ترامپ: بىز گىرېنلاند مەسىلىسىدە ناتو بىلەن سۆزلىشىۋاتىمىز
ئامېرىكا پىرېزىدېنتى ترامپ گىرېنلاندنىڭ دۆلەت خەۋپسىزلىكى ئۈچۈن ئىنتايىن مۇھىملىقىنى تەكىتلەۋاتقان بىر ۋاقىتتا، دانىيە بۇ زېمىنىنى سېتىشنى قەتئىي رەت قىلدى، ترامپ بۇنىڭغا قارىتا تاموژنا بېجى قويۇش ئېھتىماللىقىدىن بېشارەت بەردى.
ترامپ گىرېنلاندنىڭ ئىستراتېگىيەلىك ئەھمىيىتى توغرىسىدىكى بېسىمنى يېڭىدىن كۈچەيتىپ، ناتو بىلەن سۆھبەتلىشىۋاتقانلىقلىرىنى بىلدۈردى. رويتېرس. / Reuters
ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ ئامېرىكانىڭ گىرېنلاند مەسىلىسىدە ناتو (NATO) بىلەن سۆزلىشىۋاتقانلىقىنى بىلدۈرۈپ: «بۇ ئارال ئامېرىكانىڭ دۆلەت خەۋپسىزلىكى ئۈچۈن ئىنتايىن مۇھىم» دېدى.
ئۇ جۈمە (2026-يىلى 16-يانۋار) كۈنى مۇخبىرلارغا: «ناتو گىرېنلاند مەسىلىسىدە بىز بىلەن بىرلىكتە ئىش كۆرۈۋاتىدۇ. بىز دۆلەت خەۋپسىزلىكى ئۈچۈن گىرېنلاندقا ئىنتايىن ئېھتىياجلىقمىز. ئەگەر ئۇنىڭغا ئىگە بولالمىساق، دۆلەت خەۋپسىزلىكىمىزدە چوڭ بىر يوچۇق پەيدا بولىدۇ، بولۇپمۇ بىزنىڭ ئالتۇن گۈمبەز (Golden Dome) ۋە باشقا ئىشلاردا قىلىۋاتقانلىرىمىز جەھەتتە شۇنداق» دېدى.
ترامپ ئۆزى تىلغا ئالغان ھەربىي ياكى خەۋپسىزلىك تەشەببۇسلىرى ھەققىدە تەپسىلىي توختالمىدى، ئەمما ۋاشىنگتوننىڭ بۇ مەسىلىدە ئىتتىپاقداشلار بىلەن ئاكتىپ پىكىر ئالماشتۇرۇۋاتقانلىقىنى بىلدۈرۈپ: «بىز ناتو بىلەن سۆزلىشىۋاتىمىز» دەپ ئەسكەرتتى.
ترامپ جۈمە كۈنى ئەتىگەندە گىرېنلاندقا مۇناسىۋەتلىك ئامېرىكا مەنپەئەتىگە قارشى تۇرىدىغان دۆلەتلەرگە تاموژنا بېجىنى بېسىم ۋاسىتىسى سۈپىتىدە ئىشلىتىدىغانلىقىنى قەيت قىلدى.
ئۇ ئىلگىرى فىرانسىيە پىرېزىدېنتى ئېمانۇئېل ماكرون بىلەن قىلغان سۆھبىتىنى خاتىرىلەتتى. ئۇ ئەينى ۋاقىتتا فىرانسىيەدە دورا باھاسىنى ئۆستۈرۈشنى تەلەپ قىلىپ، %25 تاموژنا بېجى قويۇش بىلەن تەھدىت سالغان ئىدى. ئۇ: «مەن گىرېنلاند ئۈچۈنمۇ شۇنداق قىلىشىم مۇمكىن» دېدى.
ئۇ ئاقسارايدىكى بىر پائالىيەتتە: «ئەگەر دۆلەتلەر گىرېنلاند مەسىلىسىدە بىز بىلەن ھەمكارلاشمىسا، مەن ئۇلارغا تاموژنا بېجى قويۇشۇم مۇمكىن، چۈنكى دۆلەت خەۋپسىزلىكىمىز ئۈچۈن گىرېنلاندقا ئېھتىياجلىقمىز» دېدى.
تاموژنا بېجى... يوشۇرۇن جازا تەدبىرلىرى
ترامپ ئۆتكەن ھەپتە رۇسىيە ياكى خىتاينىڭ دانىيەنىڭ بىر قىسمى بولغان بۇ ئاپتونوم رايونغا تەسىر كۆرسىتىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن، ئامېرىكانىڭ گىرېنلاندنى چوقۇم «قولغا كىرگۈزۈشى» كېرەكلىكىنى ئېيتقان ئىدى.
دانىيە ۋە گىرېنلاند تەرەپ ئارالنى سېتىش ھەققىدىكى ھەرقانداق تەكلىپنى رەت قىلدى ھەمدە ئارال ئۈستىدىكى دانىيە ئىگىلىك ھوقۇقىنى قايتا تەكىتلىدى.
دانىيەنىڭ يۇقىرى دەرىجىلىك ئەمەلدارلىرى چارشەنبە (2026-يىلى 14-يانۋار) كۈنى ئاقسارايدا ئامېرىكا مۇئاۋىن پىرېزىدېنتى ج د ۋەنس (JD Vance) ۋە تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ماركو رۇبىيو بىلەن كۆرۈشۈپ، بۇ مەسىلىنى مۇزاكىرە قىلدى.
ئۇچرىشىشتىن كېيىن، دانىيە تاشقى ئىشلار ۋەزىرى لارس لوككې راسمۇسسېن سۆزلىشىشنىڭ «ئوچۇق ۋە ئىجابىي» بولغانلىقىنى، ئەمما «تۈپ خاراكتېرلىك پىكىر ئوخشىماسلىقلىرى» نىڭ يەنىلا مەۋجۇت ئىكەنلىكىنى ئېتىراپ قىلدى.
جۈمە (16-يانۋار) كۈنى ئامېرىكا كونگرەسىدىكى ئىككى پارتىيەدىن تەركىب تاپقان بىر گۇرۇپپا قانۇن تۇرغۇزغۇچىلار، دانىيە ۋە گىرېنلاند خەلقىنىڭ ترامپ ھۆكۈمىتىنىڭ ئارالنى سېتىۋېلىش تەھدىتىگە بولغان ئەندىشەلىرىنى مۇزاكىرە قىلىش ئۈچۈن كوپېنھاگېنغا يېتىپ باردى.