ئامېرىكادا دونالد ترامپ ھۆكۈمىتىنىڭ، خىتاينىڭ دۇنيا مىقياسىدا كۈنسېرى ئېشىۋاتقان تەسىر كۈچىگە قارشى ئېلىپ بېرىلىۋاتقان تۈرلەرگە يۈز مىليونلىغان دوللار قوشۇمچە مەبلەغ ئاجرىتىشقا تەييارلىق قىلىۋاتقانلىقى ئىلگىرى سۈرۈلدى.
AP ئاخبارات ئاگېنتلىقى قولغا چۈشۈرگەن ھۆججەتلەرگە قارىغاندا، ترامپ ھۆكۈمىتى دۆلەت مەجلىسىگە، خىتاينىڭ ئامېرىكا قىتئەسىدىكى پائالىيەتلىرىدىن، پاناما قانىلىنىڭ ئىككى تەرىپىدىكى پورتلارنىڭ ئىگىلىك ھوقۇقىدىن، «بىر بەلۋاغ بىر يول» تەشەببۇسى دائىرىسىدە مەبلەغ سېلىنغان ئۇل ئەسلىھە لايىھەلىرىدىن ۋە تېلېگراف ساھەسىدىكى سېلىنمىلىرىدىن قاتتىق ئەندىشە قىلىۋاتقانلىقىنى يەتكۈزگەن.
ھۆججەتلەردە، ئامېرىكانىڭ دۇنيا مىقياسىدا خىتايغا قارشى 50 تىن ئارتۇق ئالاھىدە تۈر ئۈچۈن 340 مىليون دوللاردىن ئارتۇق مەبلەغ ئاجرىتىشنى پىلانلاۋاتقانلىقى ئىلگىرى سۈرۈلدى.
ترامپ ھۆكۈمىتى خىتاينىڭ تەسىر كۈچىنىڭ ئالدىنى ئېلىش مەقسىتىدە، كارىب دېڭىزى ۋە ئوتتۇرا ئامېرىكادىكى كونىراپ كەتكەن دېڭىز ئاستى تېلېگراف كابېللىرىنى يېڭىلاش ئۈچۈن 175 مىليون 800 مىڭ دوللار چىقىم قىلىشنى پىلانلاۋاتقانلىقىنى بىلدۈردى.
بۇ مەبلەغ بىلەن سالۋادور، گىۋاتېمالا، گوندۇراس، نىكاراگۇئا ۋە ھايتىغا مەنپەئەت يەتكۈزىدىغان لايىھەلەرنى قوللاش كۆزدە تۇتۇلماقتا.
مەزكۇر مەسىلە ھەققىدە (AP) ئاخبارات ئاگېنتلىقىغا بايانات بەرگەن ئامېرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى ئەمەلدارىمۇ، خىتاينىڭ غەربىي يېرىم شاردىكى ئىقتىسادىي پائالىيەتلىرىنىڭ ئامېرىكانىڭ دۆلەت خەۋپسىزلىكى ۋە گۈللىنىشى جەھەتتىن خەتەر تۇغدۇرىدىغانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى.
بۇنىڭدىن باشقا، (AP) ئاخبارات ئاگېنتلىقى قولغا چۈشۈرگەن مىنىستىرلىق ئىچكى ھۆججىتىدە، تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىنىڭ غەربىي يېرىم شار، ئافرىقادا ۋە ئاسىيا مىقياسىدا خىتايغا قارشى ئېلىپ بېرىلىۋاتقان پىروگراممىلارغا تەخمىنەن 500 مىليون دوللار قوشۇمچە خامچوت ئاجرىتىشنى كۆزدە تۇتۇۋاتقانلىقى قەيت قىلىندى.
ئىچكى ھۆججەتتە: «ئامېرىكا، دۆلەت مەنپەئەتىمىزنى ئاجىزلىتىۋاتقان خىتاي كوممۇنىستىك پارتىيەسىنىڭ دۇنيا مىقياسىدا ئېشىۋاتقان ئىقتىسادىي، تېخنولوگىيەلىك ۋە دىپلوماتىك تەسىر كۈچىگە جاۋاب قايتۇرۇشقا مەجبۇر» دېيىلدى.
تۈر باسقۇچىدىكى پىلانلارغا ئاساسەن، تىبەتنىڭ روھانىي رەھبىرى دالاي لامانىڭ ۋارىسىنى تاللاش مۇساپىسىگە خىتاينىڭ ئارىلىشىشىغا قارشى بىخەتەر ئالاقە تېخنىكىلىرىنى تەرەققىي قىلدۇرۇش، خىتاينىڭ ئالەم بوشلۇقى پىروگراممىسىغا قارىتىلغان خەلقئارالىق قوللاشلارنى توسۇش ۋە خىتاي شىركەتلىرىنىڭ نازارەت قىلىش ھەمدە تور چەكلىمىسى تېخنىكىلىرىنى ئېكسپورت قىلىش ئۇرۇنۇشلىرىنىڭ ئالدىنى ئېلىشنىڭ نىشان قىلىنغانلىقىمۇ بىلدۈرۈلدى.
