۆرلەپ كېتىشىگە سەۋەب بولدى.

ترامپ تېھرانغا سۇ يولىنى قايتا ئېچىشى ئۈچۈن مۆھلەت بەرگەن بولۇپ، ئەكسىچە بولغاندا ئىراننىڭ ئۇل ئەسلىھەلىرىگە قارىتا كەڭ كۆلەملىك ھۇجۇم قىلىش بىلەن تەھدىت سالدى. ترامپ «جەھەننەمدە ياشايسىلەر» دەپ ئاگاھلاندۇرۇش بېرىپ، ئىراننىڭ ئېنېرگىيە ئىستانسىلىرى ۋە قاتناش تورىنى پالەچ ھالەتكە چۈشۈرۈپ قويىدىغان ھۇجۇملارنى ئېلىپ بارىدىغانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى.

تەھدىتلەرگە قارىماي، ئىراننىڭ چېكىنىش توغرىسىدا ھېچقانداق پوزىتسىيەسى كۆرۈلمىدى. پارلامېنت رەئىسى مۇھەممەد باقىر قالىباف ئاگاھلاندۇرۇشلارنى «ئىغۋاگەرچىلىك» دەپ ئاتاپ، بېسىم ۋە ھەربىي جىددىيچىلىكنىڭ ئۆزلىرىنى يول قويۇشقا مەجبۇرلىيالمايدىغانلىقىنى تەكىتلىدى.

دىپلوماتىيە توسالغۇغا ئۇچرىماقتا، ئۆلۈم سانى كۆپەيمەكتە

ۋەقەلەرنىڭ ئارقا كۆرۈنۈشىدە بولسا، رايونلۇق ۋە خەلقئارالىق كۈچلەر كىرىزىسنى كونترول قىلىش ئۈچۈن قويۇق تىرىشچانلىق كۆرسەتمەكتە.

ئومان ئىرانلىق دائىرىلەر بىلەن سۆھبەت ئۆتكۈزۈلگەنلىكىنى جەزملەشتۈردى؛ مىسىر، رۇسىيە ۋە باشقىلارمۇ جىددىي دىپلوماتىك ئالاقىلەردە بولدى.

بىراق ساھەدە ئۇرۇش داۋاملىق ئېغىر تالاپەتلەرنى كەلتۈرۈپ چىقارماقتا.

توقۇنۇشلار باشلانغاندىن بۇيان ئىراندا 1900 دىن ئارتۇق ئادەم ئۆلدى؛ لىۋان، ئىسرائىلىيە ۋە باشقا رايونلاردىمۇ ئېغىر تالاپەتلەر كۆرۈلدى.

نېفىت باھاسى ئۆرلەپ، رايونلۇق جىددىيچىلىكلەر كەسكىنلىشىۋاتقان بىر پەيتتە، توقۇنۇشنىڭ دۇنياۋى ئىقتىسادىي ئاقىۋەتلىرى بولغان تېخىمۇ كەڭ بىر ئۇرۇشقا ئايلىنىپ كېتىشىگە بولغان ئەنسىرەش كۈچەيمەكتە.