ئىقتىساد
1 مىنۇت ئوقۇش
ھىندونېزىيە كېسەك ئالتۇن دۆلەتلىرى ئىتتىپاقىنىڭ «تولۇق ئەزاسى» بولدى
بىرازىلىيە ھىندونېزىيەنى كېسەك ئالتۇن دۆلەتلىرى ئىتتىپاقىنىڭ تولۇق ئەزاسى بولغانلىقىنى تەبرىكلىدى.
ھىندونېزىيە كېسەك ئالتۇن دۆلەتلىرى ئىتتىپاقىنىڭ «تولۇق ئەزاسى» بولدى
1-Yanvar küni Misir, BƏƏ, İran vä Efiopiye döt ölkä resmiy olaraq BRICS'kä qatildi, bu blok'niñ äzaliri bäş'din toqquz'ghä ötüp kätdi. / Sür'ät: Reuters / Reuters

بىرازىلىيە ھۆكۈمىتى بايانات ئېلان قىلىپ، شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيادىكى نوپۇسى ئەڭ كۆپ، ئىقتىسادى ئەڭ كۈچلۈك دۆلەت ئىگە ھىندونېزىيەنىڭ كېسەك ئالتۇن دۆلەتلىرى ئىتتىپاقىنىڭ يېڭى «تولۇق ئەزاسى» بولغانلىقى بىلدۈرۈلدى.

خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى باياناتچىسى بايانات ئېلان قىلىپ، بېيجىڭ ھۆكۈمىتىنىڭمۇ ھىندونېزىيەنىڭ كېسەك ئالتۇن دۆلەتلىرى قاتارىغا قوشۇلغانلىقىنى تەبرىكلىدى؛ باياناتتا «ھىندونېزىيەنىڭ كېسەك ئالتۇن دۆلەتلىرىنىڭ تەرەققىياتىغا ئاكتىپ تۆھپە قوشىدىغانلىقىغا ئىشىنىمىز» دېگەن ئىبارىگە ئورۇن بېرىلدى.

دەسلەپتە جەنۇبىي ئافرىقانى ئۆز ئىچىگە ئالمىغان ھالەتتىكى «BRIC» ئىبارىسى 2001-يىلى ئەنگلىيەلىك ئىقتىسادشۇناس جىم ئونېيل تەرىپىدىن بىرازىلىيە، رۇسىيە، ھىندىستان ۋە خىتاينىڭ تەرەققىيات يۆنىلىشىنى تەكىتلەيدىغان بىر ماقالىدە ئىشلىتىلىشى بىلەن ئىلمىي ساھەگە كىرگەنىدى.

بۇ ئىتتىپاقنىڭ قۇرۇلۇشى بولسا، رۇسىيەنىڭ تەشەببۇسى بىلەن ئامېرىكا ۋە غەربتىكى دۆلەتلەرنىڭ دۇنياۋى ھۆكۈمرانلىقىنى تەڭپۇڭلاشتۇرىدىغان رەسمىي بولمىغان سۇپا سۈپىتىدە 2009-يىلىغا توغرا كېلىدۇ. بىر يىلدىن كېيىن جەنۇبىي ئافرىقانىڭ تەكلىپ قىلىنىشى بىلەن ئىتتىپاق بۈگۈنكى BRICS (كېسەك ئالتۇن دۆلەتلىرى) نامىنى ئالدى.

بىرازىلىيە، رۇسىيە، ھىندىستان، خىتاي ۋە جەنۇبىي ئافرىقا قۇرغۇچىلار قاتارىدىن ئورۇن ئالغان كېسەك ئالتۇن دۆلەتلىرى؛ مىسىر، ئېفىيوپىيە، ئىران ۋە ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكىنىڭ ئەزا بولۇشى بىلەن كېڭەيدى.

