موسكۋا جۈمە كۈنى بايانات ئېلان قىلىپ، ئوتتۇرا شەرقتىكى ئۇرۇش سەۋەبىدىن تەمىنلەش زەنجىرىدە كاشىلا كۆرۈلگەن بىر مەزگىلدە، خەلقئارا ئېنېرگىيە بازىرىنىڭ رۇسىيە نېفىتىسىز «مۇقىم بولالمايدىغانلىقىنى» بىلدۈرۈپ، ۋاشىنگتونغا ئۆزىنىڭ ئۈستىدىكى ئېمبارگولارنىڭ بىكار قىلىنىشى ئۈچۈن بېسىم ئىشلەتتى.
ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى ئۇكرائىنا ئۇرۇشى سەۋەبىدىن رۇسىيەگە يۈرگۈزۈلگەن بەزى نېفىت ئېمبارگولىرىنى يېنىكلەتتى؛ بۇ ئەھۋال ئۇكرائىنا توقۇنۇشى بەشىنچى يىلىغا قەدەم قويغان بىر پەيتتە، ۋاشىنگتوننى چەكلىمىلەرنى داۋاملاشتۇرۇشقا چاقىرىۋاتقان غەربلىك ئىتتىپاقداشلارنىڭ نارازىلىقىنى قوزغىدى.
ئامېرىكا بىلەن ئىسرائىلىيەنىڭ ئىرانغا قاراتقان ھۇجۇملىرى ۋە تېھراننىڭ پارس قولتۇقى رايونىدىكى ئۆچ ئېلىش ھۇجۇملىرى، ئىستراتېگىيەلىك ئەھمىيەتكە ئىگە ھورمۇز بوغۇزىدىكى پائالىيەتلەرنى تامامەن دېگۈدەك توختىتىپ، دۇنيانىڭ ئېنېرگىيە ۋە قاتناش ساھەلىرىنى ئاستىن-ئۈستۈن قىلىۋەتتى. ئامېرىكا مالىيە مىنىستىرلىقى پەيشەنبە كۈنى ئېلان قىلغان باياناتىدا، دۆلەتلەر تەمىنلەشنى ئاشۇرۇش ۋە باھانى چۈشۈرۈش ئۈچۈن تىرىشىۋاتقان بىر مەزگىلدە، دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ نېفىت ئىشلەپچىقارغۇچى ۋە ئېكسپورت قىلغۇچىلارنىڭ بىرى بولغان رۇسىيەنىڭ دېڭىزدىكى نېفىتىنىڭ سېتىلىشىغا ۋاقىتلىق رۇخسەت قىلىنغانلىقىنى ئېلان قىلدى.
نېفىتنىڭ ۋارىل باھاسى بۇ ھەپتە تەخمىنەن 120 دوللارغا ئۆرلەپ، يۇقۇمدىن بۇيانقى ئەڭ يۇقىرى سەۋىيەگە يەتتى.
G7 نىڭ قارشىلىقى
رۇسىيەنىڭ ئىقتىساد ۋەكىلى كىرىل دمىترىيېۋ جۈمە كۈنى بەرگەن باياناتىدا، ۋاشىنگتوننىڭ تېخىمۇ كۆپ ئېمبارگولارنى بىكار قىلىشىنىڭ «بارغانسېرى بىر مۇقەررەرلىك»كە ئايلىنىپ قېلىۋاتقانلىقىنى ئېيتتى. دمىترىيېۋ تېلېگرام ئارقىلىق ھەمبەھرىلىگەن ئۇچۇرىدا مۇنۇلارنى قەيت قىلدى: «ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى ئەمەلىيەتتە ھەممىگە ئايان بولغان ھەقىقەتنى ئاشكارىلاۋاتىدۇ: رۇسىيە نېفىتىسىز خەلقئارا ئېنېرگىيە بازىرى مۇقىم بولالمايدۇ. كۈچىيىۋاتقان ئېنېرگىيە كىرىزىسىنىڭ ئوتتۇرىسىدا، بىريۇسسېلدىكى بەزى بىيۇروكراتلارنىڭ قارشىلىقىغا قارايماي، رۇسىيە ئېنېرگىيە مەنبەلىرى ئۈستىدىكى چەكلىمىلەرنىڭ تېخىمۇ بوشىتىلىشى كۈنسېرى قېچىپ قۇتۇلغىلى بولمايدىغان بىر ئىشقا ئايلانماقتا.»
