ئىران دۆلەت تېلېۋىزىيەسىنىڭ خەۋەر قىلىشىچە، ئالىي رەھبەر ئەلى خامەنېينىڭ دەپنە مۇراسىمى رەسمىي باشلانغان. مىڭلىغان كىشى جەم بولغان بۇ پائالىيەت، تېھراننىڭ دۈشمەنلىرىگە، بولۇپمۇ فېۋرال ئېيى (2026) دىكى بىرلەشمە ھۇجۇمدا خامەنېي ۋە ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكى بىر قانچە كىشىنى قەستلەپ ئۆلتۈرگەن ئامېرىكا بىلەن ئىسرائىلىيەگە كۈچ كۆرسىتىشنى مەقسەت قىلغان.
ئالتە كۈنلۈك دەپنە مۇراسىمى 1989-يىلىدىن باشلاپ تېھرانغا رەھبەرلىك قىلغان، 28-فېۋرال ئامېرىكا بىلەن ئىسرائىلىيەنىڭ ئىرانغا قاراتقان ئۇرۇشىنىڭ بىرىنچى كۈنىدە 86 يېشىدا قەستلەپ ئۆلتۈرۈلگەن خامەنېينى خاتىرىلەش ئۈچۈن باشلاندى.
بۇ پائالىيەتلەردە كىشىلەرنىڭ دىققىتى، بولۇپمۇ خامەنېينىڭ ئوغلى ۋە ۋارىسى مۇجتەبا خامەنېيگە مەركەزلەشتى. ئۇ دادىسى ئۆلتۈرۈلۈپ بىر ھەپتىدىن كېيىن ئالىي رەھبەر بولغان بولسىمۇ، لېكىن تېخىچە ئاممىغا ئاشكارا كۆرۈنمىدى.
فىرانسىيە ئاگېنتلىقى-ئا ف پ (AFP) مۇخبىرىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، ئىنتىقامنىڭ سىمۋولى بولغان قىزىل بايراق كۆتۈرۈۋالغان مىڭلىغان ماتەم تۇتقۇچىلار، تېھراندىكى «موساللا» (Grand Mosalla) مەيدانىغا جەم بولۇپ، خامەنېينىڭ جىنازىسىنىڭ كېلىشىنى ساقلىغان. مەيداندا «ئىنتىقام، ئىنتىقام!» دېگەن سادالار ياڭرىغان.
فىرانسىيە ئاگېنتلىقىنىڭ يەنە بىر مۇخبىرى ماتەم تۇتقۇچىلارنىڭ مەيدانغا يېتىپ كېلىش ئۈچۈن بىر قانچە كىلومېتىر پىيادە مېڭىۋاتقانلىقىنى كۆرگەن. يۈزلىگەن قوللىغۇچىلار جۈمە كۈنى كەچتىلا «موساللا» سىرتىدا ساقلاشقا باشلىغان. سۇمەييە ھامىدى ئىسىملىك بىر ئايال مۇخبىرغا: «بىز رەھبىرىمىز بىلەن ئاخىرقى قېتىم خوشلاشماقچى، شۇڭا بۇنداق ساقلاش بىز ئۈچۈن ئازابلىق ياكى تەس ئەمەس» دېگەن.
بۇ پائالىيەت، 1989-يىلى خامەنېيدىن بۇرۇنقى رەھبەر ھۇمەينى دەپنە قىلىنغاندىن بۇيان ئىراندا ئۆتكۈزۈلگەن ئەڭ چوڭ كۆلەملىك ئاممىۋى پائالىيەت بولۇپ، قاتتىق بىخەتەرلىك تەدبىرلىرى يولغا قويۇلغان، يوللار توسۇلغان ۋە ھاۋا تەۋەلىكى تاقالغان.
مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - Iran tightens security for night vigil ahead of funeral for assassinated leader Ali Khamenei
ئاخىرقى خوشلىشىش
خامەنېينىڭ جىنازىسى دۈشەنبە (2026-يىلى 6-ئىيۇل) كۈنىگىچە تېھراندا ساقلىنىدۇ، شۇ كۈنى تېھران كوچىلىرىدا جىنازا ئۇزىتىش يۈرۈشى ئۆتكۈزۈلىدۇ. سەيشەنبە (7-ئىيۇل) كۈنى جىنازا دىنىي مەركەز قۇم شەھىرىگە، چارشەنبە (8-ئىيۇل) كۈنى قوشنا دۆلەت ئىراقتىكى شىئە مۇسۇلمانلىرىنىڭ مۇقەددەس شەھەرلىرىگە ئېلىپ بېرىلىدۇ. پەيشەنبە (9-ئىيۇل) كۈنى بولسا خامەنېينىڭ يۇرتى، ئىراننىڭ شەرقىي شىمالىدىكى مەشھەد شەھىرىدە دەپنە قىلىنىدۇ.
مۇراسىمغا قاتناشقان ئىران يۇقىرى دەرىجىلىك ئەمەلدارلىرى ئارىسىدا ئەھمەد ۋەھىدىمۇ بار بولۇپ، ئۇ ئالدىنقى رەھبەر خامەنېي ئۆلتۈرۈلگەن شۇ قېتىملىق ھۇجۇمدا جېنىدىن ئايرىلغان ئىنقىلابىي مۇھاپىزەتچىلەر قوماندانىنىڭ ئورنىغا قوماندانلىققا تەيىنلەنگەن، ئەمما شۇندىن بېرى ئاشكارا كۆرۈنمىگەن ئىدى.
كەلگۈسى بىر قانچە كۈندە كىشىلەر مۇجتەبا خامەنېينىڭ كۆرۈنۈشىنى يېقىندىن كۆزىتىدۇ. ئۇ ھازىرغىچە پەقەت يازما باياناتلار بىلەنلا ئالاقە قىلغان بولۇپ، شۇ قېتىملىق ھۇجۇمدا يارىلانغانلىقى ئېيتىلغان، ئەمما يارىلىنىش ئەھۋالى ئېنىق ئەمەس. ھۇجۇمدا جېنىدىن ئايرىلغان باشقا تۇغقانلىرى، جۈملىدىن ئەلى خامەنېينىڭ بىر ياشلىق نەۋرىسىمۇ دەپنە قىلىنىدۇ.
جۈمە (2026-يىلى 3-ئىيۇل) كۈنى ماتەم مۇراسىمىغا باشقا دۆلەتلەردىن كەلگەن مېھمانلار ئارىسىدا، ئىران بىلەن ئامېرىكا ئوتتۇرىسىدا ۋاسىتىچىلىق قىلىۋاتقان پاكىستان باش مىنىستىرى شاھباز شەرىف، رۇسىيە پىرېزىدېنتى ۋلادىمىر پۇتىنغا ۋاكالىتەن كەلگەن رۇسىيە خەۋپسىزلىك كېڭىشىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى دمىترى مېدۋېدېۋ بار. شۇنداقلا پەلەستىن قارشىلىق كۆرسىتىش ھەرىكىتى ھاماس، لىۋان ھىزبۇللاھى ۋە ئافغانىستان تالىبان ھۆكۈمىتىنىڭ ۋەكىللىرىمۇ قاتناشقان.
مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - Ahmad Vahidi, IRGC head, breaks cover ahead of Ali Khamenei's funeral
