تۈركىيە جۇمھۇرىيىتى جۇمھۇر رەئىسى رەجەپ تاييىپ ئەردوغان دۈشەنبە كۈنى كۈچىيىۋاتقان ئىسرائىلىيە-ئىران جىددىيچىلىكىنى پەسەيتىش ئۈچۈن دىپلوماتىك تىرىشچانلىقلىرىنى تېزلەشتۈرۈپ، ئىران پىرېزىدېنتى مەسئۇد پەزەشكىيان ۋە رۇسىيە پىرېزىدېنتى ۋىلادىمىر پۇتىن بىلەن تېلېفونلاشتى.
ئەردوغان تۈركىيەنىڭ جىددىيچىلىكنى پەسەيتىشكە تەييار ئىكەنلىكىنى تەكىتلىدى ۋە تېخىمۇ كەڭ دائىرىلىك رايون ئۇرۇشى خەۋپ-خەتىرىنى تىلغا ئېلىپ، بارلىق تەرەپلەرنى دىيالوگ ۋە دىپلوماتىيەگە قايتىشقا چاقىردى.
ئەردوغان ئىرانلىق مەنسەپدىشى مەسئۇد پەزەشكىيان بىلەن ئۆتكۈزگەن تېلېفون سۆھبىتى ئۆتكۈزۈپ، ئىسرائىلىيە بىلەن ئىران ئوتتۇرىسىدىكى كۈچىيىۋاتقان جىددىيچىلىكنى مۇزاكىرە قىلدى. ئۇ تۈركىيەنىڭ توقۇنۇشنى پەسەيتىشكە ياردەم بېرىشكە ۋە يادرو سۆھبەتلىرىگە قايتىشنى قوللاش ئۈچۈن مۇرەسسەچىلىك رولىنى ئويناشقا تەييار ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى. تۈركىيە جۇمھۇرىيىتى جۇمھۇر رەئىسلىك مەھكىمىسى ئۇچۇر-ئالاقە ئىدارىسى، ئەردوغاننىڭ رايوندىكى تىنچلىق ۋە مۇقىملىقنى قوغداشقا يۈكسەك ئەھمىيەت بېرىدىغانلىقىنى تەكىتلىدى.
ئەردوغاننىڭ پۇتىن بىلەن ئۆتكۈزگەن تېلېفون سۆھبىتى
جۇمھۇر رەئىس ئەردوغان يەنە ئىسرائىلىيە-ئىران توقۇنۇشى ۋە تېخىمۇ كەڭ دائىرىلىك رايونلۇق مەسىلىلەرنى مۇزاكىرە قىلىش ئۈچۈن پۇتىن بىلەنمۇ تېلېفونلاشتى.
جۇمھۇر رەئىس ئەردوغان ئىسرائىلىيەنىڭ ئىرانغا قاراتقان ھۇجۇملىرى كەلتۈرۈپ چىقارغان قەبىھ زوراۋانلىقنىڭ پۈتكۈل رايوننىڭ بىخەتەرلىكىگە تەھدىت ئېلىپ كېلىۋاتقانلىقىنى بىلدۈردى ۋە ئىسرائىلىيەنىڭ خەلقئارا قانۇنغا پىسەنت قىلماسلىقىنىڭ دۇنيا مىقياسىدا ئېغىر خەۋپ پەيدا قىلغانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويدى.
ئەردوغان دىپلوماتىيەنىڭ جىددىي ئېھتىياج ئىكەنلىكىنى تەكىتلەپ، رايوننىڭ يېڭى بىر ئۇرۇشقا بەرداشلىق بېرەلمەيدىغانلىقىنى ئەسكەرتتى. تەرەپلەرنىڭ دىققىتىنى تۈركىيەنىڭ پائال دىپلوماتىك تىرىشچانلىقلىرىغا ئاغدۇرغان ئەردوغان، ئىرانغا مۇناسىۋەتلىك مەسىلىلەرنى ھەل قىلىشنىڭ دىيالوگنى تەلەپ قىلىدىغانلىقىنى ۋە بارلىق تەرەپلەرنىڭ دەرھال سۆھبەت ئۈستىلىگە قايتىشى كېرەكلىكىنى بىلدۈردى.
بۇنىڭدىن باشقا، ئەردوغان يېقىنقى ھۇجۇملارنىڭ دىققەتنى غەززەدىكى ئىنسانپەرۋەرلىك كىرىزىسىدىن باشقا ياققا بۇرىۋېتىشىگە يول قويماسلىق كېرەكلىكىنى تىلغا ئېلىپ، ئىسرائىلىيەنىڭ ئۇرۇش مەيدانلىرىدا قايتىش مۇمكىن بولمايدىغان ئەھۋاللارنى يارىتىشقا ئۇرۇنۇشىنىڭ مۇمكىنلىكىنى قەيت قىلدى.
پىرېزىدېنت پۇتىن ئەردوغاننىڭ ئەندىشىلىرىگە قوشۇلىدىغانلىقىنى ئىپادىلەپ، دەرھال ئۇرۇش توختىتىشنى ئىشقا ئاشۇرۇش ۋە دىپلوماتىك ھەل قىلىش چارىلىرى ئۈچۈن پۇرسەت يارىتىشنىڭ زۆرۈرلۈكىدە بىردەكلىك ھاسىل قىلغانلىقىنى بىلدۈردى.
رايوندىكى جىددىيچىلىكنىڭ كۈچىيىشى
رايوندىكى جىددىيچىلىك ئىسرائىلىيەنىڭ جۈمە كۈنى ئىراننىڭ ھەربىي ۋە يادرو ئەسلىھەلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بىر قانچە ئورۇنلارغا ھاۋا ھۇجۇمى قوزغىغاندىن كېيىن كەسكىنلىشىپ كەتتى. تېھران بولسا بۇنىڭغا جاۋابەن قايتۇرما ھۇجۇمغا ئۆتتى.
ئىسرائىلىيە دائىرىلىرى جۈمە كۈنىدىن بۇيان ئىراننىڭ باشقۇرۇلىدىغان بومبا ھۇجۇمىدا كەم دېگەندە 24 ئادەمنىڭ قازا قىلغانلىقىنى ۋە يۈزلىگەن كىشىنىڭ يارىلانغانلىقىنى ئېلان قىلدى. ئىران بولسا ئىسرائىلىيەنىڭ ھۇجۇملىرىدا كەم دېگەندە 224 ئادەمنىڭ قازا قىلغانلىقىنى ۋە 1000 دىن ئارتۇق ئادەمنىڭ يارىلانغانلىقىنى ئۇقتۇردى.
