سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
غەززەدىكى ئاچارچىلىقنى «قورقۇنچلۇق» دەپ ئاتىغان ترامپ، ئىسرائىلىيە ئەيىبلەشتىن يەنە ئۆزىنى قاچۇردى
ئامېرىكا پىرېزىدېنتى، ئىسرائىلىيە قورشاۋى ئاستىدىكى غەززەدە كۈچىيىۋاتقان ئىنسانىي پاجىئەنى ئېتىراپ قىلدى.
غەززەدىكى ئاچارچىلىقنى «قورقۇنچلۇق» دەپ ئاتىغان ترامپ، ئىسرائىلىيە ئەيىبلەشتىن يەنە ئۆزىنى قاچۇردى
/ AP
2025-يىلى8-ئاينىڭ1-كۈنى

ئامېرىكالىق ئەمەلدارلار، تېل ئاۋىۋ ھاكىمىيىتىنىڭ ھازىرغىچە مىڭدىن ئارتۇق پەلەستىنلىكنى ئۆلتۈرۈشى بىلەن تالاش-تارتىش قوزغىغان ۋە ئىسرائىلىيەنىڭ باشقۇرۇشىدىكى يېمەكلىك تارقىتىش نۇقتىلىرىنى تەكشۈرۈشكە تەييارلىق قىلماقتا.

ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ، غەززەدىكى پەلەستىنلىكلەر يۈزلىنىۋاتقان ئېغىر ئاچارچىلىقنى ئېتىراپ قىلىپ، ئىسرائىلىيەنىڭ داۋاملىشىۋاتقان قورشاۋى ۋە ئىنسانپەرۋەرلىك ياردەم بۇيۇملىرىغا يۈرگۈزۈۋاتقان چەكلىمىلەر تۈپەيلىدىن كېلىپ چىققان ئاچارچىلىق كىرىزىسىنى «قورقۇنچلۇق» دەپ ئاتىدى.

ترامپ پەيشەنبە كۈنى ئاق سارايدا مۇخبىرلارغا قىلغان سۆزى جەريانىدا: «ئۇ يەردە يۈز بېرىۋاتقان ئىشلار قورقۇنچلۇق. شۇنداق، بۇ قورقۇنچلۇق بىر ئەھۋال. كىشىلەر ئىنتايىن ئاچ... بۇ ھەقىقەتەن قورقۇنچلۇق بىر ۋەزىيەت» دېدى.

بىراق، ئامېرىكا پىرېزىدېنتى ياردەم بۇيۇملىرىنى تارقىتىش نۇقتىلىرىدا ئۆچرەتتە تۇرغان مىڭدىن ئارتۇق پەلەستىنلىكنىڭ جېنىغا زامىن بولغان ئىسرائىلىيەنى تىلغا ئېلىشتىن ئۆزىنى قاچۇردى.

ترامپنىڭ بۇ سۆزلىرى، ئامېرىكانىڭ ئوتتۇرا شەرق ئالاھىدە ۋەكىلى ستىۋ ۋىتكوف ۋە ئامېرىكانىڭ ئىسرائىلىيەدە تۇرۇشلۇق باش ئەلچىسى مايك ھاككابىي ئىسرائىلىيە باشقۇرۇشىدىكى تالاش-تارتىشلىق «غەززە ئىنسانپەرۋەرلىك ياردەم فوندى» (GHF) نىڭ يېمەكلىك تارقىتىش نۇقتىلىرىنى تەكشۈرۈش ۋە يېڭى ياردەم ئىستراتېگىيەسىنى ماسلاشتۇرۇش ئۈچۈن غەززەنى زىيارەت قىلىشقا تەييارلىنىۋاتقان بىر پەيتكە توغرا كەلدى.

ئاق ساراي باياناتچىسى كارولىن لېۋىت مۇنداق دېدى: «مەسئۇللار ھازىرقى يېمەكلىك تارقىتىش نۇقتىلىرىنى تەكشۈرۈش، تېخىمۇ كۆپ يېمەكلىك يەتكۈزۈش پىلانىنى تۈزۈش ۋە بۇ ئېغىر ۋەزىيەتنى يەرلىك غەززەلىكلەرنىڭ ئۆز ئاغزىدىن ئاڭلاش ئۈچۈن غەززەگە بارىدۇ».

لېۋىت مەسئۇللارنىڭ قايسى «يەرلىك غەززەلىكلەر» بىلەن كۆرۈشىدىغانلىقى ھەققىدە تەپسىلىي توختالمىدى.

