سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
دۇنيا تەمىنلەش زەنجىرى ئەڭ چوڭ زەربىگە ئۇچرىدى
ھورمۇز بوغۇزى تەمىنلەش زەنجىرىگە ۋۇخەن ۋىرۇسى ۋە ئۇكرائىنا ئۇرۇشىدىن بۇيانقى ئەڭ ئېغىر زەربىنى بەردى.
دۇنيا تەمىنلەش زەنجىرى ئەڭ چوڭ زەربىگە ئۇچرىدى
ئىران ئۇرۇشى داۋاملىشىۋاتقان مەزگىلدە، لىۋاننىڭ قلايا رايونىغا ئىنسانپەرۋەرلىك ياردىمى يېتىپ كەلدى، 2026-يىلى 27-مارت. رويتېرس. / Reuters
2026-يىلى4-ئاينىڭ1-كۈنى

دۇنيا يېمەك-ئىچمەك پىلانى تەشكىلاتى (WFP) نىڭ تەمىنلەش زەنجىرى بۆلۈمى دىرېكتورىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، نۆۋەتتە ئوتتۇرا شەرقتىكى جىددىي ۋەزىيەت سەۋەبىدىن 70 مىڭ توننا يېمەكلىك ياردىمى تەسىرگە ئۇچرىغان بولۇپ، ياردەملەر كېچىككەن ياكى پورتلاردا قاپسېلىپ قالغان.

دۇنيا يېمەك-ئىچمەك پىلانى تەشكىلاتى سەيشەنبە (2026-يىلى 31-مارت) كۈنى، ئوتتۇرا شەرقتىكى توقۇنۇشلارنىڭ «تەمىنلەش زەنجىرىدە ئەڭ چوڭ كاشىلا» پەيدا قىلغانلىقىنى، بۇنىڭ تەشكىلاتنىڭ 70 مىڭ توننا يېمەك-ئىچمەك ياردىمىگە تەسىر كۆرسەتكەنلىكىنى ئېلان قىلدى.

تەمىنلەش زەنجىرى بۆلۈمىنىڭ دىرېكتورى كورىن فىلېيشېر (Corinne Fleischer) جەنۋەدە مۇخبىرلارغا: «بىزگە نىسبەتەن، بۇ ۋۇخەن ۋىرۇسى ۋە ئۇكرائىنا ئۇرۇشى باشلانغاندىن بۇيانقى تەمىنلەش زەنجىرىدە كۆرۈلگەن ئەڭ چوڭ توسالغۇدۇر» دېدى.

ئۇنىڭ بىلدۈرۈشىچە، تەشكىلاتنىڭ نۆۋەتتە «ئوتتۇرا شەرقتىكى ئۇرۇش سەۋەبىدىن تەسىرگە ئۇچرىغان 70 مىڭ توننا توننا يېمەك-ئىچمەك ياردىمى» بار بولۇپ، ھورمۇز بوغۇزىغا چېتىشلىق كەڭ دائىرىلىك قالايمىقانچىلىقلار سەۋەبىدىن مال توشۇش كېچىككەن ياكى پورتلاردا قاپسېلىپ قالغان.

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - Crisis in the Strait of Hormuz: Who stands to profit?

ئۇ دۇنيا تەمىنلەش زەنجىرىنىڭ بۇزۇلغانلىقى ئۈستىدە توختىلىپ: «بۇ ئەھۋال پاراخوتلارنىڭ پورتلاردا تۇرۇپ قېلىشى، پورتقا كىرەلمەسلىكى، پورتتىن چىقالماسلىقى ۋە كونتېينېرلارنىڭ چۈشۈرۈلمەسلىكى قاتارلىق بىر يۈرۈش زەنجىرسىمان تەسىرلەرنى پەيدا قىلدى» دېدى.

ئۇ بۇ تەسىرنىڭ پەقەت ئوتتۇرا شەرق بىلەنلا چەكلەنمەيدىغانلىقىنى ئەسكەرتىپ، ئافرىقانى ئايلىنىپ ئۆتۈش سەۋەبىدىن توشۇش ۋاقتىنىڭ «25 كۈندىن 30 كۈنگىچە ئۇزارغانلىقى» نى ۋە تەننەرخنىڭ «توشۇش ھەققىنىڭ %15 تىن %25 كىچە ئاشقانلىقى» نى تىلغا ئالدى.

