ھىندىستان باش مىنىستىرى مودى ئىسرائىلىيەدە زىيارەتتە بولماقتا

ھىندىستان باش مىنىستىرى مودى ئامېرىكا-ئىران جىددىيچىلىكى كۈچىيىۋاتقان بىر پەيتتە، ئىسرائىلىيەدە زىيارەتتە بولماقتا.

By
ھىندىستان باش مىنىستىرى مودى ئىسرائىلىيەدە زىيارەتتە بولماقتا / Reuters

مودىنىڭ زىيارىتى، ئامېرىكىنىڭ ئىرانغا قاراتقان ئېھتىماللىققا ئىگە ھۇجۇمىدىن ئىلگىرى ئىران قىرغاقلىرىغا چوڭ بىر دېڭىز ئارمىيەسى كۈچىنى ئورۇنلاشتۇرغان بىر مەزگىلدە ئېلىپ بېرىلماقتا.

ھىندىستان باش مىنىستىرى نارېندرا مودى، رايوندا ئامېرىكا بىلەن ئىران ئوتتۇرىسىدىكى ھەربىي توقۇنۇش خەۋپى كۈچىيىۋاتقان بىر پەيتتە، مۇناسىۋەتلەرنى چوڭقۇرلاشتۇرۇش پۇرسىتى سۈپىتىدە باھالانغان ئىككى كۈنلۈك زىيارەت ئۈچۈن چارشەنبە كۈنى ئىسرائىلىيەگە يېتىپ كەلدى.

ھىندۇ مىللەتچىلىكى بىلەن تونۇلغان مودى، 2017-يىلى ھىندىستان تارىخىدا ئىسرائىلىيەنى زىيارەت قىلغان تۇنجى باش مىنىستىر بولغان ئىدى، مەزكۇر زىيارەتتە نېتانياھۇ بىلەن بىرلىكتە شىمالدىكى پورت شەھىرى خەيفا قىرغىقىدا يالاڭئاياغ سەيلە قىلغان ئىدى.

تەخمىنەن توققۇز يىلدىن بۇيان ۋەزىپە ئۆتەۋاتقان ھەر ئىككى رەھبەر بىر-بىرىنى «دوست» دەپ ئاتايدۇ، ئىسرائىلىيە ئۆزىنىڭ ھەربىي ئېكسپورتىنى ئاشۇرۇشقا تىرىشىۋاتقان بىر پەيتتە، ئۇلارنىڭ سۈنئىي ئىدراك ۋە مۇداپىئە مەسىلىلىرىنى مۇزاكىرە قىلىشى كۈتۈلمەكتە.

بىر ئىسرائىلىيە ھۆكۈمەت ئەمەلدارى زىيارەتنىڭ «نۇرغۇن ساھەلەردە يېڭى شېرىكلىك ۋە ھەمكارلىقلارغا ئاساس سالىدىغانلىقىنى» بىلدۈردى. ئىسرائىلىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىنىڭ بىر ئەمەلدارىمۇ ئىككى تەرەپلىك مۇناسىۋەتنىڭ مۇھىم بىر يۈكسىلىش باسقۇچىدا تۇرۇۋاتقانلىقىنى ئىپادىلىدى.

مودىنىڭ ئىسرائىلىيە پارلامېنتى كنېسسېتتا نۇتۇق سۆزلىشى ۋە ئىسرائىلىيەنىڭ رەسمىي يەھۇدىي قىرغىنچىلىقى خاتىرە سارىيى «ياد ۋاشېم» غا گۈلچەمبىرەك قويۇشى كۈتۈلمەكتە.

ئامېرىكىنىڭ ھەربىي قۇۋۋەت توپلىشى

مودىنىڭ زىيارىتى ئامېرىكىنىڭ ئىرانغا قارىتا ئېھتىماللىققا ئىگە ھۇجۇملىرىدىن ئىلگىرى دۆلەت ئەتراپىغا چوڭ بىر دېڭىز ئارمىيەسى كۈچىنى ئورۇنلاشتۇرغان ۋە ئىككى دۆلەت ئوتتۇرىسىدا تېھراننىڭ يادرو پىلانى ھەققىدىكى سۆھبەتلەر بېكىنمە ھالەتكە چۈشۈپ قالغان بىر مەزگىلگە توغرا كەلدى. پەنتاگون يەنە ئىسرائىلىيە قىرغاقلىرىغا قاراپ يولغا چىقىدىغان بىر ئاۋىياماتكىنىمۇ ئوتتۇرا دېڭىزغا ئورۇنلاشتۇردى.

ئامېرىكىنىڭ ئىرانغا قاراتقان ھۇجۇمى، ئىراننىڭ ئىسرائىلىيەنى ۋە قولتۇقتىكى ئەرەب دۆلەتلىرىدىكى ئامېرىكا ھەربىي ئەسلىھەلىرىنى نىشانلىغان بىر زەربە بېرىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن. بۇ دۆلەتلەردە مىليونلىغان ھىندىستانلىق ياشايدۇ، ئىشلەيدۇ ۋە ھەر يىلى مىلياردلىغان دوللار پۇل ئەۋەتىدۇ.

ھىندىستاننى مەركەز قىلغان تەتقىقات ئورگىنى «Observer Research Foundation» دىن كەبىر تانېجا، يېڭى دېھلىنىڭ رايوندا توقۇنۇش بولۇشىنى خالىمايدىغانلىقىنى ئېيتىپ: «بۇ خىل سىگناللارنىڭ ئۆتمۈشتە يەتكۈزۈلگەنلىكىگە ۋە بۇ زىيارەت جەريانىدا يەنە يەتكۈزۈلىدىغانلىقىغا ئىشىنىمەن» دېدى.

ئىسرائىلىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى ئەمەلدارى، زىيارەت جەريانىدا «رايون خاراكتېرلىك» مۇزاكىرىلەرنىڭ ئېلىپ بېرىلىشىنىڭ مۇمكىنلىكىنى بىلدۈردى.

بۇ ھەپتە بىر كابىنېت يىغىنىدا سۆز قىلغان نېتانياھۇ، ھىندىستاننى كەلگۈسىدىكى ئوخشاش پىكىرلىك دۆلەتلەر «ئوقى» نىڭ بىر قىسمى دەپ تەسۋىرلىدى ۋە: «ھەمكارلىقىمىز چوڭ نەتىجىلەرنى بېرىدۇ، ئەلۋەتتە بىزنىڭ قارشىلىق كۈچىمىزنى ۋە كەلگۈسىمىزنى كاپالەتكە ئىگە قىلىدۇ» دېدى.

تانېجا، ھىندىستاننىڭ ئىسرائىلىيەدە ئىشلەنگەن ھەربىي جابدۇقلارنى سېتىۋېلىشقا قىزىقىدىغانلىقىنى، ئەمما يېڭى دېھلىنىڭ خەلقئارا مۇناسىۋەتلەردىكى تەرەپسىزلىك ئەنئەنىسى سەۋەبىدىن ھەر قانداق بىر رەسمىي ئىتتىپاققا قوشۇلۇشقا ئېھتىيات بىلەن قارايدىغانلىقىنى بىلدۈردى.