تۈركىيە
2 مىنۇت ئوقۇش
سۇدان تاشقى ئىشلار مىنىستىرى تۈركىيەنىڭ تىنچلىق تەكلىپىنى قارشى ئالىدىغانلىقلىرىنى بىلدۈردى
جۇمھۇر رەئىس رەجەپ تاييىپ ئەردوغان دېكابىر (2024) نىڭ بېشىدا تۈركىيە ھۆكۈمىتىنىڭ ئۇرۇشنىڭ زىيىنىغا ئۇچرىغان ئافرىقا دۆلىتى سۇداندا «تىنچلىق ۋە مۇقىملىق» نى بەرپا قىلىشقا ياردەم بېرەلەيدىغانلىقىنى ئېيتتى.
00:00
سۇدان تاشقى ئىشلار مىنىستىرى تۈركىيەنىڭ تىنچلىق تەكلىپىنى قارشى ئالىدىغانلىقلىرىنى بىلدۈردى
نىڭ رەھبەرلىرى سۇدان ھۆكۈمىتى بىلەن «تېز سۈرئەتلىك قوللاش قىسىملىرى» / Reuters

سۇدان ئارمىيەسىنىڭ رەھبىرى ئۆز قىسىملىرى بىلەن قوراللىق رەقىپلىرى ئوتتۇرىسىدا 20 ئايدىن بۇيان داۋاملىشىۋاتقان كەسكىن توقۇنۇشنى ھەل قىلىش ئۈچۈن تۈركىيە ئوتتۇرىغا قويغان تىنچلىق تەكلىپنى مەمنۇنلۇق بىلەن قارشى ئالدى.

شەنبە كۈنى سۇداندا ئۆتكۈزۈلگەن يىغىندا، ئابدۇل فەتتاھ ئەل بۇرھان تۈركىيە مۇئاۋىن تاشقى ئىشلار مىنىستىرى بۇرھانەددىن دۇراندىن «سۇدان رەھبەرلىكىنىڭ بۇ تەشەببۇسنى قارشى ئالىدىغانلىقى» نى جۇمھۇر رەئىس ئەردوغانغا يەتكۈزۈشىنى تەلەپ قىلدى. بۇ ئۇچۇر يىغىندىن كېيىن سۇدان تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ئەلى يۈسۈف تەرىپىدىن بېرىلگەن مەلۇماتتا ئۇقتۇرۇلدى.

سۇدان تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ئەلى يۈسۈف: «سۇداننىڭ تۈركىيەگە ئوخشاش قېرىنداش ۋە دوستلارغا ئېھتىياجى بار. بۇ تەشەببۇس سۇداندا تىنچلىقنىڭ ئورنىتىلىشىغا سەۋەب بولۇشى مۇمكىن» دېدى.

تۈركىيە مۇئاۋىن تاشقى ئىشلار مىنىستىرى بۇرھانەددىن دۇران تىنچلىق مۇساپىسىسنىڭ «ئورتاق تىرىشچانلىق تەلەپ قىلىدىغانلىقى» نى بىلدۈردى ۋە تۈركىيەنىڭ «بۇ توقۇنۇشنى ئاخىرلاشتۇرۇش ئۈچۈن باشقا رايون ئاكتىيورلىرىنى ھەرىكەتكە ئۆتكۈزۈش رولىنى ئۈستىگە ئېلىشقا تەييار ئىكەنلىكى» نى ئىپادىلىدى.

ئۆتكەن ھەپتە ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى تۈركىيەنىڭ «سۇداندىكى ھازىرقى كىرىزىسنى ھەل قىلىش ئۈچۈن قىلىۋاتقان دىپلوماتىك تىرىشچانلىقى» نى مەمنۇنلۇق بىلەن قارشى ئالغانلىقىنى بىلدۈرگەن ئىدى.

ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى «ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى سۇداندىكى توقۇنۇشنى ئاخىرلاشتۇرۇش ۋە كىرىزىسقا ئەتراپلىق ھەل قىلىش چارىسى تېپىش ئۈچۈن تۈركىيەنىڭ تىرىشچانلىقى ۋە بارلىق دىپلوماتىك تەشەببۇسلىرىغا ھەمكارلىشىش شۇنداقلا ماسلىشىشقا تولۇق تەييار» دەپ بايانات ئېلان قىلدى.

دېكابىر ئېيىنىڭ بېشىدا، تۈركىيە جۇمھۇر رەئىسى رەجەپ تاييىپ ئەردوغان سۇدانلىق مەسئۇل بۇرھانەددىن بىلەن تېلېفوندا ئۆتكۈزگەن سۆھبىتىدە، تۈركىيەنىڭ «سۇدان ۋە ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى ئوتتۇرىسىدىكى ئىختىلاپلارنى ھەل قىلىش» شۇنداقلا سۇداننىڭ «چەت ئەلنىڭ ئارىلىشىش مەيدانىغا ئايلىنىپ قېلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش» ئۈچۈن ھەرىكەتكە ئۆتىدىغانلىقىنى ئىپادىلىدى.

