سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ياپونىيە، خىتاي ۋە جەنۇبىي كورېيە ھەمكارلىقنى كۈچەيتىش توغرىسىدا كېلىشتى
ياپونىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرى خىتاي ۋە جەنۇبىي كورېيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىرى بلەن ئۈچ تەرەپ سۆھبىتى ئۆتكۈزۈپ، كەلگۈسى ھەمكارلىقنى ئىلگىرى سۈرۈش مەسىلىسىنى جەزملەشتۈرگەنلىكىنى بىلدۈردى.
00:00
ياپونىيە، خىتاي ۋە جەنۇبىي كورېيە ھەمكارلىقنى كۈچەيتىش توغرىسىدا كېلىشتى
ياپونىيە-خىتاي-جەنۇبىي كورىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىرىنىڭ ئۈچ تەرەپلىك يىغىنى / AFP
2025-يىلى3-ئاينىڭ23-كۈنى

ياپونىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرى تاكېشى ئىۋايا ياپونىيە، جەنۇبىي كورېيە ۋە خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىرى توكيودا سۆھبەت ئۆتكۈزۈپ، ھەمكارلىقنى كۈچەيتىش توغرىسىدا كېلىشكەنلىكىنى جاكارلىدى.

ئىۋايا شەنبە كۈنى ئۆتكۈزۈلگەن ئۈچ تەرەپ سۆھبەت يىغىندىن كېيىن مۇخبىرلارغا بايانات بېرىپ: «بىز ئۈچ تەرەپلىك ھەمكارلىق ھەمدە رايونلۇق ۋە خەلقئارالىق مەسىلىلەر ھەققىدە كەڭ نۇقتىئەزەر بىلەن سەمىمىي پىكىر ئالماشتۇردۇق ۋە كەلگۈسىدە ھەمكارلىقنى ئىلگىرى سۈرىدىغانلىقىمىزنى جەزملەشتۈردۇق» دېدى.

ئىۋايا يىغىننىڭ باشلىنىشىدا: «ئۆزگىرىۋاتقان خەلقئارا ۋەزىيەتكە قارايدىغان بولساق، ھەقىقەتەنمۇ تارىخنىڭ بىر بۇرۇلۇش نۇقتىسىدا تۇرۇۋاتقان بولۇشىمىز مۇمكىن... بۇ دىيالوگ ۋە ھەمكارلىق ئارقىلىق بۆلۈنۈش ۋە زىددىيەتنى ھەل قىلىشنىڭ تېخىمۇ مۇھىم ئورۇنغا ئۆتكەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ» دېگەنلەرنى قەيت قىلدى.

2023 -يىلدىن بۇيان بۇ دۆلەتلەرنىڭ تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىرىنىڭ تۇنجى قېتىملىق ئۇچرىشىشىنىڭ — ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپنىڭ ئون يىللاردىن بېرى داۋاملاشقان ئىتتىپاقداشلىق مۇناسىۋەتلىرىنى ئاغدۇرۇۋېتىشى بىلەن بىرلىكتە — شىمالىي كورېيەنىڭ يادرو قوراللىرىدىن تارتىپ سودىغىچە بولغان نۇرغۇن مەسىلىلەرنى ئۆز ئىچىگە ئېلىشى ۋە ئۆتكەن يىلى سېئۇلدا ئۆتكۈزۈلگەن ئۇچرىشىشتىن كېيىن، ئۈچ تەرەپلىك باشلىقلار يىغىنىغا ئاساس سېلىشى كۈتۈلمەكتە.

جەنۇبىي كورېيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرى چو تاييۇل: «كورېيە يېرىم ئارىلىنىڭ تىنچلىقى ۋە بىخەتەرلىكى، شەرقىي ئاسىيا ۋە دۇنيانىڭ تىنچلىقى ۋە گۈللىنىشنىڭ ئاساسىي شەرتلىرىدۇر. بۈگۈن شىمالىي كورېيەنىڭ يادرو مەسىلىسى ھەققىدە سەمىمىي مۇزاكىرە ئېلىپ بېرىلىشىنى ئۈمىد قىلىمەن» دېدى.

ئەركىن سودا سۆھبەتلىرى

بۇ يىل ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشى ئاخىرلاشقانلىقىنىڭ 80- خاتىرە يىلى بولۇپ، ئەينى ۋاقىتتىكى ئۇرۇشتا خىتاي، كورېيە يېرىم ئارىلىنى مۇستەملىكە قىلىۋالغان ياپونىيەگە قارشى تۇرغانىدى. خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ۋاڭ يى، بېيجىڭنىڭ ئەركىن سودا سۆھبىتىنى داۋاملاشتۇرماقچى ئىكەنلىكىنى بىلدۈرۈپ: «ئۈچ دۆلەت تارىخىي ئىشلار بىلەن سەمىمىي يۈزلىشىپ، كەلگۈسىگە قاراش توغرىسىدىكى ئورتاق چۈشەنچىمىزنى قايتا تەكىتلىشىمىز ۋە شەرقىي ئاسىيا ھەمكارلىقىنى كۈچەيتىشىمىز كېرەك» دېدى.

