ئىلگىرى ترامپ ئىران بىلەن سودا قىلغان ھەر قانداق دۆلەتنىڭ ئامېرىكا بىلەن بولغان بارلىق سودا ئالاقىسىدە %25 تاموژنا بېجىغا دۇچ كېلىدىغانلىقىنى ئېلان قىلغان ئىدى. خىتاي ھۆكۈمىتى پىرېزىدېنت دونالد ترامپنىڭ بۇ باياناتىدىن كېيىن، ئۆزىنىڭ قانۇنىي ھوقۇق ۋە مەنپەئەتلىرىنى قەتئىي قوغدايدىغانلىقىنى بىلدۈردى.
خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىنىڭ باياناتچىسى ماۋ نىڭ سەيشەنبە كۈنى ئۆتكۈزۈلگەن دائىملىق مۇخبىرلارنى كۈتۈۋېلىش يىغىنىدا، ترامپنىڭ باج قويۇش پىلانىغا ئالاقىدار سوئالغا: «بىز تاموژنا بېجى ئۇرۇشىنىڭ غەلىبە قىلغۇچىسى بولمايدىغانلىقىغا ئىزچىل ئىشىنىمىز؛ خىتاي ئۆزىنىڭ قانۇنلۇق ھوقۇق ۋە مەنپەئەتلىرىنى قەتئىي قوغدايدۇ» دەپ جاۋاب بەردى. ساياھەت مەقسىتىدە ئىرانغا بارغان خىتاي پۇقرالىرى ھەققىدىكى سوئالغا قارىتا، ماۋ نىڭ بېيجىڭنىڭ «ۋەزىيەتنىڭ تەرەققىياتىنى يېقىندىن كۆزىتىۋاتقانلىقىنى» ئەسكەرتىپ: «خىتاي پۇقرالىرىنىڭ بىخەتەرلىكىنى قوغداش ئۈچۈن زۆرۈر بولغان بارلىق تەدبىرلەرنى قوللىنىمىز» دېدى.
خىتاي ئىراننىڭ ئەڭ مۇھىم ئېكسپورت نىشانلىرىنىڭ بىرى
مەزكۇر تاموژنا بېجى تەھدىتى ئىراندا يۈز بېرىۋاتقان يېقىنقى يىللاردىكى ئەڭ چوڭ ھۆكۈمەتكە قارشى نامايىش دولقۇنىغا توغرا كەلدى. بۇ نامايىشلار دەسلەپتە ئىقتىسادىي قىيىنچىلىقلار سەۋەبلىك پارتلىغان بولسىمۇ، كېيىنچە دىنىي ھاكىمىيەتنى ئاغدۇرۇپ تاشلاش چاقىرىقلىرىغا ئايلانغان ئىدى. ئامېرىكا كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتى «HRANA»نىڭ مەلۇماتىغا قارىغاندا، نامايىشلار باشلانغاندىن بۇيان نامايىشچىلار ۋە بىخەتەرلىك خادىملىرى بولۇپ كەم دېگەندە 648 كىشى ھاياتىدىن ئايرىلغان.
ترامپ دۈشەنبە كۈنى ئۆزىنىڭ «Truth Social» سۇپىسىدىكى ھېسابىدا، ئىران بىلەن سودا قىلغان ھەر بىر دۆلەتنىڭ ئامېرىكا بىلەن بولغان پۈتكۈل سودىسىدا %25 لىك تاموژنا بېجىغا دۇچ كېلىدىغانلىقىنى جاكارلىغانىدى. ئاقساراي تور بېتىدە بۇ سىياسەتكە ئالاقىدار رەسمىي بىر ھۆججەت تېخى ئېلان قىلىنمىغان بولۇپ، بۇ باجلارنىڭ قايسى قانۇنىي ئاساس بىلەن ئىجرا قىلىنىدىغانلىقى ياكى ئىراننىڭ بارلىق سودا شېرىكلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدىغان-ئالمايدىغانلىقى مۇجمەللىكىنى ساقلاپ كەلمەكتە. ئاقساراي دائىرىلىرى بۇ مەسىلە ھەققىدىكى سوئاللارغا تېخىچە ئىنكاس قايتۇرمىدى.
ئىران ئۇزۇن يىللاردىن بۇيان ئامېرىكانىڭ ئېغىر جازالىرى ئاستىدا تۇرۇۋاتقان بولسىمۇ، لېكىن خىتاي، ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى ۋە ھىندىستان قاتارلىق دۆلەتلەر بىلەن بولغان سودا ئالاقىسىنى داۋاملاشتۇرۇپ كەلمەكتە. بۇ تاموژنا باجلىرى نىشان قىلىنغان دۆلەتلەردىن مال ئەكىرىدىغان ئامېرىكالىق ئىمپورت سودىگەرلىرى تەرىپىدىن تۆلىنىدۇ.