لېۋىت بۇ زىيارەتنىڭ تېل ئاۋىۋدا ئالاھىدە ۋەكىل ستىۋ ۋىتكوف، ئامېرىكانىڭ ئىسرائىلىيەدە تۇرۇشلۇق باش ئەلچىسى مايك ھاككابىي ۋە ئىسرائىلىيە باش مىنىستىرى بېنيامىن نېتانياھۇ ئوتتۇرىسىدا ئۆتكۈزۈلگەن «ئىنتايىن ئۈنۈملۈك» بىر ئۇچرىشىشنىڭ ئارقىسىدىنلا ئورۇنلاشتۇرۇلغانلىقىنى بىلدۈرۈپ، ئىككى ئەلچىنىڭ قايتىپ كەلگەندىن كېيىن دەرھال پىرېزىدېنتقا ئەھۋالنى دوكلات قىلىدىغانلىقىنى، ياردەم يەتكۈزۈش پىلانىنىڭ شۇنىڭدىن كېيىن ئېنىق بولىدىغانلىقىنى قوشۇمچە قىلدى.

بۇ زىيارەت، ئىسرائىلىيەنىڭ 2-مارتتىن بېرى غەززەنى پۈتۈنلەي قورشاۋغا ئېلىپ، بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى ۋە باشقا ياردەم ئورگانلىرىنىڭ جىددىي مۇراجىئەتلىرىگە پەرۋا قىلماي، بارلىق ياردەم قوافللىرىنى توستىغانلىقى ئارقىسىدا غەززەدىكى ئاچارچىلىق كىرىزىسىغا دائىر خەلقئارادىكى ئەندىشىلەر كۈنسېرى كۈچىيىۋاتقان بىر پەيتتە ئىشقا ئاشۇرۇلماقتا.

ئىزدىنىڭ
ئىران سەھىيە مىنىستىرلىقى: ئامېرىكا - ئىسرائىلىيە ھۇجۇملىرىدا ئۆلگەنلەر سانى 926 گە يەتتى
ئىسپانىيە باش ۋەزىرى ئامېرىكاغا «قارىغۇلارچە قۇل بولۇش» نى رەت قىلدى
تۈركىيە تەۋەلىكىگە يۈزلەنگەن باللىستىك باشقۇرۇلىدىغان بومبا ھاۋادا يوقىتىلدى
كۇۋەيتكە تەۋە ئۇرۇش ئايروپىلانى ئامېرىكانىڭ ئۈچ دانە «F-15» ئۇرۇش ئايروپىلانىنى ئېتىپ چۈشۈردى
ئۆزبېكىستان بالىلارغا جىنسىي زوراۋانلىق جىنايىتىگە مۇددەتسىز قاماق جازاسى بېرىشنى يولغا قويدى
ئامېرىكا يېڭىلانغان ساياھەت ئاگاھلاندۇرۇشىدا تۆت ئەرەب دۆلىتىنىڭ ساياھەت خەتەر دەرىجىسىنى ئۆستۈردى
خىتاي بەش يىللىق تەرەققىيات پىلانىنى بېكىتىش ئۈچۈن چوڭ تىپتىكى سىياسىي يىغىنلىرىنى باشلىدى
ئامېرىكا ئەسكەرلىرىگە ئىران ئۇرۇشىنىڭ «ئارماگېدون» نى قوزغاش ئۈچۈن «تەڭرىنىڭ پىلانى» دېيىلمەكتە
«ئامېرىكانىڭ ئىران ئۇرۇشى يېقىنقى ئون نەچچە يىلدىن بۇيانقى ئەڭ كەڭ كۆلەملىك ئۇرۇش»
ترامپ: ھورمۇز بوغۇزىدىن ئۆتىدىغان نېفىت پاراخوتلىرىنى ئامېرىكا دېڭىز ئارمىيەسى قوغدايدۇ
جەنۇبىي كورېيەلىك گېنېرال ۋەزىپىسىدىن قالدۇرۇلدى
تۈركىيە ئىسرائىلىيە تەرىپىدىن تۇتقۇن قىلىنغان CNN Türk قانىلى ئۆمىكىنىڭ قويۇپ بېرىلىشىنى تەلەپ قىلدى
ئامېرىكا ئىران ئۇرۇشىنىڭ دەسلەپكى 4 كۈنىدە 2 مىليارد دوللارغا يېقىن ھەربىي ئەسلىھەسىدىن ئايرىلدى
تۈركىيە  6-مارتقىچە ئىران، ئىراق، سۈرىيە، لىۋان ۋە ئىيوردانىيەگە  ئايروپىلان سەپەرلىرىنى توختاتتى
نېتانياھۇ ئايلاردىن بېرى ترامپقا ئىران بىلەن ئۇرۇشقا كىرىشى ئۈچۈن بېسىم ئىشلەتكەن