كۈچىيىۋاتقان جىددىيچىلىك

سۇداننىڭ ئارمىيە قوللاۋاتقان ھۆكۈمىتى ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكىنى قوراللىق تەشكىلات «تېز سۈرئەتلىك قوللاش قىسىملىرى»  (RSF)نى قوللاش بىلەن قايتا-قايتا ئەيىبلىدى. ئەمما، ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى بۇ ئەيىبلەشلەرنى داۋاملىق رەت قىلدى.

ئۆتكەن ئايدا سۇدان ھۆكۈمىتى «تېز سۈرئەتلىك قوللاش قىسىملىرى» نىڭ ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى تەرىپىدىن قوراشتۇرۇلغان ئۇچقۇلار بىلەن ھۇجۇم ئېلىپ بارغانلىقىنى ئىلگىرى سۈرگەن ئىدى.

سۇداندىكى بۇ ئۇرۇش بۇرھانەددىن بىلەن سابىق ياردەمچىسى ۋە«تېز سۈرئەتلىك قوللاش قىسىملىرى» نىڭ رەھبىرى مۇھەممەد ھەمدان داگالو ئوتتۇرىسىدا قارشىلىق ياراتتى. بۇ ئۇرۇش ئون مىڭلىغان ئادەمنىڭ ئۆلۈشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىپ،  12 مىليون ئادەمنىڭ يۇرتىدىن ئايرىلىشىغا سەۋەب بولدى. ئۇنىڭدىن باشقا يەنە دۆلەتنى قەھەتچىلىك گىرۋىكىگە ئېلىپ كەلدى.

ئانالىزچىلار باشقا دۆلەتلەرنىڭ ئارىلىشىشى، بۇ ئازابنى پەقەت ئۇزارتىۋېتىشكىلا يارايدىغانلىقى ھەققىدە ئاگاھلاندۇرۇشلاردا بولماقتا.  

ئىزدىنىڭ
ئەنگلىيە كوماندىسى ئۈچىنچىلىكنى قولغا كەلتۈردى
ئىران ئامېرىكا بازىلىرىغا ھۇجۇم قىلدى
ۋاشىنگتوندا ئۆتكۈزۈلگەن تۈركىيە-ئامېرىكا F-35 سۆھبىتى «ئۈنۈملۈك» بولغان
ھورمۇز بوغۇزىنى ئايلىنىپ ئۆتىدىغان خام نېفىت تۇرۇبا يولى كېلىشىمى ئىمزالاندى
ئامېرىكا گىرېتسىيەگە ھەربىي جابدۇقلارنى سېتىپ بېرىش پىلانىنى تەستىقلىدى
ئىران ئارمىيەسى: ئامېرىكانىڭ بەھرەيندىكى بازىسىغا ئۇچقۇچىسىز ھاۋا ئاپپاراتى بىلەن ھۇجۇم قىلدۇق
ئامېرىكا تۈنۈگۈن كەچتە ئىرانغا باشلىغان ھۇجۇملىرىنى ئاخىرلاشتۇرغانلىقىنى ئۇقتۇردى
ترامپ نېتانياھۇنىڭ تۈركىيە توغرىسىدىكى تەنقىدلىرىگە غەزەپلەندى
ئامېرىكانىڭ ئىراننىڭ چابەھەر شەھىرىدىكى پورتىغا قىلغان ھۇجۇمىدا دېڭىز كۆزىتىش مۇنارى ۋەيران قىلىندى
15-ئىيۇلدىن كېيىنكى ئېنېرگىيە سىياسەتلىرى
ئۇكرائىنا پىرېزىدېنتى زېلېنسكىي: «بىز ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ تولۇق ئەزاسى بولۇشقا مۇناسىپمىز»
كىيېۋدا رۇسىيەنىڭ ھۇجۇملىرى نەتىجىسىدە 2 كىشى ھاياتىدىن ئايرىلدى
ئامېرىكادا ئىسرائىلىيەگە بېرىلىدىغان ھەربىي ياردەمنى توختىتىش قانۇن لايىھەسى رەت قىلىندى
ئىران: ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنىڭ ھورمۇز بوغۇزىغا ئارىلىشىشىغا يول قويمايمىز
فەتۆنىڭ مۇداپىئە سانائىتىگە قاراتقان سۇيىقەستلىرى ۋە يېقىنقى 10 يىلدىكى تەرەققىياتلار...