ترامپ ئامېرىكا مەركىزىي بانكاسىنىڭ نامزاتىنى بۈگۈن ئېلان قىلىدۇ
ترامپنىڭ قارارى ئامېرىكا مەركىزىي بانكاسى (FED) نىڭ مۇستەقىللىقى ۋە ئۇنىڭ سايلام سىياسىتىدىكى رولى مەسىلىسىدە چوڭ تىركىشىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن.
ترامپ ئامېرىكا مەركىزىي بانكاسىنىڭ ھازىرقى باشلىقى پوۋېلنى ئۆسۈم نىسبىتى توغرىسىدا قايتا-قايتا تەنقىدلىگەن. (رويتېرس، ئارخىپ) / Reuters
ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ جۈمە (2026-يىلى 30-يانۋار) كۈنى ئەتىگەندە مەركىزي بانكاسىنىڭ باشلىقلىقىغا كۆرسىتىدىغان نامزاتىنى ئېلان قىلىشنى پىلانلىغانلىقىنى ئاشكارىلىدى.
بۇ قارار، بانكانىڭ نۆۋەتتىكى باشلىقى جېروم پوۋېل (Jerome Powell) غا قارىتا بىر يىل داۋاملاشقان كۈچلۈك تەنقىدلەردىن كېيىن چىقىرىلدى. پوۋېلنىڭ ۋەزىپە ئۆتەش مۇددىتى مۇشۇ يىل (2026) نىڭ ماي ئېيىدا ئاخىرلىشىدۇ.
ترامپ پەيشەنبە (29-يانۋار) كۈنى مۇخبىرلارغا: «مەن ئەتە ئەتىگەندە مەركىزىي بانكا باشلىقىنىڭ نامزاتىنى ئېلان قىلىمەن، ئۇ ناھايىتى ھۆرمەتكە سازاۋەر، مالىيە ساھەسىدىكى ھەممە ئادەمگە تونۇشلۇق كىشى» دېدى.
ترامپ نامزاتنىڭ «بىر نەچچە يىل ئىلگىرىلا ئۇ يەردە بولۇشى كېرەك بولغان» بىرى ئىكەنلىكىگە ئىشارەت قىلدى. بۇ، مەركىزىي بانكاسىنىڭ سابىق باشلىقى كېۋىن ۋارش (Kevin Warsh) نى تاللىغانلىقى ھەققىدىكى پەرەزلەرنى كۈچەيتىۋەتتى.
پىرېزىدېنت ترامپ ئىقتىسادىي ئېشىشنى تېزلىتىش ئۈچۈن ئامېرىكا مەركىزىي بانكاسىنىڭ ئۆسۈم نىسبىتىنى چۈشۈرۈشكە بېسىم قىلغان بولسىمۇ، پوۋېل ئېھتىياتچان بولغان ئىدى. بۇ سەۋەبتىن ئىككى تەرەپ ئوتتۇرىسىدىكى جىددىيچىلىك كۈچىيىپ كەتكەن ئىدى.
پىرېزىدېنت ترامپنىڭ بۇ ئاي (يانۋار) دا بانكا باش ئىشىتابىنى يېڭىلاشقا سەرپ قىلنغان خىراجەت مەسىلىسىدە باشلىغان تەنقىدلەش ھەرىكىتىدىن كېيىن، ئەدلىيە مىنىستىرلىقى مەركىزىي بانكاغا سوت چاقىرىقى ئەۋەتتى.
بۇنىڭغا جاۋابەن، پوۋېل ئاز كۆرۈلىدىغان بىر بايانات ئېلان قىلىپ مۇنداق دېدى: «جىنايى ئىشلار جاۋابكارلىقىغا تارتىلىش تەھدىتى بولسا، مەركىزىي بانكانىڭ ئۆسۈم نىسبىتىنى جەمئىيەتكە ئەڭ ياخشى خىزمەت قىلىدىغان شەكىلدە بېكىتكەنلىكىنىڭ نەتىجىسىدۇر.»
مالىيە مىنىستىرى سكوت بېسسېنت (Scott Bessent) باشچىلىقىدىكى نامزات تاللاش خىزمىتى تۆت كىشى بىلەن چەكلەندى، ئۇلار: كېۋىن ۋارش (Kevin Warsh)، كرىستوفىر ۋاللېر (Christopher Waller)، رىك رىدېر (Rick Rieder) ۋە كېۋىن خاسېت (Kevin Hassett).
گەرچە پوۋېلنىڭ ۋەزىپە مۇددىتى ئۈچ ئايدىن كېيىن ئاخىرلاشسىمۇ، لېكىن ئۇنىڭ بانكا مۇدىرىيىتىنىڭ ئەزالىق سالاھىيىتى 2028-يىلىغىچە داۋاملىشىدۇ. ئەگەر ئۇ بانكا مۇدىرىيىتىنىڭ ئەزاسى سۈپىتىدە قېلىشنى تاللىسا، ترامپنىڭ كۆپ ساندىكى ئورۇننى كونترول قىلىشىغا توسالغۇ بولۇشى مۇمكىن.
پوۋېل چارشەنبە (28-يانۋار) كۈنى ئۆتكۈزۈلگەن ئاخبارات ئېلان قىلىش يىغىنىدا، مۇدىرىيەتتە قېلىش-قالماسلىق ھەققىدە پىكىر بايان قىلىشتىن باش تارتتى، ئەمما ئۆزىنىڭ ئورۇنباسارىغا مۇنداق مەسلىھەت بەردى: «سايلام سىياسىتىگە ئارىلاشماڭ، ھەرگىز ئۇنداق قىلماڭ.»