ئىراق ب د ت غا كېڭەيتىلگەن دېڭىز خەرىتىسىنى سۇنغاندىن كېيىن پارس قولتۇقى دۆلەتلىرى كۇۋەيتنى قوللىدى

قاتار، ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى، بەھرەين ۋە سەئۇدى ئەرەبىستان كۇۋەيتنىڭ دېڭىز تەۋەلىكى ئىگىلىك ھوقۇقىنى قوللايدىغانلىقىنى بىلدۈرۈپ، ئىراقنى خەلقئارا قانۇنغا ھۆرمەت قىلىشقا چاقىردى.

By
ئىراق ب د ت غا كېڭەيتىلگەن دېڭىز خەرىتىسىنى سۇنغاندىن كېيىن پارس قولتۇقى دۆلەتلىرى كۇۋەيتنى قوللىدى / AA

قاتار، ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى، بەھرەين ۋە سەئۇدى ئەرەبىستان ئىراقنىڭ يېڭى دېڭىز كوئوردېناتلىرىنى ۋە بۇنىڭغا مۇناسىۋەتلىك يېڭىلانغان خەرىتىسىنى بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىغا سۇنۇشىدىن كېيىن، كۇۋەيتنىڭ دېڭىز تەۋەلىكىدىكى ئىگىلىك ھوقۇقىغا بولغان قوللىشىنى يەنە بىر قېتىم تەكىتلىدى.

قاتار تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى دۈشەنبە كۈنى ئېلان قىلغان باياناتىدا مۇنداق دېدى: «قاتار دۆلىتى قېرىنداش دۆلەت كۇۋەيت بىلەن تولۇق ھەمدەمدە ئىكەنلىكىنى جاكارلايدۇ. ئىراق جۇمھۇرىيىتىنىڭ بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىغا سۇنغان، كۇۋەيت دۆلىتىنىڭ دېڭىز تەۋەلىكى ۋە ئىراق جۇمھۇرىيىتى بىلەن بولغان فەشت ئەل-قەيد (Feşt el-Kayd) ۋە فەشت ئەل-ئەيج (Feşt el-Ayc) غا ئوخشاش تۇراقلىق دېڭىز چەك-چېگرالىرىدىكى ئىگىلىك ھوقۇقىغا دەخلى-تەرۇز قىلىدىغان كوئوردېنات تىزىملىكى ۋە خەرىتىسىنى يېقىندىن كۆزىتىۋاتقانلىقىمىزنى جەزملەشتۈرىمىز»

بەھرەينمۇ كۇۋەيتنى قوللايدىغانلىقىنى بىلدۈردى. قاتار خەۋەر ئاگېنتلىقى تەرىپىدىن ئېلان قىلىنغان بەھرەين تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىنىڭ باياناتىدا، ئىراق سۇنغان كوئوردېنات تىزىملىكى ۋە خەرىتىسىنىڭ كۇۋەيت دۆلىتىنىڭ دېڭىز تەۋەلىكى ۋە تۇراقلىق دېڭىز چېگرالىرىدىكى ئىگىلىك ھوقۇقىغا دەخلى-تەرۇز قىلغانلىقىنى تىلغا ئېلىپ، بۇ ۋەزىيەتنى «يېقىندىن كۆزىتىۋاتقانلىقىنى» ئېيتتى.

بەھرەين باياناتىدا ئىراقنى كۇۋەيت بىلەن ئىراق ئوتتۇرىسىدىكى تارىخىي مۇناسىۋەتلەرنىڭ جەريانىنى نەزەرگە ئېلىشقا ھەمدە خەلقئارا قانۇننىڭ قائىدە ۋە پرىنسىپلىرى بويىچە ئەستايىدىل ۋە مەسئۇلىيەتچانلىق بىلەن ھەرىكەت قىلىشقا چاقىردى. شۇنىڭغا ئوخشاش، ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىمۇ كۇۋەيتنىڭ قانۇنىي ھوقۇقلىرىنى تولۇق قوللايدىغانلىقىنى يەنە بىر قېتىم تەكىتلەپ، ئىراقنىڭ سۇنغان تەكلىپىدىن ئەنسىرەيدىغانلىقىنى بىلدۈردى ۋە مەسىلىنىڭ خەلقئارا قانۇن ۋە بېكىتىلگەن كېلىشىملەر بويىچە ھەل قىلىنىشىنى تەلەپ قىلدى.

ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى باياناتىدا: «بۇ مەسىلىنىڭ خەلقئارا قانۇن پرىنسىپلىرى، 1982-يىللىق بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى دېڭىز قانۇنى ئەھدىنامىسى (UNCLOS) نىڭ بەلگىلىمىلىرى ۋە مەۋجۇت ئىككى تەرەپلىك ئۆزئارا چۈشىنىش، كېلىشىم ۋە ئەسلەتمىلەر بويىچە، مەسئۇلىيەتچانلىق ۋە ئەستايىدىللىق روھى بىلەن بىر تەرەپ قىلىنىشىغا چاقىرىق قىلىمىز» دېيىلدى.

ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى يەنە ئىراقنىڭ «ئىككى دۆلەت ۋە خەلقنى بىر-بىرىگە باغلاپ تۇرغان قېرىنداشلىق ۋە تارىخىي رىشتىلەر»نى نەزەرگە ئېلىشى كېرەكلىكىنى تەكىتلىدى.

شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، سەئۇدى ئەرەبىستان ئىراق تەرىپىدىن سۇنۇلغان تىزىملىكتە، ئىككى دۆلەت تەبىئىي بايلىقلارنى ئورتاقلىشىدىغان سەئۇدى-كۇۋەيت ئورتاق باشقۇرۇش رايونىغا تۇتاش جايلارنىڭمۇ ئورۇن ئالغانلىقىنى تىلغا ئېلىپ، ۋەزىيەتنى «يېقىندىن كۆزىتىۋاتقانلىقىنى» ئېيتتى.

رېياد: «ئۇنىڭ ئۈستىگە بۇ كوئوردېناتلار قېرىنداش دۆلەت كۇۋەيتنىڭ دېڭىز تەۋەلىكى ۋە سۇ سەۋىيەسىدىكى ئىگىلىك ھوقۇقىغا دەخلى-تەرۇز قىلماقتا» دېدى.

كۇۋەيت باغدادنىڭ ب د ت غا دېڭىز كوئوردېناتلىرى ۋە خەرىتە سۇنۇشىغا نارازىلىق بىلدۈرۈش ئۈچۈن، شەنبە كۈنى ئىراقنىڭ ۋاقىتلىق ئىش بېجىرگۈچىسىنى تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىغا چاقىردى ۋە ئىراقلىق ئەمەلدارغا بۇ قەدەمنىڭ كۇۋەيتنىڭ ئىگىلىك ھوقۇقىغا دەخلى-تەرۇز قىلغانلىق ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.

تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى سۇنۇلغان ھۆججەتلەردە فەشت ئەل-قەيد ۋە فەشت ئەل-ئەيجنى ئۆز ئىچىگە ئالغان دېڭىز رايونلىرى ۋە تۇراقلىق نۇقتىلار ھەققىدىكى دەۋالارنىڭ ئورۇن ئالغانلىقىنى، بۇلارنىڭ مۇنازىرە تېمىسى ئەمەسلىكىنى ۋە كۇۋەيتنىڭ تولۇق ئىگىلىك ھوقۇقى ئاستىدا ئىكەنلىكىنى تەكىتلىدى.