بىراق، G7 نىڭ نۆۋەتچى رەئىسلىك ۋەزىپىسىنى ئۆتەۋاتقان فىرانسىيەنىڭ پىرېزىدېنتى ئېممانۇئېل ماكرون، ھورمۇز بوغۇزىنىڭ تاقىلىپ قېلىشى رۇسىيە ئۈستىدىكى ئېمبارگولارنىڭ بىكار قىلىنىشىنى «ھېچقانداق شەكىلدە» ئورۇنلۇق قىلىپ كۆرسىتەلمەيدىغانلىقىنى ئېيتتى. ماكرون G7 رەھبەرلىرى بىلەن ئامېرىكا-ئىسرائىلىيەنىڭ ئىران بىلەن بولغان ئۇرۇشىنىڭ ئىقتىسادىي تەسىرلىرىنى مۇزاكىرە قىلغان سىنلىق يىغىندىن كېيىن: «ئورتاق پىكىر شۇكى، رۇسىيە مەسىلىسىدىكى پوزىتسىيەىمىزنى ئۆزگەرتمەسلىكىمىز ۋە ئۇكرائىنا مەسىلىسىدىكى تىرىشچانلىقلىرىمىزنى داۋاملاشتۇرۇشىمىز كېرەك» دېگەنلەرنى قەيت قىلدى.
رۇسىيە نېفىتىگە رۇخسەت قىلىندى
ئامېرىكا مالىيە مىنىستىرلىقى پەيشەنبە كۈنى؛ 12-مارت شەرق ۋاقتى كېچە سائەت 00:01 دىن (تۈركىيە ۋاقتى 07:01) ئىلگىرى پاراخوتلارغا قاچىلانغان رۇسىيە خام نېفىتى ۋە نېفىت مەھسۇلاتلىرىنى يەتكۈزۈپ بېرىش ۋە سېتىشقا، 11-ئاپرېل كېچە سائەت 00:01 گە (تۈركىيە ۋاقتى 07:01) قەدەر رۇخسەت قىلىدىغان بىر ئىجازەتنامە ئېلان قىلدى.
بۇ قەدەم ۋاشىنگتوننىڭ ئۆتكەن ھەپتە دېڭىزدا قاپسىلىپ قالغان رۇسىيە نېفىتىنىڭ ھىندىستانغا سېتىلىشىغا ۋاقىتلىق رۇخسەت قىلىشىدىن كېيىن تاشلاندى.
مالىيە مىنىستىرى سىكوت بېسسېنت ھىندىستانغا بېرىلگەن رۇخسەتنىڭ «تار دائىرىلىك ۋە قىسقا مۇددەتلىك بىر تەدبىر» ئىكەنلىكىنى تەكىتلىدى. ئۇ ئۆز باياناتىدا، ئېنېرگىيە كىرىمىنىڭ زور بىر قىسمىنى ئىشلەپچىقىرىش نۇقتىسىدا ئېلىنىدىغان باجلاردىن ئېرىشىدىغان «رۇسىيە ھۆكۈمىتىگە مۇھىم بىر مالىيە مەنپەئەتى يەتكۈزمەيدىغانلىقى»نى بىلدۈردى.
دمىترىيېۋ بۇ ھەپتىنىڭ بېشىدا فلورىدادا ئامېرىكالىق سۆھبەتچىلەر بىلەن «ئۈنۈملۈك بىر يىغىن»غا قاتناشقانلىقىنى ئېيتتى؛ بۇ ئىران ئۇرۇشى باشلانغاندىن بۇيانقى موسكۋا بىلەن ۋاشىنگتون ئوتتۇرىسىدىكى تۇنجى سۆھبەت بولۇش ئالاھىدىلىكىگە ئىگە.