توكيو بىلەن سېئۇل ۋاشىنگتوننىڭ يېقىن ئىتتىپاقداشلىرى بولۇپ، ئۇلار ئۆز زېمىنلىرىغا مىڭلىغان ئامېرىكا ئەسكەرلىرىنى جايلاشتۇرغان. بۇ ئۈچ دۆلەتنىڭ ھەممىسى دۇنيادىكى ئىككىنچى چوڭ ئىقتىسادىي كۈچ بولغان خىتاينى رايون بىخەتەرلىكى ئۈچۈن تەھدىت دەپ قارايدۇ.

ئىۋايا بۇ ھەپتە، ئارىدىن ئالتە يىل ئۆتكەندىن كېيىن بېيجىڭ بىلەن تۇنجى يۇقىرى دەرىجىلىك ئىقتىسادىي دىيالوگنى ئۆز ئىچىگە ئالغان مەسىلىلەرنى مۇزاكىرە قىلىش مەقسىتىدە خىتاي ۋە جەنۇبىي كورېيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىرى بىلەن ئايرىم-ئايرىم ئۇچرىشىش ئۆتكۈزىدىغانلىقىنى بىلدۈرگەنىدى.

ئىۋايا يىغىندا، 2023-يىلى ۋەيران بولغان فۇكۇشىما يادرو ئېلېكتر ئىستانسىسىدىن قويۇپ بېرىلگەن بۇلغانغان سۇ سەۋەبىدىن خىتاينىڭ ياپونىيە دېڭىز مەھسۇلاتلىرىنى ئىمپورت قىلىشنى چەكلەش مەسىلىسىنىڭ مۇزاكىرە قىلىنىدىغانلىقىنىمۇ سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلغانىدى.

ئىزدىنىڭ
ئىران خامەنېينىڭ ئوغلى مۇجتەبانى يېڭى دىنىي رەھبەر قىلىپ تەيىنلىدى
ئىرانغا قارشى ئۇرۇش بىلەن بىرلىكتە نېفىت باھاسى 105 دوللاردىن ئېشىپ كەتتى
بېلگىيەدە بىر يەھۇدىي ئىبادەتخانىسى پارتلاپ زىيانغا ئۇچرىدى، ئادەم ئۆلۈش-يارىلىنىش ئەھۋالى كۆرۈلمىدى
تۈركىيە شىمالىي قىبرىسقا F-16 كۈرەشچى ئايروپىلانلىرى ۋە مۇداپىئە سىستېمىلىرىنى ئورۇنلاشتۇردى
يېڭى كۆرۈنۈشلەر ئامېرىكا بومبىسىنىڭ ئىراندىكى بىر باشلانغۇچ مەكتەپ يېقىنىغا چۈشكەنلىكىنى كۆرسەتتى
ئىسرائىلىيە ئىران بىلەن كەم دېگەندە بىر ئاي داۋاملىشىدىغان بىر ئۇرۇشقا تەييارلانماقتا
ئامېرىكا سەئۇدى ئەرەبىستاندىكى ئەلچىخانا خادىملىرىنىڭ دۆلەتتىن ئايرىلىشىنى تەلەپ قىلدى
ترامپ: ئامېرىكا ئىران دېڭىز ئارمىيەسىنى ۋە باشقۇرۇلىدىغان بومبا سۇپىلىرىنى ۋەيران قىلدى
ئەردوغان ئىراق كورد رايونلۇق ھۆكۈمىتىنىڭ رەئىسى بارزانى بىلەن تېلېفوندا مۇھىم  سۆھبەت ئۆتكۈزدى
خاقان فىدان: «تۈركىيە ئىران ئۇرۇشىنى ئاخىرلاشتۇرۇش ئۈچۈن دىپلوماتىيەنى كۈچەيتتى»
نېتانياھۇ ئىرانغا قارشى ئۇرۇشنى «پۈتۈن كۈچى» بىلەن داۋاملاشتۇرىدىغانلىقىنى ئېيتتى
ئىران ئامېرىكا ئەسكەرلىرىنىڭ قولغا چۈشۈرۈلگەنلىكىنى ئىلگىرى سۈردى، ئامېرىكا بۇ دەۋالارنى رەت قىلدى
ئوسلودىكى ئامېرىكا ئەلچىخانىسىدا پارتلاش يۈز بەردى
ترامپ ئىراننىڭ قوشنىلىرىغا «تەسلىم بولغانلىقىنى» ئىلگىرى سۈردى، يېڭى ھۇجۇملار بىلەن تەھدىت سالدى
ئەردوغان: «ئىران تىنچلىق مۇساپىسىدىكى كېچىكىش يەر شارىنىڭ مۇقىملىقىغا زىيان يەتكۈزىدۇ»