 

ئۇنىڭ ئېيتىشىچە، دۇنيا يېمەك-ئىچمەك پىلانى تەشكىلاتى يۈكلەرنى توشۇشتا ئالدىن ئەھمىيەت بېرىلىش ھوقۇقىغا ئېرىشىشكە تىرىشىۋاتقان بولۇپ، قوشۇمچە ھەقلەرنى كەچۈرۈم قىلىش توغرىسىدا سۆھبەتلىشىش نەتىجىسىدە، ھازىرغىچە تەخمىنەن 1.5 مىليون دوللار چىقىمنى تېجەپ قالغان.

شۇنداقتىمۇ، ئۇ كۈنسېرى ئېشىۋاتقان ئىنسانپەرۋەرلىك ياردەم ئېھتىياجى توغرىسىدا سىگنال بەردى.

ئۇ ئىنسانپەرۋەرلىك پائالىيەتلىرىگە ئاجرىتىلغان مەبلەغنىڭ تۆۋەنلىكىنى ئاگاھلاندۇرۇپ: «بىزنىڭ مۆلچەرىمىزچە، 6-ئايغىچە يەنە 45 مىليون ئادەم ئېغىر ئاچارچىلىققا دۇچ كېلىدۇ. ئېھتىياج كۆپەيدى، تەننەرخ ئۆستى، بىزنىڭ ياردەمگە موھتاج كىشىلەرگە ياردەم يەتكۈزۈش ئىقتىدارىمىز چەكلىمىگە ئۇچراۋاتىدۇ» دېدى.

ئۇ سۆزىنىڭ ئاخىرىدا، يۇقىرى تەننەرخ ۋە بارلىق زۆرۈر ئايلانما يوللارنىڭ ھەممە يەردە يېمەك-ئىچمەك باھاسىنىڭ ئۆسۈپ كېتىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغانلىقىنى تەكىتلىدى ۋە بۇنىڭ «چوڭ ئەندىشە» مەنبەسى ئىكەنلىكىنى قەيت قىلدى.

ئىزدىنىڭ
تۈركىيە سۈنئىي ئەقىلدىكى ساختا ئۇچۇرلارغا يېڭى سانلىق مەلۇمات ھەرىكىتى ئارقىلىق تاقابىل تۇرماقتا
ئافغانىستان غەززەگە 500 توننىدىن ئارتۇق ياردەم ئەۋەتتى
ۋىيېتنام خىتاي بىلەن ئامېرىكا ئوتتۇرىسىدا تەڭپۇڭلۇق ساقلىماقتا
تۈركىيە ئىرانغا تېخىمۇ كۆپ ياردەم ئەۋەتىشنى پىلانلىماقتا
ئامېرىكا ئىسرائىلىيە بىلەن لىۋاننىڭ توقۇنۇشىنى ئاخىرلاشتۇرۇش ئۈچۈن بىۋاسىتە سۆھبەت باشلاتتى
ترامپ ئىران ئۇرۇشىنىڭ «ناھايىتى تېزلا ئاخىرلىشىدىغانلىقىنى» ئېيتتى
روھىڭگيا ۋە بېنگاللىقلارنى توشۇۋاتقان كېمە چۆكۈپ كەتتى، ئۆلگەنلەرنىڭ سانى ئېنىق ئەمەس
10 دۆلەت لىۋاندىكى ھۇجۇملارنىڭ «دەرھال ئاخىرلىشىشى» نى تەلەپ قىلدى
ترامپ ئىران مەسىلىسىدە بۇرۇلۇش نۇقتىسى سىگنالى بەردى؛ ئۇرۇش توختىتىش مۇددىتى ئۇزارتىلماسلىقى مۇمكىن
شەرىف ئامېرىكا-ئىران سۆھبىتىنى ئىلگىرى سۈرۈش ئۈچۈن رىياد، دوھا ۋە ئەنقەرە زىيارىتىنى باشلايدۇ
ماكرون ترامپ بىلەن پەزەشكىياننى تىنچلىق سۆھبىتىنى قايتىدىن باشلاشقا چاقىردى
25 پاراخوت ھورمۇز بوغۇزىدىن ئۆتتى؛ ئامېرىكانىڭ قامالىغا قارىماي دېڭىز قاتنىشى داۋاملاشماقتا
خىتاي دۆلەت رەئىسى شى جىنپىڭ بېيجىڭدا رۇسىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرى لاۋروۋ بىلەن كۆرۈشتى
«WSJ»: سەئۇدى ئەرەبىستان ئامېرىكاغا «ھورمۇز قورشاۋىنى بىكار قىل» دەپ بېسىم ئىشلەتمەكتە
مېلونى: ئىتالىيە ئىسرائىلىيە بىلەن بولغان مۇداپىئە كېلىشىمىنى توڭلىتىپ قويدى