دونالد ترامپ بىخەتەر ھوقۇق ئۆتۈنۈپ بېرىش ئەمەلگە ئاشقۇچە ئامېرىكانىڭ ۋېنېزۇئېلانى «باشقۇرىدىغانلىقىنى» ئېيتتى ھەمدە ئامېرىكا نېفىت شىركەتلىرىنىڭمۇ بۇ لاتىن ئامېرىكا دۆلىتىگە كىرىدىغانلىقىنى سۆزىگە ئىلاۋە قىلدى.
ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ ۋېنېزۇئېلا رەھبىرى نىكولاس مادۇرو بىلەن رەپىقىسى سىلىيە فلورېسنى تۇتقۇن قىلىش ئۈچۈن ئېلىپ بېرىلغان مىسلىسىز ئامېرىكا ھەربىي ھۇجۇملىرىدىن كېيىن، سىياسىي ئۆتكۈنچى باسقۇچ ئەمەلگە ئاشقۇچە دۆلەتنى «باشقۇرىدىغانلىقلىرىنى» ئېيتتى.
ترامپ شەنبە كۈنى ئۆتكۈزۈلگەن ئاخبارات ئېلان قىلىش يىغىنىدا: «بىخەتەر، تەرتىپلىك ۋە ئەقىلگە مۇۋاپىق بىر ئۆتكۈنچى باسقۇچنى ئىشقا ئاشۇرالىغان ۋاقتىمىزغىچە دۆلەتنى باشقۇرىمىز» دېدى ۋە زۆرۈر تېپىلسا ئامېرىكا قوراللىق كۈچلىرىنىڭ ئىككىنچى قېتىملىق «تېخىمۇ چوڭ» ھۇجۇم دولقۇنى قوزغاشقا تەييار ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتتى.
ترامپ ئامېرىكا ھۇجۇملىرىغا دائىر تەپسىلاتلارنى چۈشەندۈرۈپ، ئامېرىكا ئارمىيەسىنىڭ مادۇرونى قولغا چۈشۈرۈش ھەرىكىتىنى ئېلىپ بېرىش مەقسىتىدە، ۋېنېزۇئېلانىڭ پايتەختى كاراكاستا توك ئۈزۈۋېتىش (قاراڭغۇلاشتۇرۇش) قا سەۋەب بولغانلىقىنى ئېيتتى.
ترامپ مار-ئا-لاگو (Mar-a-Lago) سارىيىدا تاراتقۇلارغا بەرگەن باياناتىدا: «قاراڭغۇ ئىدى. بىز ئىگە بولغان ئالاھىدە تېخنىكا سەۋەبىدىن كاراكاسنىڭ چىراغلىرى زور دەرىجىدە ئۆچۈرۈلدى» دېدى.
ترامپ سۆزىگە: «بۇ ئامېرىكا تارىخىدىكى ئەڭ ھەيران قالارلىق، تەسىرلىك ۋە كۈچلۈك ھەربىي كۈچ ھەمدە ئىقتىدار نامايەندىلىرىدىن بىرى بولدى» دەپ قوشۇمچە قىلدى.
ئۇ مەزكۇر ھەرىكەتتە ئامېرىكا ھاۋا، قۇرۇقلۇق ۋە دېڭىز ئارمىيەسى كۈچلىرىنىڭ ئىشلىتىلگەنلىكىنى بىلدۈردى.
ئامېرىكانىڭ كۆزى ۋېنېزۇئېلا نېفىتىدە
رەسمىي سان-سىپىرلارغا ئاساسلانغاندا، ۋېنېزۇئېلا دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ نېفىت زاپىسىغا ئىگە، ئەمما مەبلەغ يېتىشمەسلىك ۋە ئامېرىكا ئېمبارگوسى سەۋەبىدىن خام نېفىت ئىشلەپچىقىرىش ئىقتىدارىنىڭ پەقەت ئاز بىر قىسمىنىلا ئىشلىتەلىمەكتە.
لوندونغا جايلاشقان ئېنېرگىيە ئىنستىتۇتىنىڭ مەلۇماتىغا قارىغاندا، ۋېنېزۇئېلا يەر شارى زاپىسىنىڭ تەخمىنەن %17 گە، يەنى 303 مىليارد ۋارىل نېفىتكە ئىگە بولۇپ، نېفىت ئېكسپورت قىلغۇچى دۆلەتلەر تەشكىلاتى (OPEC) نىڭ رەھبىرى سەئۇدى ئەرەبىستاننىڭ ئالدىدا تۇرىدۇ.
زاپاسنىڭ كۆپ قىسمى ئورىنوكو (Orinoco) رايونىدىكى ئېغىر نېفىتتىن تەركىب تاپقان بولۇپ، بۇ خام نېفىتنى ئىشلەپچىقىرىش تەننەرخىنى يۇقىرىلىتىدۇ، ئەمما ئامېرىكا ھۆكۈمىتى ئېنېرگىيە مىنىستىرلىقىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، تېخنىكىلىق جەھەتتىن نىسبەتەن ئاددىي ئىكەن.
ترامپ تاراتقۇلارغا ئامېرىكا نېفىت شىركەتلىرىنىڭ ئەمدى ۋېنېزۇئېلاغا كىرىدىغانلىقىنى ئېيتتى. ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ بۇ ھەقتە: «چوڭ نېفىت شىركەتلىرىمىزنى ۋېنېزۇئېلاغا كىرگۈزىمىز» دېگەن ئىبارىنى قوللاندى.