ئىگىرى سۈرۈلىشىچە، بۇ يىل يېڭى دۆلەتلەرنىڭ قوشۇلۇشى بىلەن جەمئىي ئەزا سانى توققۇزغا يەتكەن كېسەك ئالتۇن دۆلەتلىرى ئىتتىپاقى دۇنيا ئىقتىسادىدا مۇھىم ئورۇنغا ئىگە ئىكەن.

ئىزدىنىڭ
تۈركىيە شامال ئېنېرگىيەسىدە دۇنيادا 5-، قۇياش ئېنېرگىيەسىدە 10-ئورۇندا تۇرىدۇ
ئانتاليادا ساياھەتچىلىك جانلىنىپ كەتتى
ياۋروپادىكى قۇش زۇكىمى تۈركىيە تۇخۇملىرىغا بولغان ئېھتىياجنى ئاشۇردى
ياۋروپا ئىتتىپاقى رۇسىيە ئىقتىسادىغا قاراتقان ئېمبارگو بېسىمىنى ئاشۇردى
ياۋروپا مەبلەغ سېلىش بانكىسى تۈركىيەنىڭ يېشىل تەرەققىياتىغا 200 مىليون ياۋرو مەبلەغ ئاجرىتىدۇ
تۈركىيە تۆت ئاي ئىچىدە 195 مىليون دوللارلىق لىمون ئېكسپورت قىلدى
شەرقىي قارادېڭىزدىن 115 دۆلەتكە 831 مىليون دوللاردىن ئارتۇق ئېكسپورت قىلىندى
ئېنېرگىيە مىنىستىرلىقى 7 يىلدا 4,41 مىليارد لىرا مەبلەغ سېلىپ، 7.62 مىليارد لىرا تېجەپ قالدى
دۇنيا ئىسلام ئىقتىسادى يىغىنى ئىستانبۇلدا باشلاندى
جۇمھۇر رەئىس ئەردوغان تۈركىيە بىلەن ئەزەربەيجاننىڭ ئېنېرگىيە شېرىكچىلىكىنىڭ مۇھىملىقىنى تەكىتلىدى
تۈركىيە گىلەم ئىشلەپچىقارغۇچىلىرى بۇ يىلنىڭ دەسلەپكى تۆت ئېيىدا 872 مىليون دوللارلىق گىلەم ساتتى
تۈركىيە ئۆتكەن يىلى 2 مىليارد 200 مىليون دوللارلىق سۇ مەھسۇلاتلىرى ئېكىسپورت قىلدى
كېسەك ئالتۇن دۆلەتلىرى مىنىستىرلىرى ئىرانغا قارشى ئۇرۇش ۋە يېقىلغۇ كىرىزىسىنى مۇزاكىرە قىلدى
ئىران ئۇرۇشى ئامېرىكا پۇقرالىرىغا 37 مىليارد دوللاردىن ئارتۇق قوشۇمچە ئېنېرگىيە چىقىمى يۈكلىدى
ترامپنىڭ ئاپتوموبىل تاموژنا بېجى گېرمانىيەنىڭ 18 مىليارد دوللار زىيان تارتىشىغا سەۋەب بولۇشى مۇمكىن
نېفىت باھاسى ئامېرىكانىڭ ئىرانغا قاراتقان قامالنى ئۇزارتىش پىلانى سەۋەبىدىن ئۇدا ئۆرلىمەكتە
ئامېرىكا ئىران ئاۋىياتسىيە شىركەتلىرىنى قوللىغان كارخانىلارغا ئېمبارگو يۈرگۈزۈلىدىغانلىقىنى بىلدۈردى
خىتاي ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ سانائەت سىياسىتىنى ئەيىبلەپ، قارشى تەدبىر قوللىنىدىغانلىقىنى بىلدۈردى
خىتاي ئامېرىكانى يېڭى ئېكسپورت چەكلىمىسى قانۇن لايىھەسى توغرىسىدا ئاگاھلاندۇردى
قاتناش مىنىستىرى: «تۈركىيەدە ئايروپىلان يېقىلغۇسى قىسلىقى يوق»